Монгол сайхаан

Монгол наадам

2011-07-12T21:06:00.002+08:00

Монголын наадам Юнеско-д бүртгэгдлээ гээд Дэмбэрэл юм үзээгүй юм болохоор баярлаж л байна лээ гэдэг шиг хөөрцөглөөд байсан. Хамгаалахаас өөр аргагүй болж устах аюул тулчихсан юм байна.

Бөхийн дүрэм нь зайлуул нэр төдий юм байна. Зөрчсөн ч болно. Дагасан ч болно. Зурагтаар дүрмээ уншаад байхад л зөрчсөнийг нь давуулаад явуулчихна. Эсвэл дүрмээ мөрддөг, эсвэл дүрэмгүй болговол таарна

Шодоо, шодооны шүүгч, шодоочин гээд их л эротик нэртээ ажил байх юм. Ядаж шодолт, шодогч гэж болдоггүй болоод л тэгдэг байх даа

Бөхчүүдийн ёс суртхууныг сайжруулмаар юм. Нөгөө засуул нэртэй малгайны өлгүүрээ айлгадаг бололтой юм. Ерөнхий сайд, ерөнхийлөгч нар урьж ирсэн хүмүүсээ ичиж л суусан байхдаа. ЮНЕСКО-д бүртгэж авсан хүн үзэж суудаг. Нүүр улаймаар юм.

Засуулгүй байсан ч болохоор. Нөгөө муу малгай баригч будлиан гарахаар шийдэж чадахгүй, бичлэг үзээд ч нэмэргүй. Ядаж байхад том биетэй, навсайсан томдсон дээлтэй юмнууд байхийм. Олуулаа байхыг нь яана. Зурагт хаагаад бичлэг хийлгэхгүй. Шийдвэр гаргаж чадахгүй, бөхийн өөдөөс үг хэлээд тоохгүй юм чинь ядаж туранхай хүмүүс байвал зурагтынханд төвөг багатай баймаар.

Морь цоллохдоо дарга нарт харуулах гээд нэг мухарт аваачаад цааш харуулаад зогсоочих юм. зураг авах арга байхгүй. Дарга нарын индэрт ойртуулахгүй. Тэгээд хойноос нь харсан бичлэг гаргана. Талбайн голд цолловол мөнгө төлдөггүй цөөхөн дарга биш ядаж наадмын талбайд цугласан мөнгөө төлсөн хүмүүсийн хагас нь үзэх юм.

Хурдан морины уралдааныг машин дотроос, гар дээрээс нэг бүрсийсэн, савласан юм л харуулаад байх юм. Хурдан морьны уралдааныг км тутамд камера тавиад бичихэд наадмын төсвийн мөнгө хүрэхгүй гэхээргүй дээ. Машины уралдааныг тэгээд харуулж болж байгаа юм чинь.

Сур харвааны тухай дөнгөж мэдээ төдий юм харуулдаг болохоор санал хэлэх юм алга.

Эрүүлээр сэтгэ-3. Чөлөөт цаг

2011-04-10T19:41:00.005+08:00

Залуучуудын чөлөөт цагаа өнгөрөөх газар байхгүй юм чинь

бааранд ордог гэж оюутан бүсгүй зурагтаар ярихад сонсоод уурлаж бичсэн пост

Цаг яаж өнгөрөөе дөө гээд явж байдаг хайран залуу нас. "Тууврын замд" киноны усанд боогдсон хүмүүс шиг хийх ажил байхгүй, явах газар байхгүй байдалд орохыг чөлөөт цаг гэдэг юм болов уу.

Танд цаг байхад байтугай байхгүй байхад цаг гаргах зүйлс бий.

Толгойгоо нэг сайхан амраая гээд бааранд суух, зүгээр суух зэрэг нь толгой амраах нь юу л бол. Тогтонги ус өмхийрдэг гэдэг шүү дээ. Шинэ зүйл бодох, сэтгэх нь таны ирээдүйг өөрчлөх тул ЧӨЛӨӨТ ЦАГ танд байвал БОД, СЭТГЭ, УНШ, ХӨДӨЛМӨРЛӨ

Гэгээрсэн хүн жаргал зовлон, хүсэл, шунал гээд хүний орчлонгийн зүйлсийг мэдрэхээ больдог юм гэнэ лээ. Гэгээрсэн хүн харсан амьд хүн алга. Бас гэгээрсэн амьд хүн ч алга. Бид бүгд гэрээрэх нь юу л бол. Тийм болохоор эхний бодож, сэтгэх, унших, хөдөлмөрлөхөд бүх чөлөөт цагаа битгий зар. Гэгээрсэн бурхан болохгүй хүний амьдарлаар амьдрах тул ЧӨЛӨӨТ ЦАГ танд байвал одоо та туслаж чадах хүмүүст ТУСЛА, ДЭМЖ. НАЙЗ НӨХӨДТЭЙ БОЛ. Таны тус хэрэггүй хүмүүст бүү дольгино.

Найз нөхдийн тус дэмжлэг сайхан. Аав, ээж, ах, дүүгийн тусламж дэмжлэг ч их. Гэхдээ тэд цаанаа амьдралтай. Үргэлж туслаад дэмжээд явна гэж юу л бол. ЧӨЛӨӨТ ЦАГ танд байвал Үхтэл хамт жаргах, зовох ханиа ХАЙРЛА, ЖАРГАА, байхгүй бол ХАЙЖ ОЛ.

Эрүүл бие байхгүй бол их мөнгө, эрдэм мэдлэгээр ч бас яах билээ. Эмийг орлох хөдөлгөөн их бий, харин хөдөлгөөн орлох эм гэж огт байхгүй. Тэрч сайн, энэ ч сайн гээд атга атгаар эм уугаад явдаг баян, бандгар хүн их байх юм. Ирээдүйд та жаргаж явахад эрүүл бие хэрэгтэй тул ЧӨЛӨӨТ ЦАГ танд байвал ХӨДЛӨ, ТОГЛО, АЯЛ, ЗУГААЛ

Эдгээрийг хийгээд дахиад ЧӨЛӨӨТ ЦАГ гаргаад байгаа суут хүн бол ХОББИтай бол. Чөлөөт цагаараа хийдэг ажлыг хобби гэдэг шүү дээ. Бааранд орох, архи уухаас өөр хоббитай бол.

Эх орон таньдаа зориулав-8. Машины зогсоол

2010-09-30T22:20:00.008+08:00

Замын бөглөрөл ихтэй яарч сандарсан үед нэгдүгээр эгнээнд зогссон машины номер хурааж байгаа цагдааг хараад магтах янзтай "болж, муусайн юмнууд зам бөглөөд" гэж боддог ч өөрөө зогсоол хайж яваа үед зогсоол байхгүй байж номер хураагаад байхдаа яахав гэж цагдааг муулах янзтай юм бодогдоно.
1990-ээд онд Австрид очиход том дэлгүүрийн доор маш том сайхан зогсоол, орон сууцны доод -1, -2, -3 давхарууд бас зогсоол, бүр том Shopping center-үүдийн гадна маш том зогсоол харагддаг байсан санаанд орж зогсоол хийчихээсэй, бариасай гэж бодогдоно. Зарим газар замын хажууд машинаа зогсоогоод нэг шонгоос цаас аваад явдаг байсан нь одоо бодоход төлбөртэй зогсоол л байж дээ. Тэдгээр зогсоолууд манай задгай зогсоолтой харьцуулах юм биш.

Энэ Shopping center-ийн гадна талын машины зогсоол.
Монголд иймэрхүү хэмжээний зогсоол стадионы
гадна талаар л нэг байгаа юм байна.

Тэгээд гадаадад машины зогсоол одоо ямархуу байдаг юм бол гэж интернетээс car parking гээд хайсан чинь янзтай юмнууд олдож байнаа. Машины зогсоол гэдэг нь бизнес, хотын хөгжлийн бодлогын нэг хэсэг болоод удаж байгаа юм байна.

Энэ 28 давхар зогсоол дээр байгаа машинууд

Энэ нөгөө 28 давхар зогсоол ийм сайхан байшин харагдаж байна.

Ийм зогсоолд машин тавихдаа нэг тавцан дээр машин нь очоод зогсохоор лифтээр өргөөд дээр аваачаад байрлуулдаг, буулгахад мөн л лифтээр буулгаад өгдөг системтэй. Тийм болохоор машинаа ухарааж тавьж байгаад нисчихнэ гэж бодох ч хэрэггүй. Машинаа захад нь тавинаа гарахад хялбар гэж бодох ч хэрэггүй. Цагдаа ирж номер аваад явчихна гэж бодох бүүр ч хэрэггүй болно.

Машины зогсоолын систем.

Хотын төвд машины ийм зогсоол барих газрыг их хурлынхан олгож өгөөд, гадаадаас ерөнхийлөгч, ерөнхий сайд нь мөнгө гуйж ирээд бариулчихаасай. Эсвэл нэг гайгүй мөнгөтэй хүн нь ийм байшин бариад төлбөртэй зогсоол болгоосой. Цагдаа ч амраг. Бид ч амрая.

Эрүүлээр сэтгэ - Соёлын өв

2010-05-30T11:34:00.006+08:00

Саяхан Монголын “Монгол тууль”, “Цуурын урлаг”, “Монгол ардын бүжиг-бий, биелгээ”-г ЮНЕСКО-д бүртгэгдэж, баяр болов. Бүртгүүлсэн ангилал нь хамгаалахгүй бол устах гэж байгаа соёлын өв. Хойноос монголын соёл гэж хэлж болохоор бүхнээ бүртгүүлэхээр хөөцөлдөж байна. Огт ойлгогдохгүй юм. Зүйрлэвэл толгойн өвдсөн хүн эмчид очоод өвдөж байгаа болон өвдөхгүй байгаа бүхнээ тоочиж хорт хавдар туссан гэдэг онош тавиулах гэж байгаатай төстэй юм уу хаашаа юм. Энэ нь баярлахаар ч зүйл биш байтал баярлаад л байх юм. Бүх соёлын өв нь хамгаалах шаардлагатай болвол энэ үндэстэн устаж байгаа ангилалд орно. ЮНЕСКО Биет бус соёлын өвийг хамгаалах зорилгоор 2001 онд “Соёлын олон төрөл зүйлийн тухай ЮНЕСКО-гийн түгэмээл тунхаглал”, 2003 онд “Биет бус соёлын өвийг хамгаалах тухай ” конвенци, 2005 онд “Соёлын илэрхийллийн олон төрөл зүйлийг дэмжих тухай” конвенцийг баталсан. Энд бүртгүүлсэнээр ЮНЕСКО ирээд хамгаалаад өгөхгүй, бид хамгаална. ЮНЕСКО-д бүртгэгдсэн соёлын өвийг хадгалж хамгаалах, өв тээгчийг нь дэмжих, энэ соёлын өвийг уламжлуулах зэрэг ажлыг зохион байгуулах үүргийг Засгийн газар нь хүлээдэг. ЮНЕСКО бүртгэж авч байгаа нь биднийг алдаршуулахын тулд биш зөвхөн энд нэг устах гэж байгаа соёлын өв байгаа, эд нар юм хийж байна уу үгүй юу гэдгийг жил бүрийн тайлангаар нь, эсвэл хааяа нэг хүн явуулаад шалгуулна. Манайхан яахав сайхан тайлан явуулчихна. Хүн ирвэл концерт үзүүлээд буцаачихна. Манай дарга нар ЮНЕСКО-д монголын бүх өвийг бүртгүүлсэн гээд сонгуулийн шоу хийнэ. Дүр зураг нь сайхан харагдахгүй л байна. Гэхдээ би буруу бодож, буруу ойлгож байж магадгүй. Тийм л байгаасай.

Эрүүлээр битгий сэтгэ 3. Хямралын эсрэг 2 хуваагдая

2009-03-18T13:26:00.009+08:00

Сайн морины таслах, зажлах, залгих гурав зэрэг
Сайн хүний сэтгэх, сурах, хийх гурав зэрэг

3 сарын өмнө хямралын тухай бичихэд ийм юм болохгүй, эдийн засгийг ийм хялбарханаар ойлгож болохгүй гээд шүүмжлүүлж байлаа. Гэтэл тэнд бичсэн зүйлс бүгд таараад байхаар нь үргэлжлэлийг бичиж байна.

Өнгөрсөн оны байдлаар юаны эсрэг доллар унасаар л байж.

Манай төгрөг унаж байгаа мөнгөний эсрэг өссөөр л байсан.

Одоо хямрал болоод байгаа бил үү? Хүндрэл болоод байгаа бил үү?

Гэдэс хямрах гэхээр хоржигнож дуугарах мэтийг хэлдэг. Гэдэсний өвчин хүндэрвэл сур харваж эхлэнэ биз дээ. Гэтэл манай аваргууд хямрал гэвэл арай сэрүүднээ. Хүндрэл гээд нэрлэчихье гээд сууж байдаг. Оноод нэрлэчихсэн ч юм уу

Гадаадынхан хямралын эсрэг хамт тэмцье гэж байх шиг байна. Манай засгийн газар, их хурал цалин хасая, хүү нэмье, зээл өгөхгүй, ажлын байраа хадгалж цалин өг гэх мэтээр хамт хямрая гэж байх шиг байна. Монгол зурагт болохоор дундуур нь Хямралын эсрэг хамтдаа гэж байна.

Миний санал бол тал нь хамтдаа хямрая. Тал нь хамтдаа тэмцье. Бүгдээрээ хамт байх нь 1917-1990 он хүртэл социалист системийн үеийн үзэл. Одоо бид хаашаа явж байгаа нь тодорхойгүй ч тэр үеийн үзэлээс татгалзсан.

Хямрах бүлэгт хүүхдийн 3000 төгрөг өгөх боломжгүй болж байхад түүнээс 300-500 дахин их мөнгө өгчихнөө, мөнгөний уутаа бэлдэж бай гэдэг их хурлынхан. Гадаадын бүх банк хүүгээ буулгаж байхад хүүгээ өсгөж байдаг монголын банк. Улсын 1 жилийн төсөв нь 2 триллион болчихоод байхад гадаадынхан хэзээ өгөх, бүр өгөхгүй байх нь тодорхойгүй байхад 300 сая доллар гадаадаас гуйчихлаа хямрал юухан байхав гэж байгаа засгийн газар. Тэтгэвэрээс өөр орлогогүй хөгшид, хөдөлмөрийн чадваргүй хүмүүс, дээр нь ажил хийх мэдлэг, чадваргүй хүмүүс. Энэ бүлгийн хүмүүст засгийн газар, их хурлынхан туслана биз.

Их хурал, засгийн газар, ерөнхийлөгч шагнал өгөхөө болиоч. Тэрнийг чинь угаах гэж шингэхгүй, зажлагдахгүй юм хэрэглээд хэмнэгдэхгүй байна.

Хямрах бүлгийнхэн хэмнэж, зажлаж, залгиж, шингээж амьдарья.

Тэмцэх бүлэгт ямарч хамаагүй бизнес хийж байгаа хувийн салбарууд. Аль болохоор дампуурахгүйгээр л тэсэж үлдэх. Хямрах бүлгийнхэнд үйлчлэх. Энэ бүлгийн хүмүүст банк туслаад, их хурал, засгийн газар гай болохгүй байхад болно.

Бид насан туршдаа хямрал дунд амьдарсан ч одоо бид сэтгэх, сурах, хийх гуравыг зэрэг хийж байж л хямралаас гарна. Түүнээс биш судлаад, дараа нь сураад, тэгээд боломжтой болж байгаад хийх цаг байхгүй.

Тэмцэх бүлгийнхэн сэтгэж, сурч, хийж амьдарья.

Эх оронч иргэдээ мөнгө хандивлаж хэрэггүй. Тэр мөнгөө хадгалаад гамтай хэрэглэ. Тэгэхгүй бол та өөрөө хямрах бүлэг рүү орно.

Харин хямралаас яаж гарах вэ. Яаж хэмнэж болох вэ гэдэг саналаа сайн хандивла. Тэгвэл та тэмцэх бүлэг рүү орно.

Залуус аа! Англи хэл үзэж байна гээд I am reading. You are writing гээд суулгүй бизнесийн ном уншаад англи хэл, бизнес 2-ийг зэрэг эхэл.

Эрүүл биетэй. Эрүүл бишээр сэтгэе

Эрүүлээр битгий сэтгэ-2 Тоймч болж тоглов

2008-12-05T09:46:00.006+08:00

Би эдийн засгийн талын мэргэжлийн хүн биш учраас энэ бичсэн зүйл шал худлаа ч байж магадгүй. Гэхдээ л ингэж бодогдоод байна.

Хямрал хаанаас эхлэхэв? Банкнаас.

Яагаад?

Менежмент муутайгаас
Ажлын туршлага муугаас (зээл их өгсөнөөс, ялангуяа орон сууцны зээл )
Санхүүгийн тайландаа хөрөнгөө хуучин өртөгөөрөө (1000$-ийн хөрөнгийн өртөг хямралаас болоод 500$ болчихсон байхад 1000$-аараа байгаад байх) удаан байснаас банкны удирдлага буруу тоо харж удирдсаар удирдлагаа алдах
Хууль тогтоомж, хяналтийн системийн алдаанаас болж

Банкны системийн хямрал болохоор бизнесийн цус болсон мөнгөний урсгал доголдож бизнес цонхийсон, удааширсан байдалд орно.

Банкийг яах вэ?

Банкуудад төрөөс мөнгө өгөх нь цус алдаж байгаа хүнд цус хийхтэй адил. Түр хацар нь ягаарч ирээд буцаад л цонхийчихнэ.

Банкууд манай банк яах ч үгүй, хэвийн ажиллаж байгаа, манайх хүүгээ нэмлээ гээд байгаа нь эмнэлэгт очсон хүнийг эмч үзээд энэ хүн нас барах юм байна гэхээр нь ах дүү нар нь нэг сайн уйлж аваад хөдөө байгаа ах дүү нараа дууддагтай төстэй. Тэд ирээд яахав. Түүний оронд наашаа ирье гэж бодож байгаа хүмүүс замын зардлаа явуул. Эм авч хийе гэсэн нь дээр. Тэгээд ч банкны захирал манай банк дампуурна шүү. Мөнгөө бушуухан аваарай гэж юу гэж хэлэхэв.

Гадаадын орнуудад хадгаламжинд төр баталгаа гаргаж өгч байгаа нь миний мөнгөө хадгалуулсан банк дампуурсан ч манай "нам", "засаг" надад мөнгийг минь буцаагаад өгчих юм чинь гэсэн итгэлийг хадгалуулагчид өгч хүмүүсийг мөнгөө буцааж татах ажлыг сааруулах оролдлого. Энэ сааралтыг ашиглан зөв менежмент хийж банкаа тэнхрүүлбэл цусны эргэлт сайжрана.

Бусад салбар яах вэ?

Хямралын барих гээд эдийн засгийн өсөлт багасах байх. Ойролцоогоор ойрын үед 2 дахин. Цагаан сар хүртэл 1$=2000 төгрөг орчим болох байх. Дэлхийд эдийн засгийн өсөлт 1%-аар багасахад 100 сая хүн ажилгүй болдог юм гэсэн. 6 тэрбум хүнд 100 сая гэхээр энэ пропорцоор нь бодоход монголд 200000 хүн ажилгүй болно. Тэд ядуусын эгнээнд шилжинэ. Хүмүүс ядуурхаар архи дарсанд орж гэмт хэрэг өсдөг.

Өргөн хэрэглээний барааны борлуулалт нэг хэсэг тогтвортой байх болов уу. Бусад нь ч мэдэхгүй.

Америк 400 триллионы өртэй гэх юм. Энэ өрийн ихэнх нь Хятад, япон хоёрт. Тэр их өрөө төлчихсөн ч байж магадгүй. Гэхдээ доллар нэртэй цаасаар. Тэдний худалдан авалт хямралаас болж багасахаар хятад, японы зах зээл багасаж хятад, японы борлуулалт багасана. Илүүдэл бараа ихтэй болно. Үнэ нь навс унана. Ингээд Монголд орж ирэх барааны өртөг унана. Сайхан мэдээ юм шиг хэрнээ муухай мэдээ.
Иим болохоор Монголд хямдрал сайн зарлаад складаа хурдан хоосон болгох хэрэгтэй. Сарын нөөц хадгалдаг байсан бол 14 хоногийн нөөц бариад эргэлтээ хурдан болгох хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол үнэтэй нөөцөө хадгалаад байвал дампуурлаа л гэсэн үг.

Одоо зарж байгаа үнээрээ байвал ойрын хэдхэн сарын дотор нийт борлуулалт 2-3 дахин буурна. Үүнийг нөхөхийн тулд үнэ багасгаад эргэлтээ хурдасгах ёстой.

Энэ бас хэцүү. Тээвэрлэлт, хүмүүсийн худалдан авах чадвар, банкны системийн чадвар гээд олон юмнаас хамаарна.

Яахийм бэ тэгээд бид?

Мөнгөө одоо битгий үл хөдлөх хөрөнгө болго. Хямралын оргил үеийг мэдэр. Тэр үед мөнгөтэй байж тааралдсанаа ав.

Эрүүлээр битгий сэтгэ

2008-12-03T12:17:00.004+08:00

Блогоо бичилгүй удаж байгаад их том гарчиг бариад авчихлаа.

Хямрал хэзээнээс яаж эхэлсэн талаар эндээс уншаарай.
Хямрал америкт л болоод байгаа гэж бодсон чинь арай л үгүй дэлхийг хамарсан юм шиг байна.
Гадаадад хямрал болж л байдаг, хямралаас гарч л байдаг ш дээ гэж бодсон чинь бас нэг бишээ
За ингээд хямрал америкийн мэдлээс гараад, дэлхийг хамарсан хямрал болох нь тодорхой болж. Америк хямрахаар Хятад, Япон хоёр хямрана. Тэд хямрахаар бид хямрана.
Манай банкны дарга нар, их хурлын мундагууд хямрал манайхыг тоож ирэхгүй, манай банк яаах ч үгүй гэсэн хэрнээ 90-ээд он шиг хүүгээ өсгөөд, мөнгөө манайд хадгалуул гээд л өдөр бүр ярих нь нэг л биш. Хямрал эхэлсэн.

Зурагтаар бидний "сонгосон" их хурлын гишүүд маань энэ сард хямрал арай өндөр гарчихлаа. Дараа сард нэг оронтой болгоод хаячихая гэхийм. Энэ ч яахав улсын асуудал. Гэрээ засчихсан улс төрөө засаж байгаа юм байна. Болох байлгүй дээ. Болтугай. Болтугай.Харин гэрээ эсвэл биеэ засаж байгаа бид яах вэ? Яаж сарын цалингаа сард нь хүргэх вэ?

Их хурлын гишүүд маань хямралыг барьж чадахгүй алдчихаж юуны магад. Та бэлтгэлтэй бай. Ямар бэлтгэл билээ?

Хямрал болсоноор мөнгөний үнэгүйдэл болох юм шиг байна. Хамгийн багадаа 10 дахин. Ингээд бид талхаа гар эсгэм 10000-тийн дэвсгэртээр ганц талх авах нь.
Тэгэх юм бол одоо талх 1000 байхад орон сууц, хаус худалдаад авчихаад 10000 болохоор нь зарах уу? Таны мөнгө нэг байшин аваад дуусаж байвал болох л юм. Хороолол авах мөнгөтэй бол яаанаа? Яаж тэр хорооллыг хадгалнаа. Сүүлд нь танай хороололыг траншейнийхэн үнэгүй эзэмшээд амьдрахыг та хараад тэвчих үү? Тэр дэмий байхаа. Таны байшинг авсанаас талхаа авсан дээр байхаа тэр үед.
Эсвэл та 20 жил хүлээж чадах тэвчээртэй бас залуу хүн үү?
Тэгвэл алт юм уу валют аваад хадгалая. Хаана? Хэдийг? Хэзээ хүртэл?
Энэ хямралыг давахад 90 оноос өмнөх Социалист арга, 90-оноос хойших зах зээлийн эдийн засгийн үеийн хэрэглэж байсан аргуудыг дахин хэрэглэх хэрэггүй л болов уу
Ингээд хямралын талд байна уу? Миний талд байна уу? гэдэг асуулт гарна

Хямралыг амжилттай, эсвэл ашигтай давая гэвэл Та эрүүл биетэй. Эрүүл биш сэтгэлгээтэй бай

Миний зургийн альбом

2008-04-16T08:37:00.004+08:00

Эх орон таньдаа зориулав-7. Өвлийн жуулчлалаар юу үзүүлэх вэ?

2008-03-04T08:00:00.002+08:00

Өвлийн жуулчлалаар адал явдлын, ан агнуурын, зугаа цэнгэлийн олон арга хэмжээг зохиож болмоор санагдав.

1. Уур манан савссан нуур, гол
Орхоны хүрхрээ хөлдөөд битүү мөс болчихсон дотуур нь ус хүржигнэн урсаж байгаа энэ усыг мөсөн дотуур орж үзэх, бясалгал, тайвшрал хийхэд ашиглаж болохоор юм.Ёлын амны хөлдүү хүрхрээг доогуур нь малтаж хөндийлөөд хоноглох газар, зочид буудал болгосон ч яахав.

2. Ан амьтаны үс гүйцэх тул ан амьтан харуулах, амьтны зураг авах аялал хийх
Монголчууд ижил хийморьтойд нь харагдаж, илүү хийморьтойд нь алагддаг гэдэг чоно, бусад амьтаныг харуулах

3. Өвөлжсөн шувуу харуулахМонголын хүйтэн өвөлийн үл тоон өвөлжих нүүдлийн шувуудын үзүүлэх, судлах эрдэм шинжилгээний аялал зохиох, гайхуулах аялал

4. Моторт болон моторгүй цанаар аялал, нохой чаргаар аялах, цаатаныд хонох гэх мэтийн өвлийн хүйтэн, цас, мөсний адал явдлын аялалыг зохион байгуулах

5. Дараах хаягуудаар орж мөнгөөр мөнгө олдоггүй гулгуурын талбай Сүхбаатарын талбайд барих биш мөнгөөр жуулчин татдаг мөсөн бүтээл хийж болдогыг уншиж болно.

http://zereglee.blogspot.com/2007/03/blog-post_07.html -ээс өвөл яаж мөсөн бар, ажиллуулж байгааг харж болно.

http://www.icehotel.com сайтаас мөсөн зочид буудал яаж мөнгө олж байгаа тухай уншихад сонин юм их байна.

Эх орон таньдаа зориулав-6. Өвлийн жуулчлал

2008-02-19T10:30:00.011+08:00

Хүн айлгах гэж байгаа юм шиг монгол эх газрын эрс тэрс уур амьсгалтай. Өвөлдөө хүйтэн. Цас их унадаг. Аялал жуулчлал улирлын шинжтэй гэж бүх хүмүүс л ярьдаг. Аялал жуулчлалын компаниуд ч манайх дулаан улиралд л таныг аргална гэсэн шиг өвлийн аялалын маршрутгүй байдаг.

Монголын өвлийн аялалын программ нь

Хөвсгөл нуур дээрх мөсний баяр. Энэ нь аялал жуулчлалын хөтөлбөр гэхээсээ илүү улс төрийн шоу. Учир нь тэнд ерөнхийлөгч очно. Бөөн хамгаалалт, бөөн мэдээллийн ажилтан, бөөн хүн. Юун тав тух. Таалагдаад хоноё гэвэл буцахаас өөр аргагүй. Хоновол хөлдөж үхнэ. Бид хариуцахгүй. Таалагдахгүй буцъя гэхээр орой тарахаар л унаа явна. Хүлээ гэнэ. Ойртоод зураг авах гэхээр холд! Ерөнхийлөгч чаргаар гулгана гэнэ. Аялал жуулчлалын хөтөлбөр ийм байж болохгүй байхаа.
Тэмээн поло. Ямар ч жуулчин үүнийг хагас өдөр үзвэл дээд амжилт. Тэмээн пологоо хол хийгээд жуулчдаа 3 хоногоор цөлж болно. Тэгвэл тэд дараа жил ирэх хүмүүст тийшээ явж үхэв гэдгийг сайн ухуулна. Бас л бөөн хүн, бөөн хамгаалалт. Бас л зураг авах гэхээр урд нэг цагдаа. Энэ баяр жуулчдад зориулсан хөтөлбөр гэхээсээ илүү улсын аваргын тэмцээн л гэсэн үг. Жуулчдаас мөнгө татах хөтөлбөр байхгүй.
Бүргэдийн баяр. Бас л олныг хамруулсан шоу. Жуулчин гэдэг бол олон хүн цугласан газраар тэнэж явдаг саваагүйчүүд биш ихэнх нь олны хөлөөс хол тав тухтай явах сонирхолтой зожиг хүмүүс. Тэнд бас л томчууд, бас хамгаалалтынхан, мэдээллийнхэн.

Монголд ирдэг жуулчин нь шоучин биш жуулчин байж болох юм гэж бодож тэдэнд үйлчлэх үйлчилгээ нээх хэрэгтэй санагдана. Шоу хөтөлбөр үзэхээр ирэх жуулчин олон байхгүй байхаа. Монголд жуулчныг хөлдөж үхэх, даарах аюулгүй үйлчилгээ үзүүлдэг болвол жуулчин өөрөө үзэх юмаа сонгочихно. Монголд өвөл үзэх юм их бий.

Цагаан сар хэзээ болж байсан бэ?

2008-02-06T14:19:00.000+08:00

Сарны тоололд илүү сар байх нь нарны тоололтой тоололоо тааруулах арга болдог. Нэг жил нь 365.2425 хоногтой байдаг. Сар дэлхийг тойрох хугацаа нь 29.53 хоног. Тийм болохоор 1 жил нь 12.3685 сар болно. Энэ нь 12 бүхэл 7/19 гэсэн үг. 19 жилд 7 илүү сар гаргавал нар сарны байрлал давхцана. Мөн цагаан сар бар сарын шинийн нэгэнд болно. Нар бар сард шар замын 315-гаас 330 градусын уртрагийн хооронд оршино. Дээр бичсэн зүйл бол ямар ч зурхайн үндэс.
Нар дээрх уртрагт орж ирэх хугацаа нь дунджаар аргын тооллын нэгдvгээр сарын 19-нєєс хоёрдугаар сарын 20-ны хоорондох хугацаа юм. Бүх дэлхийн газар нутаг дээр ганц л нар байдаг.
Ийм болохоор Цагаан сар мөн л энэ хооронд болно гэсэн үг. Гэтэл монгол зурхайд 2-р сарын 27-нд хүртэл болж байсан байна. Энэ нь монгол онцлог л байх даа. Эсвэл өөр нар байгаа юм болов уу? 2 сарын 20-оос хойш тэмдэглэсэн цагаан сарууд бүгд туулай сарын шинийн нэгэнд буюу нэг сарын дараа цагаан сараа хийж байжээ. Дараа жил бас нэг сарын дараа болох нь.
Билгийн тооллын календар нь 19 жил болоод ойролцоогоор давхцдаг. Доорх зургуудад 19 жилийн давтамжтайгаар Хятад, Монгол, олон улсын одон орон судлалын U.S. Naval Observatory газрын цагаан сар болсон өдрүүдийг 1900 оноос 2009 он хүртэл харьцуулан харуулав. Шар өнгөөр шинэ сар эхлэх цагт ойр байгааг, Хөх өнгөөр таарч байгааг, улаан өнгөөр алдаатай байгааг харуулав. Зураг дээр дарвал томорч харагдана. Эндээс та цагаан сараас өмнө хойно төрсөнөө харах боломжтой болно. Мөн бид цагаан сараа хэр зөв тэмдэглэж байж вэ гэдгийг бас харж болно. Хятад зурхайд шинэ сар эхэлсэн өдөр цагаан сар эхэлдэг, монгол зурхайд шинэ сар үдээс хойш эхлэхээр байвал дараа өдөр нь цагаан сар эхэлдэг зүй тогтол байна. Энэ жилийн хувьд шинэ сар 2 сарын 7-ны үдээс урагш эхэлж байгаа тул 2 сарын 7-нд золгох нь зөв юм шиг.

Цагаан сар хэзээ вэ?

2008-01-23T13:58:00.000+08:00

Бид Тэрбишийн календараар цагаан сараа тэмдэглээд удаж байна. Гэтэл Тэрбишийн календарь бусад зурхайчдын календараас жил бүр л зөрөөд бөөн маргаан болдог. Сарны тооллыг ашигладаг хятад солонгосоос бүүр сараар зөрөөд явчихна. Монгол ямар өөр сартай биш. Зөрнө гэхэд хэтэрч байна. Бээжин, Улаанбаатар хоёр сарын зайтай золгож болох ёстой зөрүүтэй гэж Төгс буянтын зурхайд зурсан байдаг бол Замын-Үүд Улаанбаатар хоёр 15 хоногийн зайтай золгох ёстой. Энэ ч арай хэтэрч байнаа. Энэ жил бас л ... Зурагтаар хэнийнх нь зөвийг тогтоох оролдлого хийсээр л... Энэ жил бүр 6-нд сар гарахгүй бол 7-нд золгоно. Гарвал 8-нд золгоно гэж ярьж байх юм. Би зурхайч хүн биш. Зүгээр л нэг интернет ухагч. Минийхээр бол 2 сарын 7-нд золгох ёстой. Яагаад гэвэл U.S. Naval Observatory гэдэг газрын вэб дээр 2007 оны 2 сарын 7-нд шинэ сарын эхлэл гэж бичсэн байна. Шинэ сарын эхлэл гэдэг нь манайхны үгээр бол шинийн нэгэн гэсэн үг. Цааш нь интернетээ ухаж явтал хэзээ сар гарахыг, яаж харагдахыг бас л үзүүлсэн байв. Дараах зураг Монголын цагаар зурсан зураг гэдгийг анзаараарай.
Энд мөн л Шинийн нэгэн 2 сарын 7-нд байна. Тэрбишийг аврах ганц юм нь 2 сарын 8 -нд маш нарийхан сар гарах юм байна.
Шинийн нэгэн буруу байвал Балжинням, Дашнямтай өдөр яаж зөрөх нь тодорхой. Тэр сайн өдөр нь зөрөхөөр хурим, найр бүгд буруу өдөр хийгдсэн гэсэн үг. Ингэж хүний хувь заяагаар тоглож байгаа Тэрбиш-д арга хэмжээ авч, календарь хийх эрхийг нь хасах хэрэгтэй санагдана. Ямар Тэрбишээс өөр календарь гаргах хүн байхгүй биш.

Эх орон таньдаа зориулав - 5. Сургууль, сургалт

2007-09-12T09:28:00.000+08:00

Ном дор мөргөмүй
Лам (багш) дор мөргөмүй
Бурхан дор мөргөмүй
Хувраг дор мөргөмүй

Хөмөрсөн сав,
бохир сав,
ёроолгүй сав
гуравт ариун рашаан хийж яаж болохов.
Бодь мөрийн зэрэгээс

Энэ Post-ийг Амарсайханы шалгалт-ийг уншаад бичив.
Эртнээс нааш монголчууд ном, багш хоёрыг бурхантай дүйцүүлэн мөргөж залбирсаар иржээ. Шашин номын газрыг (сургуулийг) ариун номын газар гэж хүндэтгэдэг байж.

Манай монгол нэг хүнд ноогдох их, дээд сургуулийн тоогоор Геннисийн номонд ч орохоор болсон байх. Гэхдээ сургуульд юу зааж, юу сургаж, сурагч оюутнууд нь юу сурч байна аа. Сургуулиудад мөнгийг авсан юм чинь аргалж байгаад төгсгөе гэдэг шалгуур маш хүчтэй байна. Юутай ч Сургууль дор бас нэг мөргөчихье.

Нилээд хэдэн сургуулиар ороход архи уусан, тамхи татсан, хэзээ цээжилсэн нь бүү мэд конспекттай архаг хэдэн багш л байх юм. Сургуульд юм сурах аргыг л сургавал болмоор юм шиг. Тэгэхгүй бол угаасаа мэдээлэл 2 жилийн дараа хуучираад хэрэггүй мэдээлэл болно.
Багш нар дор дахиад нэг мөргөчихье.

Сургуулиудад байгаа ном нь нэг улсын хандиваар ирсэн англи хэлээр бичсэн хэдэн ном. Тэдэн дотор сайн ном байнаа. Бас хэнд ч хэрэггүй юмнууд бас байна. Гэхдээ л ихэнхи нь хуучин ном. Хуучин гэдэг нь хавтасыг нь хэлж байгаа юм биш. Интернетийг номын оронд нэг сайн ашиглахгүй байх шиг. Ном, интернет хоёрт дахиад нэг мөргөчихье.

Сурагчид бас их но байнаа. Бодь мөрийн зэрэгт Хөмөрсөн сав гэдгийг сонсохгүй шавь юу ч сурахгүй, бохир сав гэдгийг сонссон ч анхаарахгүй өөр зүйл бодвол юу ч сурахгүй, ёроолгүй сав гэдгийг сонссон ч мартвал юу ч сурахгүй гэж тайлбарлажээ. Төгсөөд наймаачин юм уу аль нэг хөрөнгөтөн улсад харлагч болохоор бол сургуульд мөнгө төлж хэрэггүй юм сурахын хэрэг байна уу? Үүнийг сурагч хүн бас анхаармаар юм.
Хэрэгтэй юмаа л сураасай гээд хувраг (сурагч) дор нэг мөргөчихье.

Эх орон таньдаа зориулав - 4. Номын дэлгүүр, ном

2007-09-05T14:22:00.000+08:00

Суварга бүтээх нь буян их

Сургаалийг дагах үлэмж буянтай

Хөмөрсөн сав,
бохир сав,
ёроолгүй сав
гуравт ариун рашаан хийж яаж болохов.
Бодь мөрийн зэрэгээс

Хөдөө орон нутгаар явж байхад ариун номын оронд байна уу гэлтэй суваргаар дүүрэн орон болж МОНГОЛ. Сум болгон ядаж нэг суваргатай. Эмээлтээс Улаанбаатар орох замд бүр олон. Сайхан л байна. Суварга бүтээвэл буян болно гэдэг сургаалийг манай лам хуваргууд нэг л дутуу ойлгосон, ойлгуулсан бололтой. Хөдөөний хүмүүсээс танай суманд хүмүүсийн үздэг сайхан байгаль, түүх дурсгалын зүйлс юу байна гээд асуухаар манай суманд ч тийм юм байхгүй дээ тэр ууланд нэг хад бий. Бичигтэй гэх юм. Яваад очихоор Ум мааний бад ма хум гэсэн үгийг л бичсэн байх юм. Шаахар толгойн бичгийн дурсгал гэж маш том бичиг сүг зургийн дурсгал үзэж байхад хамгийн их бичиг, зурагтай хэсгийг нь голлуулаад өнөө л ум мааний бад ма хум-аа биччихэж. Юутай халаг. Юутай тэнэг вэ тэр лам. Эсвэл төдөн оны 8-р анги гэсэн бичиг бичнэ. Юутай гэнэн бэ тэр хүүхэд. Ховд аймгийн Манхан суман дахь Гурванцэнхэрийн агуй дахь зургийг тодруулж байж зургий нь хуулах гээд дээгүүр нь будгаар тодруулсан нь цаад зургаа ховхлоод уначихаж. Юутай мулгуй вэ тэр эрдэмтэн.
Гэхдээ түүнээс буян ихтэй ажил зөндөө байдаг бололтой. Энэ зун 3 аймгийн 30-аад сумаар дайрахад номын дэлгүүртэй сум нэг ч таарсангүй. Ном уншихаа больсоноос болоод юу болох, юу болохгүйг ялгахаа больж.
Суварга барихын оронд номын дэлгүүр баръя. Номын сан баръя.

Номын буян суварга бүтээх буянаас үлэмж их гэсэн Бурханы сургаалийг дагая.

Таны буян үлэмж арвин болог.

Эх орон таньдаа зориулав - 3 Брэнд

2007-07-17T10:48:00.000+08:00

Бид брэнд үүсгэх гэхээр л барааны тухай боддог билээ. Гэтэл брэнд гэдэг юу ч байж болохоор санагдлаа.Манай монголд албан газруудын хүлээлгийн өрөө, уулзалтын өрөөнд манайх таны найдвартай түнш гэсэн үгтэй л байдаг. Казакстаны P&G компаний уулзалтын өрөө нь Wella meeting room гээд хүлээсэн, уулзсан хүндээ энэ манай брэнд гэдгээ үзүүлдэг юм байна.
Москвагийн Арбатын гудамж нь Москвагийн брэнд гудамж юм. Тэнд Оросын брэнд Матерушка харин нэг янз янзаараа байнаа. Тэнд дотор дотроо ордог хүүхэлдэйнд бараг би л алга. Гэхдээ хүсвэл хийгээд л өгөх янзтай. Монголд ч гэсэн нэг ийм юмтай болчихоод монгол гэхээр л тэр юм гадаадынхны санаанд ордог болгочихвол зүгээр юм даа. Гадаадынхан Чингис, Чингисийн Монгол гээд мэддэг ч манайхан Чингисийг элдэв юманд битгий хэрэглэ. Талийгаач гэж дууд гэх нь холгүй дүрэм хууль гаргачихсан. Бас Чингисд дуртай хүн ч байна. Дургүй хүн ч байна. Нэг л авсаархан, хямд брэнд бүтээгдэхүүн олмоор...
Арбатын гудамжны бас нэг брэнд үйлчилгээ нь хүний хөрөг зурах үйлчилгээ. Тэд хүнийг өөрөөрөө бахархтал нь ч зурж байна. Ичтэл нь шоглож байна. Монголчуудын хувьд гадаадынханд үзүүлдэг брэнд үйлчилгээ нь хорхог, боодог хийж өгөх, морь, тэмээ унуулах. Бас л нэг хялбархан брэнд үйлчилгээтэй болмоор...
Бас тэд "Чиний юм миний юм. Миний юм миний юм" гэдэг зарчмыг сайхан баримталж байна. Шрек гуайтай зураг авахуулах гээд хажууд нь зогсоход л 30 рубль. Америкчуудын мөнгөө төлөөд брэнд болгочихсон зүйлийг дуурайлгаж хийгээд л ... ашиглаад л ... Манай Сүхбаатарын талбайд нэг чихмэл баавгай байдаг. Нөгөө баавгайнаас нь жаахан хүүхдүүд бас айна.
Бас төрөл бүрийн амьтаны зураг авахуулаад мөнгө бас олж байна.
Бас тэд зорилготой гуйлга гуйж байнаа. Урдаа цаасан дээр Би шинэ гитар эсвэл хийл авах гэсэн юм гээд бичээд тавьчихаад дуулж, хөгжимдөж байх юм. Түүнээс биш ядуурлаас гаргана гээд үсрэнгүй хөгжсөн оронд ч байдаг зүйлийг устгах гээд эсвэл ахаа хоол хайрла гээд хоолын өгсөн ч талы нь хог руу хаяаад суудаггүй юм байна. Гуйлга нь хүртэл өөрийн брэндэд чиглэсэн байх юм.Кремлийн хажууд хүндэт харуул солилцоход хүн болгон шаваад зургийг нь авч байна. Энэ харуулын цэргүүд гудамжинд буу, зэвсгээ тас няс хийлгээд хүмүүсийн анхаарлыг татах юм. Манайх болохоор хүндэт харуулын цэрэг юу хийж байгааг гадаадын хүн ирэхээр нэг, есөн цагаан тугаа стадион руу авч явахад нэг харж болдог. Энэ үед юун цэрэг харах, нөгөө үйл явдал нь том болохоор жуулчид цэрэгийг анзаардаггүй. Засгийн газар орчмоор харуулын цэрэг байдаг л байх. Тэгэхдээ тэд хүний нүднээс далд. Чингисийн хөшөөний хажууд хүндэт харуул гаргаад ойрхон ойрхон солиод, хүндэт харуулын цэргээрээ шоу хийж болмоор санагдлаа. Баатрын хувцас өмссөн ганц нэг цэргийг хүмүүстэй зураг авахуулсан ч яахав. Бас хүндэт харуулын хувцасыг түрээслээд, хүмүүс өмсөж Чингисийн хажуугийн 2 баатарыг түр мануулсан ч яахав.

Эх орон таньдаа зориулав - 2 - Усан оргилуур

2007-07-15T15:08:00.000+08:00

Манай монгол орон эх газрын эрс тэрс уур амьсгалтай гэж хичнээн жил ч бахархав. Эрс тэрс уур амьсгалын чийглэг зөөлөн уур амьсгалтай болгоход монгол хүн бүрийн хүчин зүтгэл хэрэгтэй юм байна.
Гудамжинд төрөл бүрийн хэлбэртэй усан оргилуур байрлуулах нь хотын гоо үзэмжинд сайнаар нөлөөлөхөөс гадна халуун нартай өдөр хажуугаар сууж сэрүүцэж болох амралтын газрын талбай нэмэгдэх, хотын агаарын чийгшилд ч чухал ач холбогдолтой юм. Манай монголд иймэрхүү шийдэл бас байсаныг бид Дуурийн театрийн хажууд байсан усан оргилуурын дундах Эмнэг сургагч баримал, Хороололд Москва рестораны хажууд байсан хувин барьсан эмэгтэйн байримал, MCS Plaza-ийн хажууд байгаа гурван хүүгийн баримал зэргээс харж болно. Ираны Испахан хотод хотын дундуур урсах том голын дотор голын уснаас нь дээш оргилуулсан оргилуурууд олон байгаа нь тэр хотын агаарыг чийгшүүлэхэд их л нөлөөтэй, усан сан барих ажил байхгүй хямд арга санагдсан. Улаанбаатарын дундуур урсах Туул, Сэлбэ голууд дээр ийм оргилуур барихад улсын хувьд юу байхав.

Мөн айл бүр хашаатай нь хашаандаа, харштай нь харшныхаа гадна жижиг цөөрөм байгуулаад долоо хоногт нэг удаа 1 цистерн усыг 2500 төгрөгөөр аваад нэмээд, тэр цөөрөм дотроо оргилуур, хүрхрээ үүсгэвэл гэр орны амралтын сайхан бүс үүсэх бөгөөд бас л агаарыг чийгшүүлж зөөлөн чийглэг болгоно. Манай монголд иймэрхүү шийдэл Хүүхдийн паркт байгааа цөөрөм байна.
Энэ Алмата хотод байсан хүрхрээ бүхий хөшөө. Манайд гадна ийм хүрхрээ байдаг эсэхийг мэдэхгүй байна. Том албан байгууллагууд дотроо хүлээлгийн зааландаа ийм оргилууртай байх нь гадаадад стандарт болжээ. Азийн бараг бүх зочид буудлууд, Москвагийн ГУМ гээд олон газар үсэрдэг, оргилдог, бургилдаг гээд элдэв төрлөөрөө байхыг харж байсан. Манай монголд Puma Imperial ресторанд ороход нэг шилэн хана дагаад урсдаг ус байгаа нь бас сайхан байлаа. Мөн MCS Plaza дотор баригдсан цагаас нааш ажилласаар байгаа жижигхэн усан оргилуур бий.
Москвагийн томоохон супермаркетууд доод давхартай мөсөн гулгуурын талбайтай, тэндээ дэлгүүр хэсэж явахдаа хүүхдүүдээ сургагч багшаар хичээл заалгаад үлдээчихээд дэлгүүрээ хэсэж дуусаад хүүхдээ аваад харьдаг эцэг эх, хүүхдэд хэн хэнд нь зугаатай ийм сайхан үйлчилгээ байна. Үүнийг манайд хэрэгжүүлэхэд хөрөнгө зарахаар байгаа ч шийдэе гэвэл бас боломж байгаа л байх. Мөн өвлийн цагт хотын дотор олон түр гулгуурын талбай барьвал хүмүүсийн чөлөөт цагийг өнгөрөөх, ажилгүй хүмүүст ажлын байр гарах сайн талтай.

Дээрх ажлуудыг хийхэд хэрэгтэй мөнгийг хаанаас олох вэ? Энд хэд хэдэн арга байна.

Улсын Их Хурлын гишүүд нэг нэг оргилуур бариулах. Тэдэнд мөнгө байгаа
Байгууллага бүрийг орчиндоо нэг оргилуур бариулах. Тэдний оргилуур бариулсан мөнгийг татвараас хасаж тооцоох. Улсад тушаагаад тендер зарлаад бариулбал тухайн компаний барилгын дезайнд таарахгүй болох, дундаас нь зуучлагчид олширч өртөг өндөрсөх дутагдалтай.
Хашаатай айл бүрт цөөрөмтэй болох уриалга гаргах. Одоо хашаандаа мод тарьсан айлд мөнгө өгдөг шигээ хашаандаа цөөрөм байгуулсан айлд мөнгө өгөх эсвэл усыг нь улсаас үнэгүй хүргэж өгөх.
Шинээр барих том байшингуудыг усан оргилуур, цөөрөмтэй байлгах шаардлага тавих.

Гэрэл зургийн CD-ний нээлт

2007-06-28T09:51:00.000+08:00

CD-нийхээ нээлтийг даруухан тэмдэглэхээр шийдэж, хууль зүйн үндэсний төвд 50-аад хүнийг урилаа.
Урьдчилаад үзүүлэх, харуулах зүйлсээ бэлдсэн байсан ч нээлт болдог өдөр өдөржингөө л ажилтай байлаа.
Нээлт эхэллээ. Баярлаж байгаа юм уу айж байгаа юм уу бүү мэд. Сандарч байнаа. Хоолой ч бас зангирч үзэж байна. Зураг тайлбарлаад хэсэг яриад ирсэн чинь зүгшрээд гайгүй боллоо.

Ингээд нээлтэн дээр үг хэлэхдээ ашигласан powerpoint-ийн үзүүлэнгээсээ үзүүлэе

Талархал

Энэ CD-д орсон зургуудыг авахад надтай хамт говийн халуун нар, хангайн хүйтэн бороо үл тоон аялж, хийхэд тусалж дэмжиж байсан гэр бүлийнхэнээрээ бахархаж байна
Энэ CD-г хийхэд мэргэжлийн туслалцаа үзүүлсэн Баттөгс, Өнөржаргал, Буянжаргал нарт талархал илэрхийлж байна
Миний анхны CD-ний нээлтэд хүрэлцэн ирсэн та бүгдэд баярлаж байна

Миний тухай

1978 онд Ломо-135ВС аппарат авсанаар миний зураг авах хобби эхэлсэн
Өнөөдрийг хүртэл 14 аппарат хэрэглэсэн
2004 оноос хойш дижитал аппаратаар зураг авсан
2005 оноос хойш америкийн мэргэжлийн зурагчдын холбооны гишүүн
З номны зураг авсан, гадаад, дотоодын цөөхөн сэтгүүл, танилцуулгад миний зураг хэвлэгдсэн
Өнөөдрийг хүртэл 50 мянга гаруй зураг авсан
nВэб: http://mongolia.photoreflect.com
Блогууд:
http://mongolianphoto.blogspot.com
http://photomongolia.blogspot.com
http://ngansukh.blogspot.com

Миний хийсэн аялал

Аялана гэдэг бол тэнэх гэсэн үг биш дурсах юмтай үлдэх гэсэн үг гэж боддог

2003 онд “Хөвсгөл” аялал
2004 онд “Их нуурууд” аялал
2005 онд “Хэнтий” аялал
2006 онд “Монгол сайхаан – 2006” аялал
2007 онд “Монгол сайхаан – 2007” аялал

CD-ний тухай

Энэ CD-д Төв, Дундговь, Өмнөговь, Баянхонгор, завхан, Ховд, Баян-Өлгий, Увс, Архангай аймгийн үзэсгэлэнт газруудаар 10000 км замыг 1 сарын туршид аялаж, 108 газар авсан 10000 зургаас түүвэрлэн 250-аад зураг оруулсан. Монголын сайхан байгаль, ан амьтан, ахуй амьдралын гэгээлэг бүхнийг оруулахыг зорьсон.
Энэ цомог нь Амьтан, Ус, Уул, Бусад гэсэн 4 ангилалтай.
Англи монгол хэлээр тайлбартай. Бүх зургийг авсан аймаг, сум, газрын нэр, GPS-ийн координаттай.
Эдгээр slide-уудыг үзүүлээд анхаарал тавьсанд баярлалаа гэдэг үгийн оронд "Надад мэдрэгдсэн сэтгэгдэл танд мэдрэгдэнэ гэдэгт найдаж байна" гэдэг CD-ний нүүрэн дээр бичсэн үгээр өөрийн хэлэх үгээ өндөрлөж тууз хайчлах ёслолын ажиллагаа боллоо.

Дараа нь хундага тулгаж, хоол идэцгээлээ.Дараа нь УБ хотын ерөнхий дендрологич Чимид, Монгол Улсын ШУ-ы сангийн захирал, Монгол Алтай Судлалын хүрээлэнгийн үүсгэн байгуулагч Цоохүү, Азийн урлаг компаний захирал Алтангэрэл, миний 10-р ангийн найз Бямбаа, надтай 2 удаа аялал явж байсан Topica компаний захирал Цэлмэг нар үг хэлж дурсгалын зүйл гардууллаа.

Эх орон таньдаа зориулав - 1 - Цэцэрлэгжүүлэлт

2007-06-19T09:57:00.000+08:00

Бээжин, Аламата, Москва хотуудаар 7 хоногийн ажлын томилолтоор явж байх үед тааралдсан монголд нэвтрүүлбэл хэрэгтэй гэж санагдсан зүйлсийн тухай бичихээр шийдлээ.

Монголд хавар болгон модыг ёстой үхтэл нь тайраад "намхан нуруутай навтгар хамартай" гэдэг шиг л юм болгодог. Энэ нь цөөхөн мод тарьсан газар л модоо саглагар болгохын тулд хийдэг ажил бололтой. Түүнийг тайрч байснаас хажууд нь нэг мод нэмээд тарьчихсан нь дээр юм байна. Гэтэл гадаадад тэгдэггүй юм байна. Гудамжны хоёр талаар тарьсан мод ургаад дээгүүрээ нийлээд, замаар явж байгаа явган хүн, доорх зүлгээ халуун нарнаас хамгаалдаг юм байна.

Зуны цагт бороо орохоор Улаанбаатарын гудамж мөрөн голын төрхтэй болдог, зарим газруудаар нуур бий болдог нь ус зайлуулах шугам муугаас болдог юм байна. Ус зайлуулах шугамыг ингэж задгай хийвэл цэвэрлэхэд хялбар, бөглөрөх нь бага байдаг.

Манайд засгийн газрын арын хашаан дахь сандал дээр суугаад амрах, юм ярих сайхан байдгийг мэдэх хүн олон. Ийм газар өөр хаана байдаг билээ. Гэтэл гадаадад цэцэрлэгт хүрээлэнгүүд их байх юм. Энэ нь хотын үзэмж сайжрахад хэрэгтэйгээс гадна, жуулчид, оршин суугчдын ая тухыг нэмэгдүүлэхэд хэрэгтэй зүйл юм байна.

Дундговьд довтолгоон болж байна

2007-05-14T09:02:00.000+08:00

Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт, Говь-Угтаал сумын нутгаар явж, тэр нутгийн айлуудаар орж, бага газрын чулуу, их газрын чулууны бас нэг хувилбар шахуу бичигтийн хад үзлээ. Бас л сонин тогтоцтой хад байв. Хаднаас сонин бас нэг зүйлтэй тохиолдсон нь Дундговь аймаг даяар өрнөж байгаа соёлын довтолгоон байв.
Соёлын довтолгооноор хүн бүр 3 хос ор хөнжлийн даавуутай байх ёстой, айл бүр 3 аяганы алчууртай байх ёстой гэх мэтчилэн гурвын тоог билэгдэл болгон довтолдог гэнэ. Жанжин нь аймгийн дарга.
70-аад онд намайг хүүхэд байхад манай суманд иймэрхүү довтолгоон болдог байсан. Тэр довтолгоон өргөн уудам нутагтай монгол оронд өрнөсөөр энд ирж байна уу? эсвэл дахин довтолж байгаа юм уу бүү мэд.
Довтолгоон сард нэг удаа болдог ч хэзээ, хаанаас, ямар хүчээр довтолох нь тодорхойгүй. Хэзээ дуусах нь ч тодорхойгүй. Зарим айл довтолгоонд бэлтгэдэг ч, зарим нь дасчихаж.
Ихэнхдээ сумын эмч, сургуулийн багш, аймгийн төлөөлөгч гээд 10 гаруй хүнээс бүрдсэн үлэмж давуу хүчээр гэнэт довтолдог гэнэ. Тагнуулын мэдээ сайтай цөөхөн айл урьдчилж мэдвэл довтолгоонд өртсөн айлаас хөнжлийн даавуу, аяганы алчуурыг нь татан авч ирж хүчээ зузаатгаж хориглолтонд бэлтгээд ажилдаа явах, мал хайх шалтагаар зүсээ буруулан хөгшид, хүүхдээ үлдээн дүрвэж амждаг ч үлдэгсэдийг үнсэн товрог болтол нь довтолно. Довтлогчдын ой санамж үлэмж тул хэзээ хэнийд байсан даавууг мэдвэл сэлэм гялс, толгой бөндгөс.

The Colors of Mongolia

2007-04-19T20:12:00.000+08:00

"Монгол сайхаан-2006" аялалын зургуудаас түүвэрлэн 108 газар авсан 200 гаруй зургаар гэрэл зургийн CD гаргаж байна.
CD 2007 оны 6 сарын 1-нд бэлэн болох ба одооноос урьдчилан захиалж болно. Та урьдчилан захиалсанаар 30%-ийн хөнгөлөлт эдлэх болно. Монголд үнэгүй хүргэж өгнө. Захиалгаа өгөхдөө дээрх CD-ний нүүрний зурган дээр дарна.

Монголчууд ямар зургийн аппарат хэрэглэдэг вэ

2007-04-13T10:42:00.000+08:00

Та ямар зургийн аппараттай вэ? санал асуулгыг 2 сар шахам хугацаанд явууллаа. Хэдийгээр олон хүн оролцоогүй боловч зургийн аппарат үйлдвэрлэгчдийн дэлхийн зах зээлд эзлэх хувьд дөхөж очиж байгаа тул энэ статистик ойролцоо юм байна гэж үзэв. Гэхдээ энэ санал асуулгыг цаашид нилээд үргэлжлүүлэн явуулах болно. саналаа өгөөрэй. Монголчуудын 51% (дэлхийн зах зээлд 47%) нь Canon зургийн аппараттай юм байна. Nikon 27% (дэлхийн зэх зээлд 34%) эзэлж байна. Ийм болохоор би цаашдаа блог дээрээ зургийн тухай пост тавихдаа Canon, Nikon аппаратууд дээр жишээ авч бичиж байх болно.

Photo CD-ний нэр

2007-04-13T09:12:00.000+08:00

Миний гэрэл зургийн CD гаргахад хамгийн чухал хэсэг болох CD-ний нэр сонгоход гүн туслалцаа үзүүлж, намайг дэмжсэн блог уншигч та бүхэндээ баярлалаа. CD-ний нэрийг англиар The Colors of Mongolia гэж нэрлэхээр боллоо. Энэ нэрээр зөвхөн энэ CD-г ч биш цуврал CD-ны нэр болгохоор шийдэв. CD-ний нэрийг Photos of 108 moments гэж нэрлэсэн. Энэ CD-нд "Монгол сайхаан-2006" аялалын явцад авсан 108 газар авсан 200 гаруй зураг орж байгаа. Миний энэ CD 6-р сарын нэгэнд худалдаанд гарах ба урьдчилсан захиалга авах, худалдан авах хаягийг удахгүй блог дээрээ байрлуулах болно.

Танихгүй танил буюу Цоодолын Хулан

2007-04-04T10:28:00.000+08:00

Олоон жилийн өмнө гудамжинд европ хувцастай годгоносон цагаан охинтой таарсан. Тун удалгүй дөрвөн талтай малгайтай, монгол дээл өмссөн намбалаг монгол эмэгтэйтэй тэр үеийнхээр бол зоос гоёлын хажууд дахин таарсан юм. Хааяа шүлэг уншихийг зурагтаар хардаг. Сонгуулийн үеэр зурагтаар дахиад харсан. Миний мэдэх Хулан ингээд дуусч байна. Саяхан түүний "Зүгээр л нэг амьдрахсан" номыг уншлаа. Та ч бас уншаарай. Энэ номыг та шүлгийн түүвэр гэж битгий бодоорой. Блогч биднийхээр бол бүх блогоос сайхан болгоныг нь түүгээд нэг ном гаргачихсан юм шиг. Сайхан бичлэгүүдийг шүлгээрээ гоёжээ. Сайхан сэтгэлтэй, монголын төлөө гэсэн сайхан бодолтой эмэгтэй юм байна.
Энэ залуухан бүсгүй хичнээн их юм хийсэн юм бэ? Сонин түүнийг хичнээн их зовоосон юм бэ? Хөгшин, залуу, эрэгтэй эмэгтэй гэхгүйгээр хичнээн олон хүнтэй найз юм бэ? Бахархмаар тууштай, өөрийн үзэлдээ үнэнч явжээ. Хүн ийм байх ёстой юм шиг.
Түүний номыг уншиж байхад номыг нь олон хүн уншаасай, уншигчдын дотор нь түшмэлүүд бас байгаасай гэсэндээ энэ блогийг бичлээ.

Ц.Хуланд зүгээр л нэг амьдарч болохгүй байгаа энэ үед зүгээр л хэсэг амьдраад зөндөө ихийг бүтээхийг хүсэн ерөөе.

Шилдэгт орсон гэрэл зурагтай холбоотой зүйлс

2007-03-30T12:55:00.000+08:00

PC WORLD-ийн 2006 оны шилдэг 100

CNET-ийн шилдэгүүд

Хэт жижиг аппарат

Жижиг аппарат

Хямд аппарат

Бараг мэргэжлийн аппарат

Мэргэжлийн аппарат

Загасны нүдэн дуран

2007-03-21T08:32:00.001+08:00

Ихэнх загасны нүдэн дуран 180 градус хардаг. Ойрхон зайнаас их зүйл орсон зураг авахад сайхан линз. Ийм өргөн өнцөгөөр хардаг болохоор зураг авч байгаа хүний хөл зурганд орох гээд байдаг. Энэ линзээр панорама зураг авах, байшин, гэрийн доторх зураг, байгалийн зураг, барилга мэтийн том зүйлийн зураг авахад илүү тохиромжтой. Загасан нүдэн дурангийн гүний фокус, зургийн ялгарал сайн байдаг. Гол дутагдал нь зургийн зах руу фокус жаахан сулардаг боловч өрцний хэмжээг 1/8 болгоход л захын фокус сайжирдаг. Мөн зураг төвийж харагдуулдаг.

Зураг авах үедээ аппаратаа тонгойлговол дээрх зураг шиг зургийн голын хэсэг дээшээ төвийж гарна

Зураг авах үедээ аппаратаа тэгш барьж авбал дээрх зураг шиг зургийн голын хэсэг тэгшхэн гарна.

Зураг авах үедээ аппаратаа гэдийлгэвэл дээрх зураг шиг зургийн голын хэсэг доошоо хотойж гарна.
Эдгээр нөлөөг бүтээлчээр ашиглавал зургийн зохиомжийг сайжруулдаг.

Нарны хагас хиртэлт

2007-03-19T11:09:00.000+08:00

2007 оны 3 сарын 19 ны Улааэбаатарын цагаар өглөөний 10:45:56-д авсан нарны хагас хиртэлтийн зураг.
Зураг авсан байрлал: 47°54'54.71"N, 106°55'17.76"E
Зургийн аппарат: Canon EOS 350D DIGITAL,
Линз: Canon EF 100-400mm f/3.5-5.6 L USM
Филтр: Линзний өмнө ар талдаа бичиггүй CD барьж байгаад авсан.
Хөшигний хурд: 1/4000 sec
Өрц: f/5.0,
Фокусын зай: 235.0 mm
ISO: 200

"Монгол сайхаан - 2007" эхний аялал

2007-03-15T17:17:00.000+08:00

"Монгол сайхаан-2007" эхний аялалаа Увс аймгийн баруун талын сум болох Тариалан, Өмнөговь, Ховд, Бөхмөрөн, Түргэн, Сагил сумуудын нутгаар хийж, дархан цаазат амьтад, байгалын үзэсгэлэнт газрууд, өвлийн байгаль зэргийн зургийг авахаар 2007 оны 3 сарын 6-13 хооронд аяллаа. Монгол орны хөдөөгийн цэвэр агаар, монголчуудын зочиломтгой чанар, гургуул, хойлог, янгир, аргал угалз зэрэг ховор амьтад гэх мэтчилэн сайхан бүхэн цогцолсон газраар явж "Монгол сайхаан" гэж ам бардам хэлж байна.
Миний энэ аялалыг ивээн тэтгэж, MyPal A636N GPS бүхий pocket PC өгч явуулсан Topica компаний хамт олонд талархал илэрхийлье.
Аялалын тэмдэглэлээ өдөр өдрөөр нь сийрүүлэн бичье.

2007 оны 3 сарын 6

10:30 Улаанбаатараас Aero Mongolia компанийн онгоцоор Улаангом руу нислээ.
14:30 Увс аймгийн засаг дарга Л.Тогоотой уулзаж, "Дэлхийн өвийн санд бүртгэгдсэн Увс" нэртэй "Их нуурууд-2004", "Монгол сайхаан-2006" аялалын явцад авсан Увс нуурын сав газар орчимын 1700 гаруй зургуудаа бэлэглэв.
14:30 Монголын Алтай Соёны эко бүс нутгийн биологийн төрөл зүйлийг ард иргэдийн оролцоотойгоор хамгаалах төслийн Увс аймгийн орон нутгийн зохицуулагч Д.Тогтохбаяртай уулзаж, аялал аар авч болох амьтаны тухай, орон нутагт бидэнд туслах хүний хаяг, нэр зэргийг авлаа.

2007 оны 3 сарын 7

07:10 Өглөө эртлэн босож Улаа нгомын баруухан талд орших Чандмань улаан уулын орой дээр гарч Хархираа уулын зураг, нутаг усандаа очсон анхны өглөөний ургахын улаан нарны зураг авч, арц хүж уугиулан аялалын амжилтаа даатгав.
13:10 Улаангомоос жолооч Санжаа, миний ах Лхагва, дүү Баттулга нарын хамт аялалаа үргэлжлүүлэв.
14:17 Хаваржаандаа буухаар нүүдэллэж байгаа айлтай тааралдаж, зураг авч саатав.
Цааш Өмнөговь сумын төвөөр дайран Яргайт уулын бэлд 21:10-д айлд хоноглохоор буудаллав. Харанхуйд яв ж байхад найзын минь өгсөн Asus MyPal A636N GPS аминд орж байлаа.

2007 оны 3 сарын 8

10:10 Хоносон айлынхаа хурга, ишиг хөхүүлэх ажил туслалцаад цааш явлаа.
12:34 Улиастай бригадын төвд ирж, Дамбийжаагийн тоосго шатааж байсан бааюуны үлдэгдэл, шатаасан тоосго, дээврийн материал, бааюунаас сүм барих газар хүртэл гар дамжуулан тоосго зөөж ба йсан хөтөл дээр гарч үзлээ.
15:50 Дамбийжаагийн дээр нь сүм бариулахаар оройг нь таслахыг оролдож байсан хадан цохионы зураг авлаа.
20:53 Улиастайгаас гарч Ховд сум орж ирлээ. Энд байгаль хамгаалагч Бат-Орших, Мягмаржав, Нэргүй нартай уулзаж гургуулийн зураг хаанаас авч болохыг асуугаад, Мягмаржавынд хоноглов.

2007 оны 3 сарын 9

10:20 Бид Ховд голын бургас ан дотор гургуул шувууны зураг авахаар Мягмаржав, Нэргүү нарыг дагуулан өдөржингөө явсан ч зураг авах боломжтойгоор огт тааралдаж байсангүй. Аргагүй нь эрхэнд тоншуулын зураг мэтийг авсаар ...
15:57-д малчин өвгөн Буриадын гэрийн гадна хүсэн хүлээсэн гургуултайгаа таарав.
22:04 Цааш явсаар Ачит нуурын усан хоолойн гүүрэн дээр ирж, гүүрэн дээрээс шөнийн зураг авлаа. Үнэхээр үзэсгэлэнтэй сайхан харагдаж байлаа.
23:50 Дэвэл арлын ойролцоо, Мандах бригадын хажууд майханаа барьж хээр хонолоо

2007 оны 3 сарын 10

09:34 Өвөл хээр хоноход үнэхээр сайхан байлаа.
10:39 Дэвэл арлын байгал хамгаалагч Жанасигийнд очиж цай уугаад, Дэвэл арал дээр гургуул шувууны зураг авах ажлаа үргэлжлүүлэв. Дэвэл арал нь монголын гургуулын хамгийн нягт тархацтай газрын нэг, байгалын цогцолбор газрын нэг юм.
13:27 Ачит нуурын хоолой дээр ирэхэд хун өвөлжиж байв. Миний нутгийн нууранд холын халуун орны шувуу өвөлжиж байх нь үнэхээр бахархмаар, биширмээр
13:41 Урьд шөнө нь зураг авсан газраасаа нуурын зургийг дахиж авлаа.
15:07 Ачит нуур бригадын хажууд хар өнгөтэй, амандаа хийхэд хайлдаг элс байдаг юм байна. Энэ элсийг лам нар их хэрэглэдэг гэнэ.
17:27 Хотгорын нүүрсний уурхайд казак айлд очив. Тэд хулсыг будганд оруулсан хонины ноосон утсаар холбон сүлжиж гэрийн дотор бүрээс хийдгийг үзэв.
18:30 Ямаат ууланд байгал хамгаалагч Эрдэнэбаатарынд ирж хонолоо.

2007 оны 3 сарын 11

09:57 Эрдэнэбаатарынх хурга, ишгээ хөхүүлсэний дараа бид Ямаат уул руу Эрдэнэбаатарын хамт дөрвүүлээ янгирын зураг авахаар авирлаа.
12:24 Анх янгир хараад үнэхээр их баярлав. Хангайн сайхан амьтаныг хараад харлаг тэх байна гэж... Энд бид 3 хэсэг нийт 58 янгирын зураг авлаа. Янгирт өгөх давс олддоггүй гэхээр нь Эрдэнэбаатарын хариуцдаг Ямаат уулын Байгалын Цогцолбор газарт 2 тонн давс өгөхөөр боллоо. Тэр сайхан байгал, ан амьтаныг хариулаад маллаж байгаа хүнд туслах сэтгэл төрөв. Улаангомоос тээвэрлэж авах зардлаа тэд хариуцана. Өмнө нь дуучин Жавхлан 5 тонн давс өгсөн юм байна.
16:16 Ямаат уулнаас бууж ирээд хадан дээрх янгирын сүргийн сүг зургийг авлаа. Энэ зургаас харахад эртнээс нааш янгир, ирвэсний өлгий нутаг байсан нь илт
16:32 Тэндээс Бөхмөрөн сум орохоор хөдлөөд жаахан явтал 10-аад хойлог шувуу таарч бас азын тэнгэр ивээлээ.
18:48 Бөхмөрөн сумын хажууханд байдаг заан хадны зураг аваад байгал хамгаалагч Мандахтай уулзаж тэднийд хоол хийлгэж идээд аргал, угалзын зураг авах газраа хүрч хонохоор гүн сайр гэдэг газар руу хөдөллөө.
23:00 Гүн сайр гэдэг газар өвөлжиж байгаа малчин айлд ирж хоноглов.

2007 оны 3 сарын 12

10:27 Өглөө босож айл ишгээ хөхүүлэх хооронд бид уулын орой дээр гарч аргал дурандацгаав. Аргалд дохиолол тавьсан, тэр дохиоллоороо аргал хаана байгааг мэддэг юм байна. Бид хэд аргалд хүрэхээр уул өөд бүх юмаа үүрээд мацаж эхэллээ. Аргалын амьдардаг нутаг нь хужир сайтай газар байдаг тул давс бага хэрэглэдэг юм байна. Мандах Улаангом орохоороо хэрэгцээний багахан давс очиж авахаар боллоо.
12:00 Анхны аргалын зургаа авлаа.
12:04 Долоон угалзны зураг авлаа. Энд нийтдээ 38 аргал 7 угалз нэг дор байрлаж байв.
14:09 Буцаж хоносон айл дээрээ ирээд, цай уугаад хөдлөв
16:45 Үүрэг нуурын хөвөөнд ирэв.
18:17 Улаан даваан дээр ирэв.
19:50 Улаангом орж ирэв.

2007 оны 3 сарын 13

Улаанбаатар ниссэнээр энэ удаагийн аялал өндөрлөв.

Энэ аялалын явцад надад туслаж байсан хүмүүст дахин талархал илэрхийлье.
Мөн янгир, аргалын нутагт өгөх давсыг олж өгсөн ах Лхагваа, жолоочоор явсан Санжаа нарт гүн талархал илэрхийлье.
Байгал хамгаалах ажилд хамгаалахаас гадна сурталчилах ажил онцгой чухал байдаг юм байна. Ийм учраас байгал хамгаалагч Мандах, Эрдэнэбаатар нарт өөрийн хэрэглэж байсан ФЭД-3, ФЭД-5 аппаратуудаа бэлэглэхээр болов. Үүнийг уншигч танд хэрэглэгдэхгүй байгаа зургийн аппарат, видео камер мэтийн зүйлс байвал хандивлавал монголын байгал хамгаалах, сурталчилах үйлсэд зарцуулах болно.

Амьтаны зураг авахад хэрэглэх линз

2007-02-28T14:25:00.000+08:00

Амьтаныг үргээлгүйгээр зэрлэг байдлаар нь зургийг нь авахын тулд холоос авах шаардлага гардагаас холын дурангууд хэрэгтэй болдог.
Мөн зэрлэг амьтадын амьдарлын идэвхи өглөө, оройд идэвхитэй болдог тул өрц томтой линз байвал зүгээр. Image Stabilizer (IS) буюу дүрс тогтворжуулагчтай линз ашиглаж болно.
Мөн холын линзээр татаж авах тул зургийн аппараттны бөх хөл ашиглах хэрэгтэй.

Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM линз нь хэдийгээр өрц багатай ч (f/4.5-5.6) IS-тай тул амьтаны зураг авахад өргөн хэрэглэгддэг.
Canon EF 500mm f/4.0 L IS USM, Canon EF 600mm f/4.0 L IS USM линзүүдийг дангаар нь буюу Canon EF 1.4x extender ашиглан шувууны зураг авахад хамгийн тохиромжтой. Гэвч эдгээр линзүүд хэт үнэтэй.
Canon EF 70-200 mm f/4 L IS USM линзийг зоопарк мэтийн амьтандаа бага зэрэг ойртох боломжтой үед хэрэглэхэд тохиромжтой.

Хөрөг зураг

2007-02-21T11:47:00.000+08:00

Монголчууд зургаа даруулах дуртай. Тийм болохоор хөрөг зураг авах талаар, ямар линз хэрэгтэй байдаг тухай эхлээд бичие гэж бодлоо. Линзний төрлүүд постыг уншаарай.

Хөрөг зураг авахад тухайн үеийн байдлаас хамаараад янз бүрийн линз хэрэглэж болох ч ямар фокусын зайтай линз хэрэглэснээс хамаараад зургийн зохиомж, зураг өөрчлөгддөг.

Жишээлбэл цээж зураг авч байгаа үед өргөн өнцөгийн линз хэрэглэвэл ойрхон зогсож зургаа дарах хэрэгтэй болно. Хэрвээ холын линз хэрэглэж байгаа үед хүнээсээ хол зогсож байж багтаах шаардлага гарах ба өрөөний хананд тулаад багтахгүй болох бэрхшээл гардаг. Зураг авах зай өөрчлөгдсөнөөс зургийн алслалт өөрчлөгддөг. Өргөн өнцөгийн дуран хэрэглэх нь зургийн илүү шог зураг хэлбэртэй болгодог.

Холын дуран хэрэглэх нь зургийн дэвсгэрийг фокусгүй болгож гол зургаа ялгаруулахад их хэрэгтэй байдаг.

Ер нь ихэнх хөрөг зураг авдаг зурагчид голдуу 70-200 мм-ийн дуран хэрэглэдэг. Зарим шоуны болон фото сэтгүүлчид 200-300 мм-ийн линз хэрэглэх тохиолдол бий.

Бүтэн бие гарсан хөрөг зураг авах тохиолдолд ердийн 50 мм орчмын линз хэрэглэдэг.

Цагаан сар ба Балданлхам бурхан

2007-02-16T14:13:00.000+08:00

Монголчууд цагаан сарын битүүний шөнө Балданлхам бурханыг айл бүхэнд залран ирдэг гэж билэгшээн ундаасч ядарсан луусыг нь услаж байгаа утгаар гэрийнхээ гадаа үүдэнд мөс тавьдаг заншил уламжлагдан хадгалагдсаар иржээ.
Гэлүгва ёсны шүтээн, Сайн цагийн мянган бурхны сахиус, хангал бурхдын нэг Балданлхам нь бараан хөх бие, догшин дүрт эмэгтэй бурхан, баруун гартаа бороохой, зүүндээ цус дүүрсэн гавал аяга барин, шар халзан луусан дээр хажуулдан сууна. Луус нь чөтгөрийн арьсан тохош, өвчний тулам, есөн нүхт мэс, эрээн мод зүүсэн, цоглог, хурд, шандас сайтай хэмээн сударт бичсэн байдаг.
Зураг дээр Лхам луусаа хөлөглөн цусан далай дээгүүр давхин, заан толгойт Чүсрэн хэмээх нөхөр нь хар могойн цулбуураас нь барин, арслан толгойтой Сэнгэдонжан дигүг, цалам барин давхиж, хуйлран эрчилсэн их хар салхины өмнө оршино. Зохиомжийн дээд хэсэгт Богд Зонхов голлон, Жүгдэр намжил, Ногоон дарь эх, Жигжид, Очирваань бурхад үүлэн дээр тэнгэрт заларч, Доод хэсэгт Гонгор, Шалши, Намсрай нар газарт буйгаар дүрсэлжээ. Монголчууд уг бурхныг тахин шүтвээс бүх насны гай барцад арилан, нас буяныг уртасгадаг хэмээн шүтэж иржээ.
Нагтан зургийн төрөл гэдэг нь хар, улаан, шар, цагаан дэвсгэр дээр өнгөөр ялган эсвэл нэг өнгөөр алтаар зурах арга юм. Энэ аргаар 17-19-р зууны монгол зураач нар олон тооны бүтээл туурвисны нэг нь уг бүтээл юм. Бүтээлийг үүр шөнийн завсар Балданлхам бурхан заларч байгаагаар завсрын өнгүүдийг ашиглан маш нарийн уран сайхны зураас татлагаар зурсан байна. Уг зурагт лхам бурхан гурван ертөнцийг нэвт ширтэн баруун мутартаа бороохой, зүүндээ цус дүүргэсэн хүний гавал барин бор халзан луус хөлөглөн цусан далай дээр давхиж буйгаар дүрсэлсэн байна. Тэрээр хүний таван хохимой толгойт титэм, гархин ээмэг, хүзүүний сондор зэргийг зүүн барын арьсан шамтав өмсчээ.
Эдгээр зургууд Алтангэрэлийн цуглуулганд байдаг бөгөөд би гэрэл зургийг нь авч, Монгол урлагийн үнэт бүтээлүүд номонд оруулсан.

Монголын шувуу

2007-02-15T12:34:00.003+08:00

GAVIIFORMES: Gaviidae

Arctic Loon - Gavia arctica

PODICIPEDIFORMES: Podicipedidae

Great Crested - Grebe Podiceps cristatus
Horned Grebe - Podiceps auritus
Eared Grebe - Podiceps nigricollis

PELECANIFORMES: Pelecanidae

Dalmatian Pelican - Pelecanus crispus

PELECANIFORMES: Phalacrocoracidae

Great Cormorant - Phalacrocorax carbo

CICONIIFORMES: Ardeidae

Gray Heron - Ardea cinerea
Great Egret - Ardea alba
Chinese Pond - Heron Ardeola bacchus
Little Bittern - Ixobrychus minutus
Great Bittern - Botaurus stellaris

CICONIIFORMES: Ciconiidae

Black Stork - Ciconia nigra
Oriental Stork - Ciconia boyciana

CICONIIFORMES: Threskiornithidae

Glossy Ibis - Plegadis falcinellus
Eurasian Spoonbill - Platalea leucorodia

ANSERIFORMES: Anatidae

Mute Swan - Cygnus olor
Whooper Swan - Cygnus cygnus
Tundra Swan - Cygnus columbianus
Swan Goose - Anser cygnoides
Bean Goose - Anser fabalis
Greylag Goose - Anser anser
Bar-headed Goose - Anser indicus
Ruddy Shelduck - Tadorna ferruginea
Common Shelduck - Tadorna tadorna
Mandarin Duck - Aix galericulata
Eurasian Wigeon - Anas penelope
Falcated Duck - Anas falcata
Gadwall - Anas strepera
Baikal Teal - Anas formosa
Eurasian Teal - Anas crecca
Mallard - Anas platyrhynchos
Spot-billed Duck - Anas poecilorhyncha
Northern Pintail - Anas acuta
Garganey - Anas querquedula
Northern Shoveler - Anas clypeata
Red-crested Pochard - Netta rufina
Common Pochard - Aythya ferina
Ferruginous Pochard - Aythya nyroca
Tufted Duck - Aythya fuligula
Greater Scaup - Aythya marila
Harlequin Duck - Histrionicus histrionicus
White-winged Scoter - Melanitta fusca
Common Goldeneye - Bucephala clangula
Smew - Mergellus albellus
Red-breasted Merganser - Mergus serrator
Common Merganser - Mergus merganser
White-headed Duck - Oxyura leucocephala

FALCONIFORMES: Pandionidae

Osprey - Pandion haliaetus

FALCONIFORMES: Accipitridae

European Honey-buzzard - Pernis apivorus
Oriental Honey-buzzard - Pernis ptilorhynchus
Black Kite - Milvus migrans
Pallas's Fish-Eagle - Haliaeetus leucoryphus
White-tailed Eagle - Haliaeetus albicilla
Lammergeier - Gypaetus barbatus
Egyptian Vulture - Neophron percnopterus
Himalayan Griffon - Gyps himalayensis
Eurasian Griffon - Gyps fulvus
Cinereous Vulture - Aegypius monachus
Short-toed Eagle - Circaetus gallicus
Western Marsh-Harrier - Circus aeruginosus
Eastern Marsh-Harrier - Circus spilonotus
Northern Harrier - Circus cyaneus
Pallid Harrier - Circus macrourus
Pied Harrier - Circus melanoleucos
Montagu's Harrier - Circus pygargus
Shikra - Accipiter badius
Japanese Sparrowhawk - Accipiter gularis
Eurasian Sparrowhawk - Accipiter nisus
Northern Goshawk - Accipiter gentilis
Eurasian Buzzard - Buteo buteo
Long-legged Buzzard - Buteo rufinus
Upland Buzzard - Buteo hemilasius
Rough-legged Hawk - Buteo lagopus
Greater Spotted Eagle - Aquila clanga
Steppe Eagle - Aquila nipalensis
Imperial Eagle - Aquila heliaca
Golden Eagle - Aquila chrysaetos
Booted Eagle - Aquila pennatus

FALCONIFORMES: Falconidae

Lesser Kestrel - Falco naumanni
Eurasian Kestrel - Falco tinnunculus
Red-footed Falcon - Falco vespertinus
Amur Falcon - Falco amurensis
Merlin - Falco columbarius
Eurasian Hobby - Falco subbuteo
Saker Falcon - Falco cherrug
Barbary Falcon - Falco pelegrinoides
Peregrine Falcon - Falco peregrinus

GALLIFORMES: Tetraonidae

Willow Ptarmigan - Lagopus lagopus
Rock Ptarmigan - Lagopus muta
Black-billed Capercaillie - Tetrao parvirostris
Eurasian Capercaillie - Tetrao urogallus
Black Grouse - Tetrao tetrix
Hazel Grouse - Bonasa bonasia

GALLIFORMES: Phasianidae

Altai Snowcock - Tetraogallus altaicus
Chukar - Alectoris chukar
Gray Partridge - Perdix perdix
Daurian Partridge - Perdix dauurica
Japanese Quail - Coturnix japonica
Common Quail - Coturnix coturnix
Koklass Pheasant - Pucrasia macrolopha
Brown Eared-Pheasant - Crossoptilon mantchuricum
Blue Eared-Pheasant - Crossoptilon auritum
Reeves's Pheasant - Syrmaticus reevesii
Ring-necked Pheasant - Phasianus colchicus

GRUIFORMES: Gruidae

Demoiselle Crane - Anthropoides virgo
Siberian Crane - Grus leucogeranus
White-naped Crane - Grus vipio
Common Crane - Grus grus
Hooded Crane - Grus monacha
Red-crowned Crane - Grus japonensis

GRUIFORMES: Rallidae

Swinhoe's Rail - Coturnicops exquisitus
Water Rail - Rallus aquaticus
Corn Crake - Crex crex
Baillon's Crake - Porzana pusilla
Spotted Crake - Porzana porzana
Common Moorhen - Gallinula chloropus
Eurasian Coot - Fulica atra

GRUIFORMES: Otididae

Great Bustard - Otis tarda
Houbara Bustard - Chlamydotis undulata
Macqueen's Bustard - Chlamydotis macqueenii
Little Bustard - Tetrax tetrax

CHARADRIIFORMES: Rostratulidae

Greater Painted-snipe - Rostratula benghalensis

CHARADRIIFORMES: Ibidorhynchidae

Ibisbill - Ibidorhyncha struthersii

CHARADRIIFORMES: Recurvirostridae

Black-winged Stilt - Himantopus himantopus
Pied Avocet - Recurvirostra avosetta

CHARADRIIFORMES: Glareolidae

Oriental Pratincole - Glareola maldivarum

CHARADRIIFORMES: Charadriidae

Northern Lapwing - Vanellus vanellus
Gray-headed Lapwing - Vanellus cinereus
Pacific Golden-Plover - Pluvialis fulva
American Golden-Plover - Pluvialis dominica
European Golden-Plover - Pluvialis apricaria
Black-bellied Plover - Pluvialis squatarola
Common Ringed Plover - Charadrius hiaticula
Little Ringed Plover - Charadrius dubius
Snowy Plover - Charadrius alexandrinus
Lesser Sandplover - Charadrius mongolus
Greater Sandplover - Charadrius leschenaultii
Oriental Plover - Charadrius veredus
Eurasian Dotterel - Charadrius morinellus

CHARADRIIFORMES: Scolopacidae

Eurasian Woodcock - Scolopax rusticola
Jack Snipe - Lymnocryptes minimus
Solitary Snipe - Gallinago solitaria
Pintail Snipe - Gallinago stenura
Swinhoe's Snipe - Gallinago megala
Common Snipe - Gallinago gallinago
Asian Dowitcher - Limnodromus semipalmatus
Black-tailed Godwit - Limosa limosa
Bar-tailed Godwit - Limosa lapponica
Little Curlew - Numenius minutus
Eurasian Curlew - Numenius arquata
Far Eastern Curlew - Numenius madagascariensis
Spotted Redshank - Tringa erythropus
Common Redshank - Tringa totanus
Marsh Sandpiper - Tringa stagnatilis
Common Greenshank - Tringa nebularia
Green Sandpiper - Tringa ochropus
Wood Sandpiper - Tringa glareola
Terek Sandpiper - Xenus cinereus
Common Sandpiper - Actitis hypoleucos
Gray-tailed Tattler - Heterosceles brevipes
Ruddy Turnstone - Arenaria interpres
Red Knot - Calidris canutus
Sanderling - Calidris alba
Red-necked Stint - Calidris ruficollis
Little Stint - Calidris minuta
Temminck's Stint - Calidris temminckii
Long-toed Stint - Calidris subminuta
Sharp-tailed Sandpiper - Calidris acuminata
Curlew Sandpiper - Calidris ferruginea
Dunlin - Calidris alpina
Broad-billed Sandpiper - Limicola falcinellus
Ruff - Philomachus pugnax
Red-necked Phalarope - Phalaropus lobatus

CHARADRIIFORMES: Laridae

Mew Gull - Larus canus
Glaucous Gull - Larus hyperboreus
Herring Gull - Larus argentatus
East Siberian Gull - Larus vegae
Caspian Gull - Larus cachinnans
Great Black-headed Gull - Larus ichthyaetus
Brown-headed Gull - Larus brunnicephalus
Black-headed Gull - Larus ridibundus
Saunders's Gull - Larus saundersi
Relict Gull - Larus relictus
Little Gull - Larus minutus
Black-legged Kittiwake - Rissa tridactyla

CHARADRIIFORMES: Sternidae

Gull-billed Tern - Sterna nilotica
Caspian Tern - Sterna caspia
Common Tern - Sterna hirundo
Little Tern - Sterna albifrons
Whiskered Tern - Chlidonias hybridus
White-winged Tern - Chlidonias leucopterus
Black Tern - Chlidonias niger

PTEROCLIFORMES: Pteroclidae

Pallas's Sandgrouse - Syrrhaptes paradoxus

COLUMBIFORMES: Columbidae

Rock Pigeon - Columba livia
Hill Pigeon - Columba rupestris
Pale-backed Pigeon - Columba eversmanni
Common Wood-Pigeon - Columba palumbus
Eurasian Turtle-Dove - Streptopelia turtur
Oriental Turtle-Dove - Streptopelia orientalis
Eurasian Collared-Dove - Streptopelia decaocto
Red Collared-Dove - Streptopelia tranquebarica

CUCULIFORMES: Cuculidae

Common Cuckoo - Cuculus canorus
Horsfield's Cuckoo - Cuculus horsfieldi

STRIGIFORMES: Strigidae

European Scops-Owl - Otus scops
Oriental Scops-Owl - Otus sunia
Eurasian Eagle-Owl - Bubo bubo
Snowy Owl - Bubo scandiacus
Ural Owl - Strix uralensis
Great Gray Owl - Strix nebulosa
Northern Hawk Owl - Surnia ulula
Eurasian Pygmy-Owl - Glaucidium passerinum
Little Owl - Athene noctua
Boreal Owl - Aegolius funereus
Long-eared - Owl Asio otus
Short-eared Owl - Asio flammeus

CAPRIMULGIFORMES: Caprimulgidae

Gray Nightjar - Caprimulgus indicus
Eurasian Nightjar - Caprimulgus europaeus

APODIFORMES: Apodidae

White-throated Needletail - Hirundapus caudacutus
Common Swift - Apus apus
Fork-tailed Swift - Apus pacificus

CORACIIFORMES: Alcedinidae

Common Kingfisher - Alcedo atthis
Black-capped Kingfisher - Halcyon pileata

CORACIIFORMES: Coraciidae

European Roller - Coracias garrulus

CORACIIFORMES: Upupidae

Hoopoe - Upupa epops

PICIFORMES: Picidae

Eurasian Wryneck - Jynx torquilla
Lesser Spotted Woodpecker - Dendrocopos minor
White-backed Woodpecker - Dendrocopos leucotos
Great Spotted Woodpecker - Dendrocopos major
Eurasian Three-toed Woodpecker - Picoides tridactylus
Black Woodpecker - Dryocopus martius
Gray-faced Woodpecker - Picus canus

PASSERIFORMES: Alaudidae

Calandra Lark - Melanocorypha calandra
Mongolian Lark - Melanocorypha mongolica
White-winged Lark - Melanocorypha leucoptera
Black Lark - Melanocorypha yeltoniensis
Greater Short-toed Lark - Calandrella brachydactyla
Lesser Short-toed Lark - Calandrella rufescens
Crested Lark - Galerida cristata
Eurasian Skylark - Alauda arvensis
Horned Lark - Eremophila alpestris

PASSERIFORMES: Hirundinidae

Bank Swallow - Riparia riparia
Eurasian Crag-Martin - Ptyonoprogne rupestris
Barn Swallow - Hirundo rustica
Red-rumped Swallow - Cecropis daurica
Common House-Martin - Delichon urbica

PASSERIFORMES: Motacillidae

White Wagtail - Motacilla alba
Black-backed Wagtail - Motacilla lugens
Citrine Wagtail - Motacilla citreola
Yellow Wagtail - Motacilla flava
Gray Wagtail - Motacilla cinerea
Oriental Pipit - Anthus rufulus
Richard's Pipit - Anthus richardi
Tawny Pipit - Anthus campestris
Blyth's Pipit - Anthus godlewskii
Tree Pipit - Anthus trivialis
Olive-backed Pipit - Anthus hodgsoni
Pechora Pipit - Anthus gustavi
Red-throated Pipit - Anthus cervinus
Water Pipit - Anthus spinoletta
American Pipit - Anthus rubescens

PASSERIFORMES: Regulidae

Goldcrest - Regulus regulus

PASSERIFORMES: Bombycillidae

Bohemian Waxwing - Bombycilla garrulus

PASSERIFORMES: Cinclidae

White-throated Dipper - Cinclus cinclus

PASSERIFORMES: Troglodytidae

Winter Wren - Troglodytes troglodytes

PASSERIFORMES: Prunellidae

Alpine Accentor - Prunella collaris
Himalayan Accentor - Prunella himalayana
Siberian Accentor - Prunella montanella
Brown Accentor - Prunella fulvescens
Black-throated Accentor - Prunella atrogularis
Mongolian Accentor - Prunella koslowi

PASSERIFORMES: Turdidae

Rufous-tailed Rock-Thrush - Monticola saxatilis
Siberian Thrush - Zoothera sibirica
Scaly Thrush - Zoothera dauma
Eyebrowed Thrush - Turdus obscurus
Dark-throated Thrush - Turdus ruficollis
Dusky Thrush - Turdus naumanni
Fieldfare - Turdus pilaris
Redwing - Turdus iliacus
Song Thrush - Turdus philomelos
Mistle Thrush - Turdus viscivorus

PASSERIFORMES: Sylviidae

Spotted Bush-Warbler - Bradypterus thoracicus
Chinese Bush-Warbler - Bradypterus tacsanowskius
Lanceolated Warbler - Locustella lanceolata
Grasshopper Warbler - Locustella naevia
Pallas's Warbler - Locustella certhiola
Savi's Warbler - Locustella luscinioides
Gray's Warbler - Locustella fasciolata
Black-browed Reed-Warbler - Acrocephalus bistrigiceps
Paddyfield Warbler - Acrocephalus agricola
Blyth's Reed-Warbler - Acrocephalus dumetorum
Great Reed-Warbler - Acrocephalus arundinaceus
Oriental Reed-Warbler - Acrocephalus orientalis
Clamorous Reed-Warbler - Acrocephalus stentoreus
Thick-billed Warbler - Acrocephalus aedon
Booted Warbler - Hippolais caligata
Sykes's Warbler - Hippolais rama
Common Chiffchaff - Phylloscopus collybita
Mountain Chiffchaff - Phylloscopus sindianus
Dusky Warbler - Phylloscopus fuscatus
Sulphur-bellied Warbler - Phylloscopus griseolus
Radde's Warbler - Phylloscopus schwarzi
Lemon-rumped Warbler - Phylloscopus proregulus
Yellow-browed Warbler - Phylloscopus inornatus
Hume's Warbler - Phylloscopus humei
Arctic Warbler - Phylloscopus borealis
Greenish Warbler - Phylloscopus trochiloides
Pale-legged Leaf-Warbler - Phylloscopus tenellipes
Marsh Grassbird - Megalurus pryeri
Fly River Grassbird - Megalurus albolimbatus
Greater Whitethroat - Sylvia communis
Lesser Whitethroat - Sylvia curruca
Small Whitethroat - Sylvia minula
Asian Desert Warbler - Sylvia nana
Barred Warbler - Sylvia nisoria

PASSERIFORMES: Muscicapidae

Spotted Flycatcher - Muscicapa striata
Siberian Flycatcher - Muscicapa sibirica
Asian Brown Flycatcher - Muscicapa dauurica
Korean Flycatcher - Ficedula zanthopygia
Mugimaki Flycatcher - Ficedula mugimaki
Taiga Flycatcher - Ficedula albicilla
Rufous-tailed Robin - Luscinia sibilans
Common Nightingale - Luscinia megarhynchos
Siberian Rubythroat - Luscinia calliope
Bluethroat - Luscinia svecica
Siberian Blue Robin - Luscinia cyane
Red-flanked Bluetail - Tarsiger cyanurus
Rufous-backed Redstart - Phoenicurus erythronota
Black Redstart - Phoenicurus ochruros
Common Redstart - Phoenicurus phoenicurus
Daurian Redstart - Phoenicurus auroreus
White-winged Redstart - Phoenicurus erythrogaster
Siberian Stonechat - Saxicola maura
Whinchat - Saxicola rubetra
White-throated Bushchat - Saxicola insignis
Northern Wheatear - Oenanthe oenanthe
Pied Wheatear - Oenanthe pleschanka
Desert Wheatear - Oenanthe deserti
Isabelline Wheatear - Oenanthe isabellina

PASSERIFORMES: Timaliidae

Pere David's Laughingthrush - Garrulax davidi

PASSERIFORMES: Paradoxornithidae

Bearded Reedling - Panurus biarmicus
Vinous-throated Parrotbill - Paradoxornis webbianus
Reed Parrotbill - Paradoxornis heudei

PASSERIFORMES: Aegithalidae

Long-tailed Tit - Aegithalos caudatus

PASSERIFORMES: Paridae

Marsh Tit - Poecile palustris
Willow Tit - Poecile montana
Gray-headed Chickadee - Poecile cincta
Coal Tit - Periparus ater
Great Tit - Parus major
Turkestan Tit - Parus bokharensis
Azure Tit - Cyanistes cyanus

PASSERIFORMES: Sittidae

Eurasian Nuthatch - Sitta europaea

PASSERIFORMES: Tichodromidae

Wallcreeper - Tichodroma muraria

PASSERIFORMES: Certhiidae

Eurasian Treecreeper - Certhia familiaris

PASSERIFORMES: Remizidae

White-crowned Penduline-Tit - Remiz coronatus
Chinese Penduline-Tit - Remiz consobrinus

PASSERIFORMES: Oriolidae

Eurasian Golden Oriole - Oriolus oriolus

PASSERIFORMES: Laniidae

Red-backed Shrike - Lanius collurio
Rufous-tailed Shrike - Lanius isabellinus
Brown Shrike - Lanius cristatus
Northern Shrike - Lanius excubitor
Chinese Gray Shrike - Lanius sphenocercus

PASSERIFORMES: Corvidae

Siberian Jay - Perisoreus infaustus
Eurasian Jay - Garrulus glandarius
Azure-winged Magpie - Cyanopica cyana
Eurasian Magpie - Pica pica
Mongolian Ground-Jay - Podoces hendersoni
Eurasian Nutcracker - Nucifraga caryocatactes
Red-billed Chough - Pyrrhocorax pyrrhocorax
Eurasian Jackdaw - Corvus monedula
Daurian Jackdaw - Corvus dauuricus
Rook - Corvus frugilegus
Carrion Crow - Corvus corone
Common Raven - Corvus corax

PASSERIFORMES: Sturnidae

Daurian Starling - Sturnia sturnina
Rosy Starling - Pastor roseus
White-cheeked Starling - Sturnus cineraceus
European Starling - Sturnus vulgaris

PASSERIFORMES: Emberizidae

Yellowhammer - Emberiza citrinella
Pine Bunting - Emberiza leucocephalos
Rock Bunting - Emberiza cia
Godlewski's Bunting - Emberiza godlewskii
Meadow Bunting - Emberiza cioides
Gray-hooded Bunting - Emberiza buchanani
Ortolan Bunting - Emberiza hortulana
Chestnut-eared Bunting - Emberiza fucata
Little Bunting - Emberiza pusilla
Yellow-browed Bunting - Emberiza chrysophrys
Rustic Bunting - Emberiza rustica
Yellow-breasted Bunting - Emberiza aureola
Chestnut Bunting - Emberiza rutila
Red-headed Bunting - Emberiza bruniceps
Black-faced Bunting - Emberiza spodocephala
Pallas's Bunting - Emberiza pallasi
Reed Bunting - Emberiza schoeniclus
Lapland Longspur - Calcarius lapponicus
Snow Bunting - Plectrophenax nivalis

PASSERIFORMES: Fringillidae

Chaffinch - Fringilla coelebs
Brambling - Fringilla montifringilla
Plain Mountain-Finch - Leucosticte nemoricola
Black-headed Mountain-Finch - Leucosticte brandti
Asian Rosy-Finch - Leucosticte arctoa
Pine Grosbeak - Pinicola enucleator
Common Rosefinch - Carpodacus erythrinus
Beautiful Rosefinch - Carpodacus pulcherrimus
Pallas's Rosefinch - Carpodacus roseus
Red-mantled Rosefinch - Carpodacus rhodochlamys
Great Rosefinch - Carpodacus rubicilla
Red Crossbill - Loxia curvirostra
White-winged Crossbill - Loxia leucoptera
Common Redpoll - Carduelis flammea
Hoary Redpoll - Carduelis hornemanni
Eurasian Siskin - Carduelis spinus
European Goldfinch - Carduelis carduelis
Oriental Greenfinch - Carduelis sinica
Twite - Carduelis flavirostris
Eurasian Linnet - Carduelis cannabina
Eurasian Bullfinch - Pyrrhula pyrrhula
Hawfinch - Coccothraustes coccothraustes
Yellow-billed Grosbeak - Eophona migratoria
Mongolian Finch - Rhodopechys mongolica
Desert Finch - Rhodospiza obsoleta
Long-tailed Rosefinch - Uragus sibiricus

PASSERIFORMES: Passeridae

Saxaul Sparrow - Passer ammodendri
House Sparrow - Passer domesticus
Eurasian Tree Sparrow - Passer montanus
Rock Petronia - Petronia petronia
White-winged Snowfinch - Montifringilla nivalis
Pere David's Snowfinch - Montifringilla davidiana

Монголын хөхтөн амьтад

2007-02-15T00:16:00.000+08:00

Монголд байгаа хөхтөн амьтаны зураг авахад жагсаалт болох, гаднын хүмүүст ийм амьтан байдаг тухай ярихад хэрэг болох болов уу гэж Монголын хөхтөн амьтаны жагсаалтыг монгол, латин, англи хэлээр орууллаа. Би энэ чиглэлийн мэргэжлийн хүн биш учир элдэв эндүү, ташаа мэдээлэл байж болохыг үгүйсгэхгүй. Монгол нэрийг оруулахдаа аль болох хүмүүсийн нэрлэж заншсан нэрээр оруулахыг хичээв.

Шавьж идэштэний баг Insectivora (Insect-Eaters)

Зарааны овог Erinaceidae (Hedgehogs, Moonrats)

Дагуурын зараа Hemiechinus dauricus (Daurian Hedgehogs)
Дэлдэн зараа Hemiechinus auritus (Long-eared or desert Hedgehogs)

Чацуулины овог Talpidate (Moles and desmans)

Алтайн чацуулин Talpa altaica (Siberian mole)

Атаахайн овог Soricidae (Shrews)

Бэсрэг атаахай Sorex daphaenodon (Long toothed shrew)
Тавшгай атаахай Sorex vir (Flat-skulled shrew)
Дааган атаахай Sorex caecutiens (Laxman's shrew)
Өөдсөн атаахай Sorex minutissimus (Least or Siberian shrew)
Цармын атаахай Sorex tundrensis (Borel shrew)
Хэвлүүн атаахай Sorex araneus (English or Eurasian common shrew)
Тэгш атаахай Sorex isodon (East-Siberian shrew)
Хонин атаахай Sorex minutus (Lesser shrew)
Усчин гэрэлзгэнэ Neomys fodiens (water shrew)
Малтаахай жөвүү Crocidura suaveolens (Scilly shrew)

Сарьсан далавчтаны баг Chiroptera (Bats)

Багваахайн овог Vespertilionidae (Vesper bats)

Усны багваахай Myotis daubentoni (Daubenton's bat)
Сахалт багваахай Myotis mystacinus (Whiskered bat)
Ойн багваахай Myotis brandtii (Brandt's bat)
Жижиг соотон багваахай Plecotus auritus (Common bat)
Том соотон багваахай Plecotus austriacus (Grey long-eared bat)
Бүрэнхийн соотон багваахай Nyctalus noctula (Great bat)
Дорнын сармаахай Vespertilio superans (Eastern bat)
Буурал сармаахай Vespertilio murinus (Red bat)
Бор турсаахай Pipistrellus savii (Savi's pipistrelle)
Умрын сарсаахай Eptesicus nilssoni (Northern bat)
Говийн сарсаахай Eptesicus gobiensis (Gobi-desert bat)
Хожуу сарсаахай Eptesicus serotinus (Rattlemouse)

Туулай хэлбэртний баг Lagomorpha (Rabbits)

Үхэр оготны овог Ochotonidae (Rock conies, whistling hares)

Асганы огдой Ochotona hyperborea (Northern pica)
Дагуурын огдой Ochotona daurica (Daurian pica)
Үхэр огдой Ochotona pallasi (Pallas' pica)
Тагийн огдой Ochotona alpina (Altai pica)

Туулайн овог Leporidae (Hares and rabbits)

Бор туулай Lepus tolai (Tolai hare)
Чандага туулай Lepus timidus (Mountain hare)

Мэрэгчдийн баг Rodentia (Rodents)

Хэрмийн овог Sciuridae (Squirrels)

Бараан хэрэм Sciurus vulgaris (Brown squirrel)
Замба жирх Tamias sibiricus (Sibirian chipmunk)
Алтайн тарвага Marmota baibacina (Altai marmot)
Монгол тарвага Marmota sibirica (Sibirian marmot)
Урт сүүлт зурам Citellus undulatus (Long-tailed suslik)
Дагуур зурам Citellus dauricus (Daurian suslik)
Бозлог зурам Citellus pallidicauda (Gobi suslik)
Халтар зурам Citellus erythrogenus (red-cheeked suslik)
Гозоорой зурам Citellus alaschanicus (Alashan suslik)

Олбийн овог Pteromyidae (Flying squirrels)

Хөхвөр олби Pteromys volans (Flying squirrel)

Минжийн овог Castoridae (Beavers)

Азийн минж Castor fiber (Eurasian beaver)

Оготны овог Cricetidae (Hamsters)

Орог зусга Phodopus campbell (dwarf hamster)
Элсний зусга Phodopus robolrovskii (Roborowsky's dwarf hamster)
Хөх шишүүхэй Cricetulus barabensis (Striped hamster)
Байгал шишүүхэй Cricetulus pseudogriseus (Transbaikal hamster)
Бүрдийн шишүүхэй Cricetulus sokolovi (Sokolov's hamster)
Говийн шишүүхэй Cricetulus obscurus (Gobi hamster)
Урт сүүлт шишүүхэй Cricetulus longicaudatus (Long-tailed hamster)
Бор шишүүхэй Cricetulus migratorius (Grey hamster)
Цомч шишүү Allocricetulus curtatus (Mongolian hamster)
Сохор номин Myospalax aspalax (Daurian zokor)
Манж номин Myospalax psilurus (Manchurian zokor)
Дорнын сохдой Ellobius orientalis (Oriental mole-vole)
Зээрд сохдой Ellobius tancrei (Mole lemming)
Заарт ондоотор Ondatra zibethicus (Muskrat)
Хадны барагчин Alticola argentatus (Royle's mountain vole)
Соён барагчин Alticola macrotis (Large-eared vole)
Говь-Алтайн барагчин Alticola barakshin (Gobi-altai mountain vole)
Тавшгар барагчин Alticola strelzovi (Flat-headed vole)
Ойн хүрэн оготоно Clethrionomys rufocanus (Grey sided vole)
Ойн улаан оготоно Clethrionomus rutilus (Northern red-backed mouse)
Овын хөх оготоно Lagurus lagurus (Steppe lemming)
Овын шар оготоно Eolagurus luteus (Yellow steppe lemming)
Тангад овол Eolagurus przewalskii (Przewalski's lemming)
Тайгын хөхвөлжин Myopus schisticolor (Wood lemming)
Усч оготоно Arvicola terrestris (Ground vole)
Хэргэлзий оготоно Microtus gregalis (Narrow-sculled vole)
Өргөөнч оготоно Microtus fortis (Reed vole)
Ширгийн оготоно Microtus maximowiczii (Maximovich's vole)
Зүлгийн оготоно Microtus limmophilus (Meadow vole)
Мэхээрч оготоно Microtus oeconomus (Root vole)
Монголын оготоно Microtus mongolicus (Mongolian vole)
Сархитгана оготоно Microtus arvalis (Common vole)
Баргар оготоно Microtus agrestis (Short-tailed vole)
Цайвар үлийч Lasiopodomys brandtii (Brandt's vole)
Үлийн бор оготоно Lasiopodomys mandarinus (Mandarin vole)
Сухайн чичүүл Meriones tamariscinus (Tamarisk gerbil)
Хул чичүүл Meriones unguiculatus (Mongolian gerbil)
Шаргал чичүүл Meriones meridianus (Midday gerbil)
Морин чичүүл Rhombomys opimus (Great gerbil)

Хулганын овог Mulidae (Mice)

Чигчий хулгана Micromys minutus (Harvest mouse)
Хээрийн хулгана Apodemus agrarius (Striped field mouse)
Азийн хулгана Apodemus peninsulae (Korean field mouse)
Бор саарал харх Rattus norvegicus (Norway rat)
Гэрийн хулгана Mus musculus (House mouse)

Унтаахайн овог Gliridae (Dormice)

Ойн унтаахай Dryomys nitedula (Forest dormouse)

Хулганцарын овог Sminthidae (Birch mice)

Талын хулганцар Sicista subtilis (Souther birch mouse)

Алагдаагын овог Dipodidae (Jerboas)

Шивэр алагдаага Allactaga sibirica (Siberian jerboa)
Говийн алагдаага Allactaga bullata (Gobi jerboa)
Давжаа алагдаага Allactaga elater (Little jerboa)
Өмнөговийн алагдаага Allactaga balicunica (South Gobi jerboa)
Зэгэл алагдааганцар Pygerethmus pumilio (Little earth hare)
Монгол даахай Stylodipus andrewsi (Mongolian jerboa)
Зүүнгар даахай Stylodipus sungorus (Zungarian jerboa)
Элсч савгадай Dipus sagitta (Hairy-footed jerboa)
Шилийн савгадай Dipus halli (Three-toed Jerboa)
Тавруу атигдаахай Cardiocranius paradoxus (Satunin's jerboa)
Элсний тажигдаахай Salpingotus kozlovi (Kozlov's pygmy jerboa)
Өөхөн сүүлт атигдаахай Salpingotus crassicauda (Thick-tailed pygmy jerboa)
Соотон алагдай Euchoreutes naso (Long-eared jerboa)

Мах идэштэний баг Carnivora (Carnivores)

Нохдын овог Canidae (Canids, dogs)

Саарал чоно Canis lupus (Grey wolf)
Шар үнэг Vulpes vulpes (Common fox)
Хярс Vulpes corsac (Corsac fox)
Төвд үнэг Vulpes ferrilata (Tibetan fox)
Цөөвөр чоно Cuon alpinus (red dog)
Загал элбинх Nyctereutes procyonoides (Raccoon dog)

Баавгайн овог Upsidae (Bears)

Хүрэн баавгай Upsus arctos (Brown bear)
Мазаалай Upsus gobiensis (Gobi bear)

Суусрын баг Mustelidae (Mustelids)

Ойн булга Martes zibellina (Sable)
Хадны суусар Martes foina (Beech marten)
Нохой зээх Gulo gulo (Wolverine)
Модны үен Mustela sibirica (Siberian weasel)
Солонго үен Mustela altaica (Alpine weasel)
Цагаан үен Mustela erminea (Common weasel)
Хотны үен Mustela nivalis (Least weasel)
Өмхий хүрэн Mustela eversmanni (Eversmann's polecat)
Усны булга Mustela vison (Mink)
Эрээн хүрэн Vormela peregusna (Marbled polecat)
Дорго Meles meles (Badger)
Халиу Lutra lutra (Common otter)

Муурын овог Felidae (Cats)

Цоохор ирвэс Uncia uncia (Snow leopard)
Шилүүс Felis lynx (Lynx)
Мануул Felis manul (Manul cat)
Цоохондой Felis lybica (wild cat)

Битүү туурайтаны баг Perissodactyla (Odd-toed mammals)

Адууны овог Equidae (Horses)

Тахь Equus przewalskii (Przewalskii wild horse)
Хулан Equus hemionus (Asiatic wild ass)

Тэмээний овог Camelidae (Camels)

Хавтгай Camelus bactrianus ferus (Bactrian wild camel)

Салаа туурайтаны баг Artiodactyla (Artiodactyles)

Гахайн овог Suidae (pigs)

Зэрлэг гахай Sus scrofa (Wild boar)

Бугын овог Cervidae (Deers)

Хүдэр Moschus moschiferus (Musk-deer)
Халиун буга Cervus elaphus (Red deer)
Бор гөрөөс Capreolus pygargus (Roe deer)
Хандгай Alces alces (Mooses)
Цаа Rangifer tarandus (Reindeer)

Тугалмайтны овог Bovidae (Hollow-horned ruminants)

Хар сүүлт Gazella subgutturosa (Goitred gazella)
Цагаан зээр Procapra gutturosa (Mongolian gazella)
Бөхөн Saiga tatarica (Antilope)
Янгир Capra sibirica (Siberian ibex)
Аргал Ovis ammon (Wild sheep)

2008 оны нарны бүтэн хиртэлт

2007-02-13T12:17:00.000+08:00

1997 онд Дархан орчимд нарны бүтэн хиртэлт ажиглагдахад энэ л сүүлчийн боломж, ашиглах хэрэгтэй гэж байсан саяхан мэт боловч 10 жил өнгөрчээ. Дараагийн бүтэн нар хиртэлт 2008 оны 8 сарын нэгний Гринвичийн цагаар 11 цагаас 10 минутийн хугацаанд Монголын нутгийн баруун захаар дайран өнгөрнө. Харж болох хамгийн тохиромжтой газар нь Ховд аймгийн Булган сумын төв байх ба энд орон нутгийн цагаар 18:05-ийн үед 2 минут 10 секунд орчим хугацаанд харагдана. Нарны хиртэлтийн зураг авах, нарны хиртэлттэй холбогдуулсан аялал зохиох ажил одооноос эхэлсэн байна. Хятадын олимпын үеийн нар хиртэлт гэдэг аялал зохиохоор аль хэдийн вэб хуудсан дээрээ байрлуулжээ. Монголчууд ч гэсэн дутах юу байсан юм. Нар хиртэлт харах саваагүй нэгэн олдох л байлгүй.

Гэрэл зургийн шүүлтүүр буюу Photo filter

2007-02-09T18:51:00.000+08:00

Хальсаар гэрэл зураг авдаг байхад шүүлтүүр их хэрэгтэй байдаг байсан. Одоо зарим шүүлтүүрийн хийдэг үйлдлийн photoshop-оор хийж болдог ч photoshop-оор хийж болдоггүй зүйл бас байгаа тул үүнийг бичлээ.
Гэрэл зургийн шүүлтүүр үйлдвэрлэгч B+W, Cokin, Hoya, Kodak, Tiffen, Kenko, Heliopan, Hitech, Lee, Optiflex, Singh-Ray компаниудын вэб рүү ороод нэмж унших зүйлсээ уншаарай.

UV Filter буюу өнгөгүй шүүлтүүр

Нүдэнд үзэгдэх хэт ягаан туяа нь зургийг хөхөвтөр манантай юм шиг харагдуулдаг. Энэ үзэгдэл өндөр ууланд, далайн эрэгт ихэнхдээ ажиглагддаг. Дээрх зурагны доод талын хэсэгт UV шүүлтүүр хэрэглэснээр өнгө яаж засагдахыг харуулав. Мөн линз зурагдах, тоос, ус болохоос хамгаалж их хэрэглэдэг.

ND Filter буюу гэрэл багасгагч шүүлтүүр

Гэрэл зурагт гэрэл багадах тохиолдол элбэг байдаг ч зарим тохиолдолд гэрэл багасгах шаардлага бас гардаг. Ялангуяа бага хурдаар (Shutter speed) гэрэл ихтэй орчинд өрцийг нээж авах шаардлагатай үед хэрэглэгддэг. Жишээлбэл дээрх зурагны усны ширхэгийг харагдахааргүй болтол нь удаанаар авах үед гэрэл ихдэж байвал ND шүүлтүүр хэрэглэж болно. ND шүүлтүүр хэрэглэснээр гэрлийг 2-1,000,000 дахин багасгах боломжтой. Хамгийн харанхуй шүүлтүүр нь гагнуур хийхэд хэрэглэдэг хар шил шиг юм байдаг.

CPL, PL Filter буюу туйлшруулагч шүүлтүүр

Туйлшруулагч шүүлтүүр хэрэглэснээр ямар нэгэн гэрэл ойх гялгар гадаргатай зүйлийн зураг авахад өргөн хэрэглэдэг. Мөн тэнгэрийн өнгийг гүн цэнхэр болгоход, утаа, униартай үед их хэрэглэдэг. Туйлшруулагч нь шугаман, тойрог туйлшруулагч гэж 2 янз байдаг. Туйлшруулагчийг шалгахдаа LCD дэлгэцийн өмнө эргүүлж үзэхэд дэлгэцэн дээрх зүйл тодорч, бүдгэрч харагддаг. Шугаман туйлшруулагчийг фокуслах үедээ урд тал нь эргэдэг линзүүдтэй үед хэрэглэх тохиромжгүй байдаг. Тойрог туйлшруулагчийг бүх төрлийн линзэнд хэрэглэхэд тохиромжтой. Дээрх зураг дээр машины цонхноос ойсон гэрлийг хаасан байдал, утасны бүхээгт байгаа хүний зураг дээрх шилэн дээрээс ойсон гэрлийг хэрхэн багасгасныг харж болно.

Color Filter буюу өнгө өөрчлөгч шүүлтүүр

Өнгө өөрчлөгч шүүлтүүрийг зурагныхаа өнгийг аль болох тод бодит өнгөөр нь гаргахад голдуу хэрэглэдэг. Эдгээр шүүлтүүрүүдийн үүргийг photoshop-оор хийх боломжтой байдаг. Дээрх жишээн дээрээс ялгааг харна уу

Special Filter буюу тусгай зориулалтын шүүлтүүр

Тусгай зориулалтын шүүлтүүрүүдэд хувилагч призм, зургийг уран зураг шиг болгож өөрчилдөг пастел, зах руу нь уусгадаг, өнгийг өөрчлөх зэрэг шүүлтүүрүүд ордог. Мөн энэ ангилалд оч үүсгэгчийг оруулав. Жишээнээс үзээрэй.

Graduated Filter буюу уусалттай шүүлтүүр

Уусалттай шүүлтүүрийг зургийн нэг талаас өнгийг өөрчлөхөд голдуу хэрэглэдэг.

Close-Up Filter буюу ойртуулагч шүүлтүүр

Ойртуулагч шүүлтүүрийг ихэнхдээ макро зураг авахад линзийн өсгөлтийг ихэсгэх зорилгоор ашигладаг.

Filter ring буюу шүүлтүүрийн хэмжээ өөрчлөгч

Янз бүрийн диаметртэй линзүүдэд нэг шүүлтүүр янз бүрийн хэмжээтэй байх хэрэгцээ гардаг тул ийм хэмжээ өөрчлөгч хэрэглэдэг. Энэ нь томруулагч, жижигрүүлэгч гэж 2 янз байдаг. Жижигрүүлсэн үед зурган дээр дугуй хүрээ үүсэх тохиолдол байдаг.

Filter holder буюу шүүлтүүр тогтоогч

Олон төрлийн шүүлтүүр солидог хүнд энэ их тохиромжтой.

Filter bag буюу шүүлтүүр хадгалах сав

Олон төрлийн шүүлтүүртэй болсон үед шүүлтүүр зурагдах, хагарах, тоос шороо болох зэрэг бэрхшээл үүсдэг. Мөн гэрэл зургийн хэрэгсэл үргэлж яаралтай хэрэг болдог тул олоход хялбар байлгахын тулд шүүлтүүрүүдээ нэг газар хадгалах дээрх савнуудаас өөрт тохиромжтойгоо сонгон хэрэглэвэл тохиромжтой байдаг

EXIF tag

2007-02-07T16:00:00.000+08:00

JPG, TIF өргөтгөлтэй файлын тухай мэдээллийг хадгалдаг EXIF tag гэж байдаг. Үүнийг ашиглан тухайн зургийг ямар аппаратаар, ямар үзүүлэлтээр авсан бэ гэдгийг мэдэж болохоос гадна, IPTC мэдээллүүдийг бөглөснөөр энэ зургийг хэн гэдэг хүн, ямар үйл явдлын үеэр авсан, юун тухай зураг вэ гэдгийг мэдэж болно. Мөн Adobe-ийн зурагтай ажилладаг программуудаас хайж болох боломжтой болох юм.
Энэ зургийг Амарсайханы "Тас харанхуй шөнө, тас хар хөнжил дотор хүний зураг авч болох уу" гэсэн асуултаас санаа аван бичиж байна.
Энэ зургийн тухай EXIF мэдээллүүд:
Horizontal resolution: 72 dpi
Vertical resolution: 72 dpi
Bit depth: 24
Equipment make: Canon
Camera model: Canon EOS 350D DIGITAL
Color representation: sRGB
Shutter speed: 1/100 sec
Lens aperture: f/2.8
Focal length: 70 mm
Lens: Canon EF 24-70 mm f2.8 L USM
f-Number: f/2.8
ISO speed: 200
Metering mode: Partial
Exposure program Shutter priority
Date picture taken: 2006/01/12 8:49 PM
Энд 2006/01/12-нд MCS-ийн шилдэг харилцагчдыг шалгаруулах ёслолын ажиллагаан дээр ирж бүжиглэсэн бүжигчин залуугийн зураг байна. Бүжиглэж байсан тул хурдтай авах ёстой байсан тул Shutter Priority горимыг сонгож 1/100 sec хурдаар, гэрэл хүрэлцэхгүй байснаас өрцний хэмжээг боломжит хамгийн том дээр буюу f/2.8-ийг сонгож, гэрэл хаягч ашиглалгүй авсан байна.
Ингэснээр эргэлдэн бүжиглэж байгаа залуугийн нүүрэн дээр туссан гэрэлд нүүрэн хэсэг тод харагдаж, бусад хэсэг харанхуйд уусан гарчээ. Автомат горимоор энэ зургийг авсан бол энэ залуу фокусгүй, хажуугийн зүйлс дээр фокустай гарах байлаа.
Энэ постоор харанхуйд зургийг удаан авдаггүй, бас хурдтай авч болдог, мөн EXIF tag ашигласнаар зураг авсан тухайн үеийн мэдээллийг харах ач холбогдолтой байдгийг харуулах гэсэн юм.

Зургийн аппарат худалдаж авах зөвлөмж

2007-02-05T10:07:00.000+08:00

Зургийн аппарат худалдаж авахад юу, юуг анхаарах вэ гэдэг талаар хэдэн пост бичсэний дараа бусдад нэгдсэн нэг ойлголт өгөх гэсэн бодлоор Powerpoint-ийн үзүүлэн бэлтгэв. Та татаж аваад үзэж болно. 5MB файл байгаа.

Гэрэл зурагчин хүний үзүүштэй вэб хаягууд

2007-02-02T11:45:00.001+08:00

Гэрэл зураг сайн авахын тулд байнга уншиж, дадлага хийж байхгүй бол амархан хоцрох тул гэрэл зурагчин хүний үзүүштэй вэб хаягуудыг бичихээр шийдлээ. Энэ санааг явуулсан Bator-д баярлалаа.

http://www.nikon.co.jp/main/eng/feelnikon/discovery

Энэ сайтад Nikon-ы технологиуд, гэрэл, гэрэл зургийн анхан шатны ойлголтууд, яаж сайн зураг авах вэ, шувууны зураг авах тухай, Nikon-ий түүхийн тухай гэх мэт олон талын мэдээллийг багтаасан, мултимедиа материал байдаг.

http://www.shotaddict.com/wordpress/

Гэрэл зурагтай холбоотой блог. Энд олон сайхан санаанууд байдаг. Маш сайн шинэчлэгддэг

Линзний төрлүүд

2007-02-01T12:26:00.000+08:00

Гэрэл зураг авахад чухал зүйлийн нэг нь яах аргагүй линз байдаг. Гэрэл зургийн зохиомж, юугы зураг авахаас хамаараад өөр өөр линз хэрэглэх шаардлагатай болдог. SLR аппаратууд л линз солих боломжтой байдаг ба SLR аппаратын 2 гол үйлдвэрлэгч болох Canon, Nikon, эдгээрт тааруулж линз үйлдвэрлэгчдээс Sigma линзийг жишээ зургуудад орууллаа. Линзний зургийг томруурах үед бичиг нь уншигдаж байвал зүгээр гэж бодоод хэмжээний харьцаанд анхаараагүй.

Загасны нүдэн дуран буюу Fisheye lens

Загасны нүдэн дуран нь хамгийн өргөн өнцөгтэй дуран ба голдуу 6-15 мм-ийн фокусын зайтай байдаг. Ийм дурангаар зураг авахад зургийн гол хэсэг төвийж гардаг. Энэ нь зургийн зохиомжийг сайжруулж ч болно, муутгаж ч болно. Донжийг нь л олох хэрэгтэй. Энэ төрлийн дуран монголчууд шиг гэрт найр хийдэг, тэгээд олуулаа зураг авахуулах дуртай улсад яг таарна. Загасны нүдэн дурангаар гэрт байгаа бүх хүний зургийг нэг дор авч болно.

Хэт өргөн өнцөгийн дуран буюу Ultrawide angle lens

Энэ төрлийн дуранд голдуу 14-21 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд ордог. Загасны нүдэн дуран шиг өргөн өнцөгөөр харахгүй ч, зургийн гаж илт багатай байдаг. Ийм дурангуудыг ойрын зайнаас их зүйлийг багтааж зураг авахад ашиглахад тохиромжтой. Жишээлбэл нуур, байгалын зураг, олон хүний зураг, барилга байгууламж гэх мэт.

Өргөн өнцөгийн дуран буюу Wide angle lens

Энэ төрлийн дуранд голдуу 24-35 мм-ийн фокусын зайт ай дурангууд ордог. Зургийн гажилт байхгүй. Нилээд өргөн хэрэглээтэй.

Ердийн дуран буюу Normal lens

Энэ төрлийн дуранд 35-70 мм-ийн фокусын зайтай дуран ордог. Хүний нүдний харах өнцөг 50 мм-ийн дурантай ойролцоо өнцөгөөр хардаг тул ийм дурангаар авсан зураг нүдээрээ харж байгаатай төстэй байдаг.

Холын дуран буюу Medium Telephoto lens

Энэ төрөлд 70-135 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд орно. Макро дурангууд голдуу энэ мужид байдаг нь гүний фокус хянах боломжоороо их байдагтай холбоотой. Мөн хөрөг зураг авахад их тохиромжтой байдаг.

Нилээд холын дуран буюу Long Telephoto lens

Энэ төрөлд 135-300 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд орно. Ийм дурангууд нуурын эрэг, зоопарк зэрэг амьтанд ойртох боломжоор бага үед их хэрэг болдог. Мөн хөрөг зураг авахад их тохиромжтой байдаг.

Хэт холын дуран буюу Super Telephoto lens

Энэ төрөлд 300 мм-аас дээш фокусын зайтай дурангууд орно. Ийм дурангууд жижиг амьтан, шувууны зураг авах, алсад байгаа зүйлийн зураг авах, папарацийн зургуудад их хэрэглэгддэг. Авч явахад их хүнд, маш сайн хөлтэй байхгүй бол гар дээрээс авах боломжгүй. Холын дурангууд гарын хөдөлгөөн, чичэргээнд маш мэдрэмтгий.

Хэт холын дурангийн нэг Canon-ы 500 мм дуран иймэрхүү хэмжээтэй байдаг.

Зургийн аппаратын төрлүүд

2007-01-31T11:24:00.000+08:00

Дижитал зургийн аппаратны сонголт, төрөл олон болсон өнөө үед өөрийн хэрэглээндээ тааруулж аппаратаа сонгох нь чухал. Зургийн аппаратыг дараах маягаар ангилж болох ба өөр өөрийн давуу талтай, бас дутагдалтай.

Хэт жижиг буюу Ultra compact camera

Энэ төрлийн аппаратууд

Авч явахад овор багатай, ялангуяа үдэшлэг, цэнгүүн мэтийн олон хүн цугласан газар зүгээр, гар утастай ойролцоо хэмжээтэй
Бүрэн автомат байдаг тул ихэнх зураг фокустай гарна.
Жижиг линзтэй байдаг тул гүний фокусыг (DOF) хянах бараг боломжгүй.
Филтр ашиглах боломжгүй
Линз солих боломжгүй
Гэрэл хаягч, линз хоёр нь ойрхон байрладаг тул улаан нүдтэй зураг их гардаг.

Жижиг буюу Compact camera

Энэ төрлийн аппаратууд хэт жижиг аппаратаас голдуу зузаавтар хэмжээтэй байдаг. Хэт жижиг аппарат, жижиг аппаратуудыг заримдаа нэг ангилалд оруулдаг.

Мөн л овор багатай
Бүрэн автомат байдаг тул ихэнх зураг фокустай гарна.
Жижиг линзтэй байдаг тул гүний фокусыг (DOF) хянах бараг боломжгүй.
Филтр ашиглах боломжгүй
Линз солих боломжгүй
Гэрэл хаягч, линз хоёр нь ойрхон байрладаг тул улаан нүдтэй зураг их гардаг.

Дунд зэргийн буюу SLR-like camera

Овор нилээд том
Гар тохиргоонуудтай. Гараар фокус тааруулах боломжтой байдаг
Линзний диаметр томордог тул гүний фокусыг хянах боломжтой болж ирдэг
Линзний адаптар хэрэглээд линзээ өргөтгөх боломжтой байдаг боловч линз солих боломжгүй.
Ихэнхдээ филтр ашиглах боломжтой байдаг
Гэрэл хаягч, линз хоёр нь хоорондоо зайтай байрладаг тул улаан нүдтэй зураг гарах нь багасдаг.

Том буюу SLR camera

SLR гэдэг нь Single Lens Reflection буюу авах зургаа линзээр дамжуулаад шагайвчаараа хардаг гэсэн утгатай үг юм. Ингэснээрээ дээрх төрлийн аппаратууд дээр гардаг захын хүний зураг хажуунаасаа тайрагдах, эсвэл нэг тийш нь шахагдаж гарах дутагдалууд арилдаг.

Овор хэмжээ томтой
Линз филтр солих боломжтой
Хүссэн зургаа авах боломжтой
Фото зураг, зургийн аппаратын тухай нилээд сайн мэдлэгтэй байх шаардлагатай
Тохиргоогоо буруу хийвэл фокусгүй зураг гарах магадлал ихтэй.
Гар тохиргоо, автомат тохиргоо аль аль нь байдаг.
Нилээд үнэтэй

Мэргэжлийн аппарат

Мэргэжлийн аппарат нь дандаа SLR аппарат байдаг
Гар тохиргоо ихтэй
Овор том
Дээрх төрлийн бүх аппаратны давуу талуудыг хадгалсан байдаг
Үнэ их
Фото зургийн болон зургийн аппаратны тухай өндөр мэдлэг шаардана.

Microsoft Photo Info

2007-01-29T18:27:00.000+08:00

2007 оны 1-р сарын 22-нд Microsoft-ын вэб дээр Microsoft Photo Info программыг үнэгүй тараахаар байрлуулсан байна. Гэхдээ Genuine windows-тэй хүн үнэгүй ашиглана. Windows Explorer-ийн plug-in болж суудаг юм байна. JPEG, TIFF, WDP, HDP (HD Photo), NEF, CR2, CRW өргөтгөлтэй зургийн файлын EXIF metadata засах, харах боломжтой. (EXIF мэдээллийг ашиглах талаар пост бэлтгэж байгаа)
Microsoft Photo Info-г суулгасны дараа EXIF мэдээллийг харах, засахыг хүссэн зураг дээрээ очоод баруун талын дарахад Photo Info гэсэн сонголт Popup menu дотор гарна. Түүнийг дарахад дараах цонх гарна. Description цонхонд зургийн нэр, зурагчин, тайлбар, эрхийн хамгаалалтын мэдээллийг оруулах, засах боломжтой.

Keywords цонхонд зургийг хайх түлхүүр үг, зургийн ангилал оруулна.

Origin цонхонд зураг авсан он сар өдөр, байрлал оруулна.

Advanced цонхонд энэ зургийн тухай IPTC стандартын мэдээллийг бөглөж өгнө.

Details цонхонд зургийн тухай мэдээллийг нэгтгэнэ харуулна.

Microsoft-ийн энэ программ нь үнэгүй 1.00 хувилбар болоод ч тэр үү ердийн EXIF metadata-г л засахаар хийгдсэн байна. Цаашдаа сайжирхаараа GPS-ийн мэдээлэл, линзийн тухай мэдээлэл гэх мэт хэрэгтэй мэдээллийг засдаг болох байлгүй.

Ном дээр бурхан ч тавьж болохгүй

2007-01-26T11:25:00.000+08:00

Би Монгол улс коммунизмд дөхөж явах үед нэгэн шашин хэмээх "хар тамхинд" автсан өвгөн ламтай 3 жил хамт амьдрах аз тохиосон юм. Тэр өвгөнийг Санж гэдэг миний аавын эгчтэй суусан хүн. Шашины тухай уншиж байтал тэр хүн гэнэт санаанд ороод, маанийн ерөөлийг өөрийнхөөрөө уншихаар шийдлээ. Тэр өвгөнтэй би шашиныг муулж их олон удаа ярьсан. Нэг ч удаа шашинаа өмөөрөөгүй. Харин сайхан сургаалууд их хэлнэ. Бурхан өршөө гэхгүй хэрнээ төрийн сүлд өршөө гэнэ. Хүн зүгээр суулгахгүй хэрнээ өдөржин шатар тоглохоор тоглуулаад л байна. Наад Дамчаа чинь газарт булуулаад үхэж байгаа нь худал, гудамжинд явж л байна лээ, тааруулаад зурчихсан юм гээд кино үзүүлэхгүй хэрнээ Хандгайт явж гулгана гэхээр амрах хэрэгтэй гээд явуулж л орхино. Ном уншиж байвал саад болохгүй, хүн орж ирээд юм ярьвал наана чинь хүн ном уншиж байна. Одоо яв гээд хүнээр ч саад хийлгэхгүй.
1987 онд би өөр газар амьдарч байхдаа ажлаасаа Apple II компьютер гэртээ аваачиж хэд хонуулсан юм. Компьютер үзнэ гээд гурван буудал газрын холоос манайд ирэв. Би компьютерээр янз бүрийн юм хийж болно. Тоо бодно. Юм хэвлэж болно. Шатар тоглож болно гэсэн чинь Өө шатар тоглож байвал бусад нь юу байсан юм гээд цааш үзэлгүй харьж мааниа уншия гээд яваад өгч билээ.
Ная гарсан хойноо Төвд номыг монгол руу орчуулан уншиж, төвд үг цээжлэдэг, эрдэм оройгүй билээ гэж байнга хэлдэг, эрдэмтэй хэрнээ манай нутагт мөн ч олон эрдэмтэй хүн байсан даа гэж эрдэмд шамдсаар л өвөр дээрээ номоо тавиад суусан чигээрээ өөд болсон өвгөн ахдаа Ном дээр бурхан ч тавьж болохгүй, Харин бурхан дээр ном тавьж болно гэдэг өөрийнх үгээр нь постоо өндөрлөе.

Зай

2007-01-25T10:54:00.000+08:00

Чухал зураг авахын өмнө дандаа зай дуусдаг гэж хошин яриа байдаг. Тийм болохоор зургийн аппарат сонгохдоо хэрэглэдэг зай нь тухайн аппаратыг худалдаж авах гол үзүүлэлтүүдийн нэг гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Бүрэн цэнэгтэй зайгаар хэдэн зураг авах боломжтой вэ гэдэг үзүүлэлт бүх аппаратны бичиг баримтанд бичигдсэн байдаг. Зарим аппарат бидний нэрлэж заншсанаар хуруу зай буюу AA стандартын зай хэрэглэдэг. Ийм зай олдоц сайн ч цөөхөн зураг авдаг. Ялангуяа ТҮЦ-д юм уу хөдөөний дэлгүүрүүдэд байдаг хятадын зайгаар зураг авах байтугай аппаратаа асааж ч чадахгүй. Цэнэглэдэг AA зай хэрэглэж болох ч мөн л цөөхөн зураг авдаг. Чанар сайтай зай олон дахин авах нь эдийн засгийн хувьд ашиггүй. АА зай хэрэглэдэг аппаратууд ихэнхдээ 4 зай хэрэглэдэг тул аппаратны овор хэмжээ томордог.
Зарим аппарат тусгай зориулалтын зай хэрэглэдэг. Ийм зай AA зайнаас олон зураг авдаг боловч ихэнхдээ дахин цэнэглэгддэггүй үнэ ихтэй байдаг.
Дахин цэнэглэх боломжтой тухайн аппарат үйлдвэрлэгчийн зай эдийн засгийн хувьд хамгийн ашигтай байдаг.
Ялангуяа хөдөө явж байхдаа зайгаа аль болох хэмнэж явах хэрэгтэй байдаг. Ингэхийн тулд:
Аль болох арын дэлгэцээр зургаа харахгүй байх, зураг авахгүй үедээ унтраах, хүйтэнд зай хурдан суудаг тул дулаан газар байлгах, машины тамхины асаагуураас цэнэглэх боломжтой байх, шаардлагагүй үед аппаратны линзээр холын юм татаж харахгүй байх хэрэгтэй.

ISO буюу Гэрэл мэдрэх чадвар

2007-01-24T06:14:00.000+08:00

Та хальс худалдаж авахдаа хальсны цаасан хайрцаг дээр нь юм уу эсвэл дотор хайрцаг дээрээс 100, 200, 400, 800 гэх мэт тоо байдгийг анзаарсан байхаа. Энэ тоон тухайн хальсны гэрэл мэдрэх чадварыг илэрхийлсэн тоо байдаг. Энэ тоо ихсэх тусам гэрэл мэдрэх чадвар нь ихсэх ба харанхуйд зураг авах боломж нь ихэсдэг. Дижитал зургийн аппаратад хэдийгээр хальс хэрэглэхгүй ч үүнтэй төстэй ISO гэсэн үзүүлэлт байдаг. Дижитал аппаратын энэ ISO гэсэн үзүүлэлт ямар аппарат вэ гэдгээсээ хамаараад 50, 100, 200, 400, 800, 1000, 1600, 3200, Auto гэх мэтийн тохиргоотой байдаг. Жижиг аппаратуудад голдуу 100, 200, 400, auto байдаг ба том аппаратуудад дээрх тоо ихэнх нь байдаг. Эдгээр тооноос бага тоотойг нь сонговол гэрэл ихтэй орчинд, их тоотойг нь сонговол харанхуй орчинд зураг авах боломж нэмэгдэнэ гэсэн үг. Auto горимд зураг авч байгаа үед гэрэлтэй орчинд зураг авахад бага ISO-г, харанхуй орчинд их ISO-г автоматаар сонгодог. Туршлагатай зурагчид ингэж автоматаар сонгохоос аль болох зайлсхийдэг. Учир нь их ISO дээр авахад зураг дээр бүрсийсэн улаан цэг нэмэгддэг. Зураг авч байхдаа боломжтой хамгийн бага ISO-г сонгохыг хичээх хэрэгтэй. Дараах зурагт ISO-аас хамаарч зураг хэр их бүрсийхийг харуулав.

Туршлагаас харахад зургийн аппаратын тохируулж болох хамгийн их ISO-ийн хагасаас доош бүрсийлт гайгүй байдаг. Энэ бүрсийлтийг Photoshop мэтийн программаар багасгаж болох ч бүрэн арилдаггүй, мөн зургийн чанарт нөлөөлдөг.

White Balance буюу Гэрлийн өнгө тааруулах

2007-01-23T02:13:00.000+08:00

Бид янз бүрийн урлагийн тоглолтууд үзэж байхад тусгасан гэрлээс хамаараад, хүмүүсийн хувцас өөр өөр өнгөтэй харагддагийг мэднэ. Энэ шиг ямар гэрлийн үүсгүүр ашигласнаас хамаараад зургийн өнгө өөрчлөгддөг. Жишээлбэл үүлтэй үед, сүүдэрт, улайсдаг гэрэлд, бидний өдрийн гэрэл гэж нэрлэж сурсан тасалгааны гэрэл, аппаратны гэрэл хаягч зэрэг нь өөр өөрийн өнгийг гаргах ба тэр гэрлүүдэд нэг ижил зүйлийн зураг авахад өөр өөр өнгөтэй гардаг. Эдгээрийг ямар гэрэлд авсанаас нь хамаарахгүй ижил өнгөтэй гаргахын тулд өнгө тохируулдаг. Хэрвээ өнгөө буруу тааруулбал өнгө буруу гарна. Зүүн талын зурагт гадна бага зэрэг үүлтэй байхад авсан бүргэдийн зургийг өнгөний өөр тохиргоонд авбал ямар өнгөтэй гарахыг харуулав. Гэхдээ энэ зургийг өнгө яаж өөрчлөгддөгийг харуулахын тулд компьютерээр өөрчилсөн. Ихэнх аппаратад өнгөний тохиргоо байдаг ба Daylight-ийг нартай, цэлмэг өдөр, Shade-нартай өдөр сүүдэрт, Cloudy-үүлтэй өдөр, Tungsten-бидний өдрийн гэрэл гэж нэрлэдэг цагаан гэрэл, Flourescent-улайсдаг гэрэл, Flash-аппаратын гэрэл хаягч, Custom-зураг авч байгаа хүн гэрлийн тохиргоог өөрөө хийнэ. Auto-Зургийн аппарат автоматаар тохируулна.

Хэдэн иксийн зүүмтэй аппарат вэ?

2007-01-19T09:32:00.000+08:00

Хүмүүс хэдэн иксийн аппарат вэ гэж их асуудаг. Энэ үзүүлэлт аппараттай холбоогүй, линзтэй холбоотой байдаг. Мөн хүмүүс энэ үзүүлэлт их байх тусмаа л сайн гэж боддог. Татдаг линзийн гол үзүүлэлт хэд дахин өсгөдөг вэ гэсэн энэ үзүүлэлт байдаг ба энэ нь тухайн линзний хамгийн их фокусын зайг хамгийн бага фокусын зайнд хуваасан тоо юм. Жишээлбэл Canon EF-s 17-85mm линзний хувьд 85/17=5 болох ба 5x өсгөлттэй линз гэсэн үг, харин Canon EF 100-400 mm линзийн хувьд 400/100=4 ба 4x өсгөлттэй линз гэсэн үг. Эндээс Canon EF 100-400 mm линз нь Canon EF-s 17-85mm-тэй харьцуулахад бага өсгөлттэй боловч холын зураг авч чадна. Тийм болохоор аль их өсгөлттэй линзээр холын зураг авч болно гэсэн үг биш юм. Харин хэдээс хэд хүртэл фокусын зайтай линз вэ гэдэг чухал ойлголт. Фокусын зай их байх тусам холын юмны зураг татаж авах чадвартай, фокусын зай бага байх тусам ойрын зураг авах юм уу нэг зурагт том талбайн зураг авах чадвартай болдог. 35мм-ээс доош фокусын зайтай линзийг өргөн өнцөгийн линз (Wide angle lens), 35-70 мм-ийн линзийг ердийн (Normal lens), 70-200 мм-ийн линзийг холын (Telephoto), 200 мм-ээс дээш линзийг хэт холын (Super telephoto) гэж ангилдаг. Гэрэл зурагчин хүн тухайн нөхцөл байдлаас хамаараад хэрэгцээтэй линзээ сонгон хэрэглэх чадвартай болох хэрэгтэй байдаг.

Ус басдаггүй юм миний хүү

2007-01-17T19:48:00.000+08:00

Намайг бага байхаас л манай нутгийнхан усанд ам гарч болдоггүй юм гэдэгсэн. Бараг л басвал сонссон юм хариу барьдаг, усыг дийлэх юм байхгүй гээд л... буурлуудын үг юутай агуу вэ?
Энэ хоёр зургийг миний хүү Баярмагнай авч 2006 оны шилдэг гэрэл зурагчдын уралдаанд оролцов.
Дээд талын зураг нь Өмнөговь аймгийн нутаг Зулганайн баянбүрд. Энэ баянбүрд орчимын нутгаас дэлхийн динозаврын өлгий олдсон газар. Зуны аагим халуунд явж байгаад шагайгаар татах устай энэ бяцхан говийн баянбүрдэд очиход диваажин энэ мөн үү гэх шахсан. Доод зураг нь Баянхонгор аймгийн Цагаан булаг. Энэ ихээ том харагдаж байгаа ус гурван метр шахуу дэлгэж урссан бяцхан булгийн ус. Энэ булгийн эхэнд чулуун дээр тогтсон хүүхдийн гар, хөлийн мөртэй сонин гулгуур хад бий. Тэр чулуун дээр тогтсон мөр, чулууг судалбал хүн үүссэн газар ч байх юм бил үү.
Харахад бяцхан ч сонсоход агуу энэ хоёр ус шиг миний хүүгийн зураг юм дуулгах цаг ирнээ.

2006 оны шилдэг гэрэл зурагчдын тоонд багтав

2007-01-17T19:02:00.000+08:00

Энэ зураг дээр дарвал томорч харагдана. 2006 оны шилдэг гэрэл зурагчин шалгаруулах уралдаанд энэ дөрвөн зургаар оролцож, байгалийн сэдвээр шилдэг гэрэл зурагчин болов. Энэ зургийг би авсан юм. Миний авсан зургийг шагнасан. Би дараа авсан зургуудаараа дахиад шагнал авах болно. Олон улсын шагналууд ч авах л болно. Та намайг бусад хүмүүс шиг энэ шагнал намайг биш, миний хамт олныг шагнасан, миний хийсэн ажилд биш хийх ажилд өгсөн шагнал гэж хэлэхгүй байна гэж битгий шүүмжлээрэй.
Энэ зургийг төрж өссөн нутгийн минь нэг захад байрлах Хяргас нуур дээр 2006 оны 8-р сарын 10-ний 12 цаг 37 минутаас 14 цаг 43 минутын хооронд болсон шуурганаар авсан юм. Та энэ зургийг авсан өдрийн тэмдэглэлийг Монгол сайхаан - 2006 аялал постоос хараарай. Тэр үед авсан олон зургийг http://mongolia.photoreflect.com вэб дээрээс харж болно. Өглөө маш намуухан байснаа гэнэт нуурын цаанаас хүчтэй шороон шуурга ирж, шороо нуурын дээгүүр давж ирэхийг харж үнэхээр гайхав. Урьд нь олон нуур, гурван далайн эрэг дээр очсон надад ингэж сүртэй, гоё давалгаа таараагүй л юм шиг байв. Манай багийнханы сэтгэл маш их хөдөлж "Монгол сайхаан" гэж орилолдон, зургаа авсаар л байлаа. Шуурга эхэлсэн шигээ дорхноо намжиж, түрүүчийн догшин давалгаанаас өөр ааш араншинтай давалгаа үргэлжсээр... Миний нутгийн нуур "Монгол сайхаан - 2006" аялалын минь оргил байсан шигээ монгол зурагчдийн оргил руу намайг хөтлөв.
Энэ зургийг би авсан. Миний зургийг шагнасан. Монгол сайхаааан.

Дижитал аппарат, Хальсны аппаратын аль ашигтай вэ

2007-01-17T08:12:00.000+08:00

1-рт дижиталаар авах нь эдийн засгийн ашигтай. Өдөрт нэг хальс буюу 36 кадр зураг аваад түүнийгээ 9x12 см хэмжээтэй зургийг 150 төгрөгөөр угаалгахад ямар зардал гарах вэ гэдгийг тооцож үзэв. Жишээнд 1000$, 250$ үнэтэй дижитал, 250$, 50$ үнэтэй хальсны аппаратуудыг харьцуулав. Энд зургаа зарах тухай буюу ашгийн тооцоог хийгээгүй зөвхөн ямар шууд зардал гарах вэ гэдгийг тооцсон. Дээд талын 2 шулуунаас харахад 1000$ үнэтэй дижитал, 250$ үнэтэй хальсны аппаратуудын гарсан зардал жилийн дараа тэнцэж байна. Хямд аппаратуудын хувьд 2 сарын дараа л тэнцэж байна. Энэ зөрүү нь хальс худалдаж авах, хальсаа боловсруулах зардал юм. Зарим хүнд өдөрт 36 кадр зураг олон зураг боловч, Сүхбаатарын талбай дээр зураг авдаг хүнд ойролцоо тоо, мэргэжлийн зурагчид юм уу сонин, хэвлэлийн зурагчинд энэ тоо маш бага тоо.
2-рт дижиталаар авах нь бусдаас бага хамаарна. Хальсаар авсан тохиолдолд хальсаа лабораторит боловсруулах үед операторт найдахаас өөр аргагүй. Хальсыг муу боловсруулбал дахиж сайжруулах боломжгүй.
3-рт Дижиталаар авч байгаа үед зургаа шууд харах боломжтой. Зураг авч байгаа үед би нүдээ аньчих шиг боллоо гэж хүмүүс их ярьдаг. Дижиталаар авч байгаа бол зургаа хараад л аньчихсан байвал арчиж хаячихаад дахиад авна.
4-рт Дижитал зураг шууд ашиглах боломжтой. Хэвлэлийн газруудад дижитал зураг нь шууд эх материал болдог.
5-рт дамжуулах, тээвэрлэхэд хялбар. Та дэлхийн аль ч өнцөгт явж байсан таны дижитал зургийг маш богино хугацаанд интернет ашиглан нөгөө өнцөгт хүргэж болно.
Энэ мэтчилэн тоочоод байвал дижитал зураг нь илүү ашигтай тал ихтэй. Энэ жагсаалтыг би лав л 30-40 хүргэж чадна. Бүгдээрээ дижитал руу...

Хэдэн Megapixel-ийн зургийн аппарат вэ?

2007-01-15T15:10:00.000+08:00

Энэ асуултыг зургийн аппарат сонирхож байгаа хүн болгон асууж байдаг. Харин би Танд хэдэн Megapixel-ийн аппарат хэрэгтэй вэ? гэж эсрэгээр асуух дуртай. Авсан зургаа юунд хэрэглэх вэ? гэдгээс хэдэн Mega-ийн аппарат авах вэ гэдэг ерөнхийдөө тодордог. Компьютерийн дисплейний нэг инч (1 инч=2.54 см) тутам 72 юм уу 96 цэг байдаг. Нэг инчд байх цэгийн тоог dpi (dot per inch) гэсэн үгээр тэмдэглэдэг. Хэрвээ та вэб хийдэг, эсвэл e-bay-ээр бүтээгдэхүүн зардаг бол таны зургийн хамгийн том хэмжээ бүтэн дэлгэц байхад л хангалттай. Та 19"-ийн дэлгэц дүүргэх зураг авлаа гэхэд 1 Megapixel-ийн аппарат хангалттай. Сонинд хэвлэгдсэн зургууд голдуу 150 dpi-аар хэвлэсэн байдаг. Та зургаа сонинд өгөхөөр авч байгаа бол миний зураг ямар хэмжээтэй хэвлэгдэх вэ гэдгийг тооцох хэрэгтэй. Сонины хамгийн том зураг голдуу 3-4 эгнээ дамжсан буюу 13x18 см-ээс ихгүй байдаг. Ийм хэмжээний зургийг мөн л 1 mega-ийн аппаратаар авах боломжтой. Сэтгүүл, өнгөт ном гаргахаар авч байгаа бол 300 dpi-аар хэвлэнэ гэж тооцох хэрэгтэй. Хэрэв та A4-ийн хэмжээтэй каталог хэвлүүлэх гэж байгаа бол дор хаяж 8,3 megapixel-ийн аппарат байх шаардлагатай. Жижиг зургийг томруулж тавьж болох ч зураг томрох тусмаа эвдэрдэг. Баруун талын зураг дээр байгаа шиг янз бүрийн хэмжээтэй зургийг томруулж хамгийн том зургийн хэмжээгээр хэвлэхэд яаж эвдэрэхийг зүүн талын зурганд харуулав.

Зургийн аппарат

2007-01-15T12:04:00.000+08:00

Би энэ блогоо анх нээхдээ Гэрэл зурагт зориулахаар шийдэж mongolianphoto.blogspot.com
нэрлэсэн боловч Гэрэл зураг ангилалд 8 пост хүчээр шахуу оруулжээ. photomongolia.blogspot.com блогоо харин гэрэл зурагт зориулсан гэж хэлж болох байхаа. Буянцогтоо сэтгэгдэл үлдээсэн байсныг хараад гэрэл зургийн талаар нилээд бичихээр болж байна.

Ямар зургийн аппарат худалдаж авбал болох вэ?

Энэ асуултыг хүмүүс их асуудаг юм. 3 хариулт бий. Нэг нь хямдханаас нь авсан нь дээр. Яагаад гэвэл одоогийн хамгийн энгийн аппарат 10-20 жилийн өмнөх хамгийн сайн аппаратаас сайн л байж таарна. Тэр үед сайн зураг авч л байсан. Мөн гэрэл зургийн аппарат маш амархан хуучирдаг. Аль аппарат үйлдвэрлэгчийн шинэ загвар үнэ, үзүүлэлтээсээ хамаараад 3-12 сарын настай байдаг. Ийм болохоор та 5,000$-оор авсан ч, 100 $-оор авсан ч таны худалдаж авсан аппарат жилийн дараа л хуучин загвар болно. 2-р хариулт нь хэрэглээндээ таарсан үзүүлэлт сонгосон нь дээр. Энэ хариулт амьдралд нилээд ойр хариулт. Та аппаратаа юунд хэрэглэх гэж байна. Найз нөхөд, гэр бүлийнхэн, аялалын тэмдэглэл маягаар зураг аваад зургаа ихэнхидээ 10x15 см буюу 4R хэмжээнээс томгүй угаалгадаг бол хамгийн энгийн үзүүлэлттэйг сонгоход л болно. Хэдэн megapixel байх нь хамаагүй. Авч явахад овор багатай, зайгаа гамтай хэрэглэдэг гэсэн 2 үзүүлэлт чухал. Macro гэрэл зураг, спортын гэрэл зураг гэх мэтийн гэрэл зургийн аль нэгэн төрлөөр илүү олон зураг авдаг эсвэл авахаар төлөвлөж байгаа бол 600-1500$ хооронд үнэтэй аппарат авсан нь дээр. 3-р хариулт нь аль ч брэндийн аппарат авч болно. Хүмүүс Canon сайн, Nikon сайн. Зарим нь Mamiya сайн гэж л байдаг. Хэрэв та олон линз авах шаардлагатай бол Canon авсан нь дээр, зургаа байнга томоор угаалгах шаардлагатай байдаг бол Mamiya дээр гэх мэт. Жилдээ маш цөөхөн зураг авдаг бол зургийн аппарат хэрэггүй зургийн аппараттай гар утас байхад л болно бараг зураг авдаггүй юм чинь...
Зургийн аппарат худалдаж авах нь машин худалдаж авахтай нилээд төстэй... Жийп авах уу, жижиг машин авах уу? Бензин уу? Дизель үү? Toyata юу? Nissan уу? гэдэг шиг хэрэглээ, таны зарцуулахаар төлөвлөсөн мөнгө, цаашид нэмж авах төхөөрөмжүүд, таны ур чадвар зэргээс хамаараад энэ нь танд тохирох сайн аппарат гэх аргагүй.
Зураг сайн авахад 10% техникээс хамаардаг. 50% нь гэрлээс хамаардаг. 40% зурагчнаас хамаардаг гэсэн үг байдаг юм.

Бахархаж болохгүй мэргэжил

2007-01-14T17:24:00.000+08:00

Хулгай хийх нь бахархаж болдоггүй, бас болохгүй мэргэжил билээ. Хулгайч хүн зөвхөн эд хөрөнгийг хулгайлаад зогсохгүй, сэтгэл санаа, урам зоригийг ч хулгайлдаг. Бидэнд Windows яадгийм бүх хүн л зүгээр суулгадаг ш дээ гэдэг үнэтэй юмыг зүгээр болтол нь үнэгүйдүүлсэн сэтгэлгээ тогтжээ. Гэтэл аливаа программыг бичихийн тулд маш их зардал, хүч хөдөлмөр зардгийг санах л хэрэгтэй. Бид программ хангамжийг худалдаад авчихсанаар хэдэн төгрөгөөр "хохирч" байгаа боловч 1-рт хөрөнгө худалдаж авна, 2-рт танилдаа юм уу эсвэл бүр тэр Билл Гейтс-д ч хамаагүй шинэ юм хийхэд туслаж, урам өгч байгаа хэлбэр юм. Олон блогч программчин байгааг хараад хулгай байхгүй бол хичнээн сайхан бэ? Ядаж тэд программаа хамгаалах гэж биш сайжруулах гэж цагаа зарах билээ гэж бодогдов. Монголын программистуудын алдар мандаж, хөрөнгө нь арвижих болтугай.

Бахархаж болдоггүй мэргэжил

2007-01-12T09:05:00.000+08:00

Нэг нөхөр надаас тавласан байдалтай асууж байнаа. (Түүний асуултыг улаанаар бичив. Миний хариулт нь зөвхөн бодол шүү. Хүнд битгий хэлээрэй)

Цаана чинь гадаадад программ их хулгайлдаг гэнэ.
Би хулгайлсан л юм даа. Би 20 жил компьютер хэрэглэхдээ нэг ч удаа программ худалдаж аваагүй л юм даа. Би чадна ш дээ.
Оригиналь программууд чинь шал өөр, ориг CD-тэй байдаг гэнэ. Манайхан тэрнийг яаж хийхэв.
Хуулж л орхино ш дээ. Яг ориг CD л гэсэн үг. Тэгээд л тэрнээсээ хуулаад найздаа бэлэглэнэ. Компьютер дээр суулгаад зарна. Би чадна ш дээ
Ориг CD-ний нүүрэн дээр үзгээр бичдэггүй, хэвлэдэг юм байна лээ ш дээ. Манайхан яаж чадахав.
Чадна ш дээ. Тэрний чинь CD дээр хэвлэдэг принтэрээр хэвлэдгийм.
Тэр CD-нүүд чинь бүгд хамгаалалттай, кодтой, бас интернетээр бүртгэдэг гэж байна ш дээ. Тийм нарийн байхад манайхан яаж хулгайлж чадахийм. Хөгжилтэй оронд л хулгайлж чадах байх
Чадна ш дээ. Интернетээс keygen, crack, serial, patch-ийг нь татаж аваад суулгадгийм. Би чадна ш дээ
Гадаадынхан интернетээр ороод хүний юм хулгайлдаг гэнэ. Банк дээрэмдээд шоронд орж гэнэ. Манайхан яаж чадахав.
Хулгайлж чадсан л юм даа. Google-ийн үнэгүй templete-ийг аваад ашиглачихсан юм чинь. Авчихаад дээр нь өнгийн өөрчлөөд, кириллээр бичээд өөрчилсөн л юм даа. Google-ийнхэн мэдэхгүй л байна лээ.
Үнэгүй юмыг ашиглаж болно ш дээ. Үнэтэй юм ашиглавал хулгай болохоос. Тэрнийг чинь ямар хулгай гэдэг юм.
Тэгэж ярих юм бол би үнэтэй templete интернетээс e-donkey-гаар татаж аваад аваад ашигласан л юм даа.
Манайхан ч харин ном хулгайлж чадахгүй байхаа. Интернетээр тэр зузаан ном ямар багтах биш.
Үгүй ээ. PDF-ийг нь хусдаг байхгүй юу даа.
За ямар номын хулгайг хулгай гэх биш. Хүний толгой дотор байгаа юмыг хулгайлж болохгүй юм даа. Манайхан харин энэнийг чадахгүй байхаа
Хүмүүстэй юм ярьж байгаад, ярьсан юмнаас нь санаагийн хулгайлаад блог дээрээ биччихдэг юмаа. Ээ энэ хулгайч гэдэг чинь яасан ил хэлээд бахархаж болдоггүй мэргэжил вэ?
Манайд хүний санаа хулгайлчих тийм сүйхээтэй хулгайч байхгүй дээ.
Тэвчээр барагдав. Ээ энэ хулгайч гэдэг чинь яасан бахархаж болдоггүй мэргэжил вэ? Энэнээс цааш бодол биш яриа шүү.
Тэгэж ярих юм бол би Баярсайханы блогоос бид хуулбарчид уу? Хулгайчид уу? гэдгийг уншаад сэдэвийг нь хулгайлсийм ... Гарчиг, санааг нь Бахархаж болдоггүй мэргэжил гэдэг шог өгүүллэгээс хулгайлсийм. Би чадна ш дээ.
Нөхөр хулгайчийн амрыг эрье. Оюуны өмчийн байцаагч байна. Та намайг дагаад явна уу

Улаанбаатарын шөнө

2007-01-09T16:54:00.000+08:00

Улаанбаатарын шөнө, Улаанбаатарын бүх гудамж, Улаанбаатарын бүх байшин энэ байшин шиг гэрэлтэй сайхан байвал бид харанхуй болмогц тагнуултай кинонд тоглож байгаа юм шиг нүдний булангаар сэм ийш тийш харан, яаран сандран гэрийн зүг явах бус, Сэгс цагаан богд найраглалд гардаг шиг амраг ханиа сугаданхан, автобусны буудал руу алханхан явах билээ. Энэ сайхан гэрэлтүүлсэн байшинг хараад зургийг авахаар нь харанхуй болтол хүлээж байж зургийн авч тавилаа. Ноднингоос хойш хотын гэрэлтүүлэлт сайжирч байгаа нь нилээд хэдэн газрын гэрэлтүүлэлтээс харагдаж эхэлсэн юм. Эдгээрийн тоонд Grand Khaan Irish Pub, Улаанбаатар банкны байшин, Соёлын төв өргөө, Баянгол зочид буудал зэрэг газруудыг нэрлэж болох юм.

Улаанбаатарыг утаанбаатар гээд л байгаа. Зайсан дээрээс Улаанбаатар шөнийн нэг цаг болж байхад бас ч боломжийн харагддаг юм байна. Энд гудамжны гэрэл жаахан дутмаг харагдаж байх юм. Компани болгон, байшин болгоны гэрэлтүүлэлтийг сайжруулчихвал хурдхан маш гоё хот харагдаж болох нь ээ. Үүнийг хийхэд ойролцоох газраа гэрэлтүүлэхэд зарцуулсан мөнгийг чинь татвараас чөлөөлж өгнө, тэгээд тэр гэрэл дээрээ Өрнөх нэгдлийн малчин Жаргал зассан хашаа гэдэг шиг үг бичиж болно гэхэд татгалзах компани байхгүй л болов уу? Харин түүнийг хотын хөгжил, архитекторын байдалд зохицуулан, чиглүүлэх л хэрэгтэй. Түүнээс биш хотыг гэрэлтүүлэх тендер зарлаад, бөөн сүр хүчийг бадруулаад байвал бүтэхгүй.

Монгол 800

2007-01-08T13:44:00.000+08:00

Монгол улс байгуулагдсаны 800 жилийн ой - Албан ёсны вэб хуудас http://www.mongolia800.mn гэсэн сайтаар орж, монголчууд юу төлөвлөөд юу хийв гэдгийг бичих санаатай ортол тэднийх нүүгээд явчихаж... Буйран дээр нь морины уяа шиг лого нь үлдээд, гурван шувуу нь мөн л нисээд явж байгаа юм шиг эвгүй харагдана. Жил нь дуусангууд, ажил, ач холбогдол нь дуусчихав уу? Эсвэл төлөвлөгөө нь тасрав уу? Лав л миний зурагтаар харсанаар 800 жилийн ойд зориулсан хип, хопын концерт, наурызын баяр, бий биелгээ, цаатануудын баяр гээд нэг бүдүүн хоолойтой хүн хоолойгоо шахаж байгаад нэг амьсгаагаар Чингисийг үзэн яддаг байсан үед ч заримыг нь нууж, хааж байгаад хийчихдэг байсан юмнуудыг уншиж байсан санагдана. Эсвэл вэб ажилуулах зардлаа хүч хүрсэнгүй юу? Нэг вэбийг трилион төгрөгийн төсөвтэй улс чинь 10 жилээр нь мөнгийг нь нэг дор төлсөн ч яаадгийм. Эсвэл вэб байрлуулдаг нэг компанид зүгээр л даалгачихсан ч яаадгийм.
Энэ вэбийн маркетингийг хийх гэж, мэдээлэл оруулах гэж хэдэн хүнийг ажиллуулсан л баймаар.

Блог амьдралын анхны жилээ эргэн харав

2007-01-07T14:03:00.000+08:00

2006 оны 10 сарын 23-нд http://mongolia.photoreflect.com нэртэй фото вэбээ нээгээд хүмүүст яаж хүргэх вэ гэж байгаад Ганбаагийн блогийг уншаад, рекламанд нь автан блогчин болов.
2006 оны 11 сарын 1-нд анхны http://mongolianphoto.blogspot.com блогоо нээж, блог хаягаа монголын сайхан зүйлийг магтан дуулахын тулд Монгол сайхаан гэж монгол сайхан гэдэг үгийг гүнзгий амьсгаа авч байгаад амьсгалсан агаараа дуустал бахархаж гайхсан өнгөөр хэлсэн энэ үгээр нэрлэсэн юм. Та ч гэсэн энэ үгийг нэг сайхан хэлээд үзээрэй. Монгол сайхаан.
Анхны постоо Монгол сайхан ш дээ нэртэйгээр бичиж, миний блогийг хүн уншиж байгаа болов уу гэж байн байн орж тэр өдрийнхөө бүх уншигч нь өөрөө болж байсан.
Би монголоороо л байгаад байвал би далайд гарцгүй монгол гэдэг шиг дэлхийд гарцгүй Гансүх хэвээрээ байх юм байна гэж бодогдоод 2006 оны 11-р сарын 2-нд http://ngansukh.blogspot.com нэртэй англиар бичих блогоо нээж Zorgol khairkhan блогоо Монгол сайхаан 2006 аялалынхаа анхны цэгээр нэрлэн бичлээ. Англи Блогийн минь уншигчийн тоо Монголыгоо гүйцэхгүй байгаа ч ихэнх нь хилийн чандаас хандаж байлаа.
Монгол, Англи хоёр блогоо алагчлан үзэлгүй тус бүр дээр нь 14 блог бичив. Энэ хооронд өдөрт 20-50 хүн уншиж өөрийн уншигчтай болж байлаа.
2006 оны 12 сарын 21-нд үзэгчтэй болохоор шийдэн http://photomongolia.blogspot.com нэртэй фотоблогоо нээж анхных нь постоо Steppe Eagle (Aquila nipalensis) нэртэйгээр хөх тэнгэрийн эзэн бүргэдийг сонгов. Энэ блог маань отгон блог болоод ч тэр үү эхний долоо хоногтоо 24 пост хийгдэж, үзэгчдийн тоо огцом өсөж эхлэв.
Энэ үед би блог бичихээсээ илүү, яаж хайлтанд дээгүүр гаргах вэ? гэдэгт анхаарч байв. Одоо надад энэ тал дээр зовох юмгүй болж санаа амрав.
Ингэж эхний жилдээ 2 сарын дотор 3 блог, 3000-аад үзэгч, уншигчидтай болж гараагаа эхлэв. Эхлэх маш чухал, эхэлчихвэл цаашаа явж л таарна.
3 блогтой сайхан блог болог гэдэг ерөөл өргөе. Монгол сайхаан. Монголоо магтан дуулцгаая.

Think globally Act locally

2007-01-06T15:55:00.000+08:00

Ариунаагийн блогоос ийм блог уншаад бас л хошуу нэмэхээр бишээ хуруу нэмэхээр (keyboard ашиглахын тулд) шиидэв.
Хүмүүс блог их бичих юм. Тэд тэндээ л бичээд байгаа боловч Монголыг яаж сайхан болгох вэ гэсэн цаанаа нэг ил, далд санаатай. Тийм ээ. Монгол биднээс эхэлнэ.
Монгол хөгжих замдаа орсон. Хөгжиж эхэлсэн. Пуужин гараанаас гарахдаа нийт түлшнийхээ 80%-ийг хэрэглээд цааш амархан яваад өгдөг гэж сонс л уу, унш л уу? Монголын хөгжлийн пуужин гараанаас тасарсан. Одоо хөөрөхөөс өөр арга байхгүй.
The ART of the START хэмээх энэ номыг уншив.
Хавтасных нь зургийг энд тавих гэж интернетэд ороод ёстой мэл гайхав. Та завтай байвал http://www.guykawasaki.com/books/cover/index.shtml хаягаар ороод үзээрэй. Нэг номын хавтас хийх гэж ингэж ч ажил болох гэж... Аймаар ч юм шиг, бахархмаар ч юм шиг. За одоо номоо нээе.
Ямар нэгэн юмыг эхэлэхэд бүртгэл тооцоо, бизнес төлөвлөгөө хоёр л хамгийн гол юм гэнэ. Тийм болохоор бид яаж монголын хөгжилд нэмэр оруулах вэ? гэдэг бизнес төлөвлөгөө гаргах хэрэгтэй юм байна. Ингэснээрээ бид юу хийж чадах, хэзээ хийж чадахаа мэдэх болно.
Харин одоо яаж хувь хүртэх вэ? гэдэг тооцоогоо өдөр тутам хийх хэрэгтэй.
Дээрх 2 зүйлийг хийчхээд тэрнийгээ мөрдөөд явбал ТА МОНГОЛЫГ ХӨГЖҮҮЛНЭ. МОНГОЛЫН БАЯЛАГААС ХҮРТЭНЭ.

Сэтгэл гарга - 2

2007-01-04T09:31:00.000+08:00

Хишгээ, Ганбаа нарыг дууриаж өмнө нь бичсэн Сэтгэл гарга-ийн 2-р анги болгож үүнийг бичив.
Өмнөх анги дээр тоглож болохгүй гэж биччихээд хэд хоног бодсон чинь тоглож болох юм шиг санагдаад... Tiger Woods гольф тоглоод, орос хүүхнүүд теннис тоглоод, зарим нь компьютерээр байлдаж тоглоод дэлхийн аварга болоод л байхад гэж бодогдож байх юм. Тоглоод л... Мөнгө олоод л... Мөн сайхнаа.
Гэхдээ л сэтгэл гаргах хэрэгтэй. Тэд тоглож байгаа биш, ажил хийж байгаа юм байна.
Тогловол тоглосон шиг тоглоод, тоглоомыг тоглоом биш, ажил болгочихвол тоглоод байлгүй яахав.
Блогийн аваргуудыг дуурайгаад ч тэд шиг бичиж чадахгүй шинжтэй. Тэдний блог 1-р анги нь ч роман, 2-р анги нь роман байхад минийх хоёр анги хоёулаа л гарчиг шиг юм болчихлоо.

Цаг гарга

2007-01-03T08:57:00.000+08:00

Бяр чадлын ундарга тул бодож сэтгэхэд цаг гарга
Бага залуу харагдах тул тоглож наадахад цаг гарга
Орчлонгийн жам өршөөлгүй тул мөргөж сүслэхэд цаг гарга
Оюун ухаан ундаршгүй тул уншиж мэдэхэд цаг гарга
Ариун хишиг бурхных тул хайр сэтгэлдээ цаг гарга
Аз жаргалын харгуй тул найз нөхөддөө цаг гарга
Зүрх сэтгэлийн дуулал тул инээж баясахад цаг гарга
Зүдрэх цаг ээлжтэй туд өглөг хишигт цаг гарга
Хөлс болгон шагнал тул ажил хөдөлмөрт цаг гарга
Хүрэх диваажин нэхэлтэй тул буян хураахад цаг гарга

Нүд

2006-12-24T19:49:00.000+08:00

Гэрэл зурагчин Ш.Отгонжаргалын Нүд нэртэй үзэсгэлэнг үзэж дуусаад түүний ажил, амжилтын түүхээс үзэж байтал гэрэл зургийн мэргэжилийг 1 жилийн дамжаагаар эзэмшсэнийг нь хараад дипломыг сургуулиас авдаг, мэргэжилийг авъяас, хөдөлмөрөөр олдог гэсэн бодол өөрийн эрхгүй төрлөө. Мөн гэрэл зургийг аппаратаар биш мэдрэмжээр, зөвхөн тухайн агшинд л авдаг билээ. Түүний авсан зургуудад мөнх цаст Алтайн уулс, Өмнийн цэнхэр говь, өвлийн хүйтэн жавар, зуны халуун нар гээд монголын хамаг сайхан бүхнийг өгүүлсэн нь уйгагүй хөдөлмөрийн илрэл.
Үзэсгэлэнд жараад зураг тавигдсан байлаа. Жаран зураг авах жархан агшин ч хүн болгонд тохиолддоггүй жаран агшин байдаг. Мөн жаран зураг авахын тулд хэдэн зуугаас, хэдэн мянган зураг авдаг билээ.
Зурагчин бүсгүйн нүд олон сайхан зүйлийг харж, бусдын нүдэнд харуулжээ.
Зурагчин Отгонжаргалд авсан зураг нь од шиг болж, гаргасан үзэсгэлэн нь маш олон болтугай гэж ерөөе.
Би дараа Отгонжаргалаас зураг авч миний блогийг уншигч та бүхэнд харуулнаа.

Сэтгэл гарга

2006-12-17T11:33:00.000+08:00

Та хэний төлөө хадаас хадах нь хамаагүй, хадсан шиг хад! Хазгай цохивол таны хуруу бяцрана.

Ажилдаа үнэн сэтгэлээсээ зүтгэхгүй, хүний ажил хийж өгч байна гэж бодож ажилладаг хүн олон болжээ. Тэд чат, тоглоомын завсараараа ажилаа хийгээд байхад эзэн нь хохирох нь юу л бол.

Халдвартай аз жаргал, сайхан юм ховор, халдварлах нь маш удаан. Халдвартай өвчин элбэг байдаг. Та чатлах, тоглох зэргээр цагаа үр бүтээлгүй өнгөрүүлэх чинь эхлээд таныг юу ч хийх чадваргүй болгоно. Дараа нь найз нөхдийг чинь ажиллах чадваргүй болгоно. Дараа нь өрсөлдөгч чинь хүртэл энэ муу тоглож байхад би ажиллаж байхдаа яадаг юм гэж бодоод тоглож эхлээд таны хойноос орно.

Эзэндээ сэтгэл гаргахгүй байна гэдэг бол өөрийнхөө ирээдүйг баллаж байна гэсэн үг. Танд энэ ажил чинь таалагдахгүй байгаа бол сольсон нь танд ашигтай.

Богд Зонхов ба Зулын 25

2006-12-14T15:47:00.000+08:00

Шар малгайтны тэргүүн Богд Зонхов 1357 онд төржээ. Тэрээр таван зэргийг гийгүүлэгч зул, сайтар номлосон алтан эрхи хэмээх шастир, Охин тэнгэрийн магтаал, Парчингийн тайлбар зэрэг бүтээл туурвижээ. Зонхов нь 1417 оноос эхлэн сүм дуган бүтээн, түүний дотор бурхан шүтээн, тахил, хурал номын дэг жаяг, лам нарын хувцас өмсгөлийг хэрхэх тухай асуудлыг шийдэн, буддын шашинд өөрчлөлт хийсэн гэдэг. Төвд, Монгол лам нарын номын хувцас шар болох, Гигү малгай, овоодой малгай, хэлтгий захтай дээл, орхимж, сөөхий гутал өмсөх зэрэг нь Зонховын үеэс эхлэн баримталсан ёс ажээ.
Зонхов олон зуун шавь нартаа бурхны ном сургаал тавин, лүн, ван хүртээж, аглагт нямба бясалгал үйлдэн, олон зуун сүм дуган бүтээх нөр их ажлыг эхлүүлсэн байна.
Зураг дээр Зонховыг баруун мутраар галт сэлэм бүхий бадам цэцгийн ишнээс чимхэн, зүүндээ судар тавьсан бадам цэцгийн ишийг насны бумбаны хамт барин, очирт суудлаар сууж буйгаар бүтээж, дээр нь Жанрайсиг, Цагаан Дэмчиг, Цагаан Шүхэрт нар үүлэн дээр тэнгэрт заларч буйгаар дүрсэлжээ. Зургийн өвөрмөц дүрслэл болох Зонховын зүрхэн тушаа байх Бурхан багшийн дүр нь түүнийг бясалгаж буйг харуулсан байна.

Энэ их хүн 1419 онд өвлийн эхэн сарын 25-нд насан өөд болсон тул түүний дурсгалыг хүндэтгэн жил бүр зулын 25-ныг тэмдэглэдэг болжээ.

Азийн урлаг музейд хадгалагдаж байгаа эх зургаас гэрэл зургийг би авч Монголын урлагийн үнэт бүтээлүүд номонд оруулсан.

Морь нэг хөлөөрөө явдаггүй

2006-12-14T09:33:00.000+08:00

Customer Relationship Management буюу харилцагчийг панаалдах систем

Манай талд урвачихаар дайсны талын харилцагч байгаа эсэхийг тагнах
Манайх таны найдвартай түнш гэж итгүүлэх
Зурагтаар реклам явуулж харилцагчдаа бие засах цаг гаргаж хүнд үед нь тусалснаа бүртгэх
Шинэ жилээр ил захидал явуулах
Харилцагчийн бүх мэдээллийг хэрэглэхгүй, хэрэггүй байсан ч цуглуулах
Манай талын хүнийг алдахгүй барих

үүрэгтэй системийг CRM гэдэг юм байна. Энэ систем нь өөрийн бараа, үйлчилгээг харилцагчид шахахад зориулагдсан байдаг ба сайн ажиллаад эхлэхээр барааны нийлүүлэлтийг сайжруулах шаардлага гарна. Энэ нь Supply Chaim Management (SCM) юм.

Supply Chain Management буюу нийлүүлэгчийг аргалах систем

Энэ систем нь:

Нийлүүлэгчийн шахаанд орохгүй байх (Төлөвлөгөөнд дарагдах)
Сайн барааг хямд үнээр болж өгвөл зээлээр авах
Хурдан нийлүүлэх

ажлуудыг зохион байгуулах систем юм. Энэ сайн ажиллаад эхлэхээр хэрэгтэй хэрэггүй нь мэдэгдэхгүй дүүрэн хог овоолсон айлын илүү гэр буюу склад болох аюул тулгардаг. Энэнээс гарахын тулд илүү гэргүй систем буюу Inventory Management-ийг сайжруулах шаардлага гарна.

Inventory Management буюу Хог хураахгүй байх систем

Энэ систем нь:

Хүнд байгаа юмыг надад байна гэж хэлж байгаад бусдад зарах
Өөртөө байгаа юмаа хаана байгаагийн мэдэх
Хадгалж байгаа зүйлээ хав дараад муутгалгүй зарах
Сааль бэлдэхээр сав бэлдэхгүй байх буюу хадгалах юм байхгүй бол илүү гэрээ зарах

үүрэгтэй. Дээрх гурван зүйл сайн ажиллаад эхлэхээр албатаа сайн ажиллуулах буюу HRM-ийг хөгжүүлэх шаардлага гарна.

Human Resource Management буюу Морь нохой мэт зүтгүүлэх систем

Энэ систем нь:

Бусдад гайгүй зүтгэж байгаа хүнийг урвуулах
Урвуулсан ажилтнаа шүүсийн гартал шахах
Өөрт ажиллаж байгаа ажилтнаа ажлаасаа гарна гэж хэлэх аргагүй болгох

үндсэн гурван үүрэгтэй.
Энэ номыг уншаад дээрх дөрөв дөрвүүлээ сайн ажиллавал мөнгийг ч нэг хүүлэх юм шиг байна. Аль нэг нь доголдвол доголон морь маягтай л юм болох юм байна гэж ойлгов.

Вэб минь чи бид 2-т дэлхийн дэвжээ хэрэгтэй

2006-12-14T08:36:00.000+08:00

Шүлэг минь, хүлэг минь чи бид хоёрт дэлхийн дэвжээ хэрэгтэй гэж агуу шүлэгнээс иш татаж постоо нэрлэв.

Монголд албан байгууллага, хувь хүн, "од"-ууд, нэг ангийнхан гээд бүх юм вэб хуудастай болж байна. Ямар сайхан бэ? Бээжингийн таксийн жолоочийн ямар хэлээр асуусан ч хятад хэлээр яриад байдаг шиг манай олонхи вэб монголоор "яриад" байх юм. Тэр хятад жолооч шиг тасралтгүй яриад байвал бас болж байна. Вэб нээгдэхдээ нэг сайн яриад цаашаа таг.

Монголын e-commerce-ийн хэдэн хаягаар орж үзэв. Төлбөрийн систем байхгүй монголд, худалдан авагч нь имэрч, мэрж үзэж байж авдаг монголд, 100 хүний нэг нь интернетэд ордог ч ихэнх нь майл харах, чатлах, мэдээ уншихаас цааш хэрэглээгүй монголд e-commerce яаж хөгжихөв дээ. Эдгээр вэбүүд бас л монголоор...

Таны бас миний вэб хаягийн өмнө WWW үсэг байдаг. Энэ үсэг нь World Wide Web гэдэг үг билээ. Вэб нээсэн л бол дэлхий бидний өмнө нээлттэй. Монголоороо байх сайхан л даа. Гэхдээ гадаадаар бичмээр байна. Монголоор бичсэнээс олон хүн уншина.

Вэб минь чи бидэн хоёрт дэлхийн дэвжээ хэрэгтэй

"Монгол сайхаан -2006" аялал

2006-12-07T12:23:00.000+08:00

Энэ аялалын явсан газруудыг тэмдэглэсэн KMZ файлыг татаж аваад Google Earth-ээр харж болно. Google Earth KMZ file -ийг татаж авч болно.

"Монгол сайхаан - 2006" аялал 2006 оны 7 сарын 14-өөс 8 сарын 14 хүртэл үргэлжилж, 8000 гаруй км замыг Фургон машинаар 30 хоногт туулж, 10 аймгийн нутгаар явлаа. Аялалд миний эхнэр А.Нормаа, хүү Г.Баярмагнай, охин Г.Дуламсүрэн, жолооч Д.Хээнээ, түүний эхнэр Алгаа, миний дүү Н.Төмөр-Очир, их сургуулийн ангийн охин Баянжаргал, түүний охин Эрдэнэтуяа нар оролцов. Аялалын зорилго монгол орны сайхан зүйлсийг үзэх, зургийг нь авах зорилготой байлаа.

Аялалд оролцогчид

Н.Гансүх, аялалын ахлагч, зурагчин

Canon EOS 350D зургийн аппарат
Canon EF 70-200mm f/4 L USM линз
Canon EF 24-70mm f/2.8 L USM линз
Canon EF 100-400mm f/4.5-5.6 L IS USM линз
Canon EF 100mm f/2.8 macro USM линз
Canon extender EF 2x II
CPL, UV филтрүүд
Lexar 1 GB Compact Flash
Transend 1 GB Compact Flash
Transend Digital Photo Album 20GB
Tripod
Triplite Power Invertor

Г.Баярмагнай, аялагч, зурагчин

Canon IXUS 800IS
Transend 1 GB SD card
Mini tripod

А.Норжмаа, аялагч, үйл явдлын зураг авах

Canon IXUS 500
Transend 512 MB Compact Flash

Г.Дуламсүрэн, аялагч, аялалын тэмдэглэл хөтлөх

Qualcomm GSP-1600 сансарын утас (байрлал тодорхойлох)
Дууны бичлэг хийдэг IPod nano

Н.Төмөр-Очир, туслах зурагчин, жолоочийн туслах
Д.Хээнээ, жолооч
Алгаа, аялагч

Samsung хальсны аппарат

Баянжаргал, аялагч
Эрдэнэтуяа, аялагч

Аялалыг өдөр, өдөрөөр нь задлаж бичие. Тухайн өдөр үзсэн зүйлийн зургийг зай бага эзлүүлэх үүднээс солигддог зураг болгон баруун талд харууллаа.

2006 оны 7 сарын 14

10:10 Улаанбаатараас хөдлөв.
15:10 Зоргол хайрхан ууланд ирлээ.
Зоргол хайрхан уул нь Төв аймгийн Баян-Өнжүүл сумын нутагт хуурай хээрийн бүсэд орших цул боржин чулуун уул юм.
Зоргол хайрхан уулын урд морин хад гэж тонгойж зогссон морь хэлбэрийн чулуу бий.
19:54 Дундговь аймгийн Адаацаг сумын нутагт Сүм хөх бүрдэд ирлээ. Энд бүрд нэртэй голдоо аралтай жижигхэн нуур байдаг. Тэр арал дээр Монголчуудын барьсан чулуун сүм бий.
21:30 Бага газрын чулуун дээр ирж хонолоо. Бага газрын чулуун Монголын боржингийн их бүсэд оршдог 1751 м өндөр, хөндийдөө булаг ус олонтой талын үзэсгэлэнтэй сайхан чулуун уул. Бага газрын чулууны зүүн урд Их дэлгэр уулын зүүн урд талд Дэлгэрийн чойр гэж хийд бий. Энэ хийд их эрдэмтэн Зава Дамдингийн номын ордон байсан.

2006 оны 7 сарын 15

09:00 Өглөөний цайгаа уугаад дөнгөж хөдөлж байтал км орчимын зайнд янгир байхыг олж харав. Янгирын зураг авч тэнд нэлээд байлаа.
10:40 Том чулууг дээрээс нь өрөмдсөн юм шиг нүхэнд нүдний рашаан байдаг. Нүхэн дотроос нойтон шавар авч нүдэн дээрээ тавьцгаав. Нүд сайн харах болтугай.
10:55 Хадан дунд улиасан төгөл үзэв. Тэндээс хөдлөөд хөтөл давахаар явж байтал машины хагас гол эвдэрч, анхны саатал гарлаа. Ингээд урд мостоороо явсаар байгаад Мандалговь орж тэндээ машинаа засууллаа. Орос машин засагдах нь амархан юм.
23:00 Их газрын чулуун дээр ирж хоноглов. Тэр шөнө алдарт уртын дуучин Норовбанзадын нэрэмжит задгай театрын нээлт Их газрын чулуун дээр болж Дундговийнхон томоохон наадам хийхээр бэлтгэж байлаа.

2006 оны 7 сарын 16

06:00 Энэ өдөр нэлээд газар хороохоор Өглөө эрт босоцгоолоо.
07:18 Их газрын чулуунаас хөдлөв. Замдаа Гурвансайхан сумаар дайраад,
09:30 Тэмээт уул, хатуу уулын хажуугаар өнгөрч явтал маш ойрхон 2 янгир тааралдлаа.
14:11 Дундговь аймгийн Цагаан суварга гэж байгалын сонин тогтоцтой газар ирэв. Энд ирэхэд шороогоор шуурч байсан тул машиндаа өдрийн цайгаа чанаж ууцгаалаа.
16:29 Айлаас улаан суварга хаана байгааг асуусан нь тэр айлын хажууд байгаа жижигхэн улаан довыг зааж өгөв. Ингээд 16:39-д улаан суваргад очлоо. Дэргэд нь очиход ув улаан шороон тогтоц байв.
18:30 Өмнөговь аймгийн хил дээрээс эхлээд бороо орж эхлэв.
22:30 Даланзадгад орж, Их сургуулийн ангийн охин Батсүхийнд очиж хонолоо.

2006 оны 7 сарын 17

Өглөө босоод Өмнөговь аймагтай танилцаж, дэлгүүр захаар явж усны гутал, цув хайсан боловч тэр нутгийнхан ийм зүйл хэрэглэдэггүй учир зах дээр байдаггүй юм байна.
14:12 Говь гурван сайхан ууланд байдаг Ёлын ам явахаар хөдөллөө.
15:25 Ёлын амны дархан цаазат газрын танилцуулах гэрт ирж, тэндээс тасалбар авлаа. Тасалбар нь нэг хүнээс 300 төгрөг авч байна. Энэ мөнгийг дархан цаазат газрын хамгаалалтад хэрэглэдэг гэдгийг сонсоод хэтэрхий бага байна даа гэж бодогдов.
16:00 Жинхэнэ Ёлын амандаа ирлээ. Бороо орж байсан болоод ч тэр үү, зузаан мөс тогтсон хавцал маш сэрүүн байлаа.
18:53 Ёлын амны байгалын музей үзлээ.
21:49 Баяндалай сумын Төвхөн бригадын нутагт Төвхөн нуурын ойролцоо хоноглохоор буудаллав.

2006 оны 7 сарын 18

08:30 Цайгаа уугаад хөдлөв.
10:24 Хонгорын элсэнд ирлээ. Сэврээ, Зөөлөн уулын араар 180 км сунаж тогтсон манхт сул элс юм. Манханы өндөр нь 100-300 м. Энэ элсний хойд захаар Хонгорын гол урсана.
15:26 Сэврэй суманд ирэв. Сэврэй сумын төвөөс талх авахаар хүлээх зуур говийн охид, хүүхнүүд мотоцикл унадгийг хараад гайхацгаав.
17:40 Хүрэн ханангийн нуруунд ирлээ.
18:30 Ноён сум орлоо.
20:00 Ноён уул орчимын мөлгөр хөрзөн чулуу, занарын үеэс тогтсон Ханан хэц зэрэг хадархаг, эгц хажуутай том уулуудын дундуур аялав.
21:00 Хүүхэнхүү гэдэг айлд буудаллаж, Ноён уул, түшмэл уул, Сэврэй хатан уул, ханан хөшиг хад, толь хад зэргийн тухай сонирхолтой домог сонсов. Домогт өгүүлсэнээр Ноён уул, сэврэй хатан хоёр муудалцаад дундуураа хөшиг татсан. Тэр нь Ханан хэц. Ноён цэрэг, түшмэдүүдээрээ хүрээлүүлээд байдаг. Хатнаа хааяаа санахаараа Толь хаданд хардаг юм гэнэ.
23:15 Баян-Өндөрийн баруун хойд хөтөл дээр бууж хоноглов.

2006 оны 7 сарын 19

07:00 Нилээд халах шинжтэй. Говийн нар бараг л тогооны таглаа шиг юм мэлсхийтэл мандав.
09:10 Хөгшөө ууланд ирж, сонин нүхтэй хадны зураг авахаар зогсов.
10:05 Гурван тэс сус орж ирэв. Энэ сум монголын хамгийн том нутагтай сум юм.
13:38 Эртний амьтадын үлдэгдэл олддог баянбүрд Нарандаацад ирэв. Энд Говийн судалгааны ангиуд буудалладаг байжээ.
16:40 Говийн баянбүрд Зулганайд ирлээ. Зэгс ургасан, устай газар тул халууцаж явсан бидэнд хамгийн сайхан газар байлаа. Энд шувууны зураг авах гэж нэлээд ялаанд хазуулав.
17:31 Зулганайгаас Хэрмэн цав явахаар элсэн дундуур гартал машины мотор дотор ямар нэг юм эвдэрэв. Ингээд хамгийн ойр байгаа сумын төв 70 км, явганаар явбал хүрэх эсэх нь тодорхойгүй. Бидний найдлага бол жуулчны машин хүлээх, эсвэл сансарын утсаар Даланзадгад руу ярьж сэлбэг авах байлаа. Энэ дашрамд надад сансарын QualComm GSP-1600 маркийн утас өгч явуулсан МонСат компанийн хат олонд талархал илэрхийлье. Аз таарч жуулчины 97-12 УБР дугаартай машинтай Ганбаатар гэдэг жолооч ирж, түүнд манай машины эвдэрсэн сэлбэг байж машинаа засаж, ялаанд идүүлсээр л.
22:09 Бид майхнаа хонхорт барьчихсан байсан тул ялаа бариулах шахав. Майхнаа бариатай хэвээр нь дэнж рүү зөөлөө.
23:30 машинаа засаж дууслаа. Бид аялалаа цааш үргэлжлүүлэх боломжтой болов.

2006 оны 7 сарын 20

09:52 Хэрмэн цаваар явах маршрутаа өөрчилж, жуулчны машинтай хамт Баянхонгорын Шинэжинст явахаар хөдлөв.
13:00 Баянхонгор аймгийн нутагт маш саглагар албаар хүмүүсийг амрахад зориулсан юм шиг ганц модны сүүдэрт бууж амарцгөөв.
15:33 Шинэжинст сум орж машин дахиад эвдэрчих вий гэсэн түгшүүр арилав. Тэндээс машиндаа сэлбэг, өөрсдөө хоолны хольц аваад 16:20-д Баянговь сум руу гарлаа
16:35 Шинэжинст суманд гуанз байдаггүй юм байна. Тэр хол хэн ч ирж хоол иднэ гэж гуанз ажиллуулах юм билээ. Аргагүй эрхэнд сумын төвөөс гарангуут үдийн цайгаа бараг орой болох гэж байхад уув.
21:05 Баянговь сумын нутагт цагаан булаг гэж газарт хүүхдийн гар, хөлийн мөртэй сонин тогтоцтой гулсуур хэлбэрийн чулуутай газар ирж хоноглов.
Орой харанхуй болтол хэц татаж байгаад гар бөмбөг тоглов.

2006 оны 7 сарын 21

10:54 Цагаан булагаас усны савуудаа дүүргэж аваад хөдлөв.
12:25 Баянговь сумын төв оров.
13:20 Машин доголдоод, засахаар зогсов. Машин ойр ойрхон засуулаад байх нь аялагчдын сэтгэл санаанд муугаар нөлөөлж байлаа.
16:50 Орог нуурын хажуугийн шаварт суух шахав. Шавараа тойроод гарч байтал нэг 69 өөдөөс пад пад дуугарсаар ирэхэд манай багийнхан бүгд 5 боолт, эсвэл нэг урт төмөр хугарсан гэж өөрийн машинд тохиолдсон туршилгаар оншилцгоов. Онош яг таарав.
20:35 Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын хажууд хонохоор буудаллав. Таана үнэртсэн сайхан хөдөө байв. Шөнөжингөө бороо оров.

2006 оны 7 сарын 22

09:18 Түйн голын эргээс хөдөлж, аялалаа цааш үргэлжлүүлэв.
10:15 Баянхонгор аймгийн төв орж ирэв. Гуанзанд өглөөний цай уулаа. Зах, дэлгүүрээр нь хэслээ.
14:30 Баян-Овоо сум ойн баяр наадамаа хийгээд морь гарч байлаа.
15:20 Баян-Овоо сумын нутагт айлын гадна бууж, айраг авлаа. Энэ айл жижигхээн нуурын эрэгт гүү барьчихсан Жаргалтайн дэлгэр гэж энэ л байх гэж бодогдом байв.
16:20 Галуут сумын нутагт сүмбэрийн голын хөндийд орших олон нуур гэдэг рлрн холбоо нуурууд дээр ирж шувууны зураг авлаа.
17:34 Олгой нуураас Галуут гол урсан гарах 2 км орчим урт 100-150 м гүнзгий нарийн хавцал болох Галуутын хавцал руу орж үзлээ. Хавцалын өргөн дундажаар 10 м боловч нарийн газраа 1 м хүртэл болдог юм байна.
20:31 Хан уулын бригад дээр байдаг Чин сүжигт Номун хааны хийд үзэв. Ханан дээрээ битүү зурагтай олон сүмтэй сайхан сүм байжээ. Хийдийн гадна хөдөөни й хүмүүстэй бөмбөг харилцаж тоглов.
21:30 Хийдээс 7 км яваад буудаллав. Энэ өдөр бид шинэ махаар хоол хийж идэв. Бид говийг өнгөртөл халуунд мах муудна гээд дандаа борцтой хоол идэж явсан юм. Монгол борц, арвайн гурил, хатсан ааруул зэрэг аялалд тохиромжтой хоолыг говиор явахад авч явахад хамгийн тохиромжтой хоол байв.

2006 оны 7 сарын 23

07:44 Завханы Отгон сум орохоор хөдлөв.
09:22 Жаргалант суманд ирлээ. Байдрагийн гол үерлэсэн байв. Ус гатлахын тулд машиныхаа урд явганаар явж үзээд хойноос нь дагаж явсаар 11:40-д гатлаж дуусав.
12:45 Загийн гол мөн л үерлэсэн байлаа. Загийн голыг гатласны дараа машинд бас л эвдрэл гарлаа. Зассаар байж 16:00-д цааш нь хөдлөв.
17:50 Гурван булаг сум орж ирэв.
18:43 Машин гажигтсаар л... Айлын гадна зогсож цай уув. Айлд хоол хийж идэцгээлээ. Энэ үеэр аялалын эмэгтэйчүүд нууц хурал хийсэн байв. Ямар асуудлаар хуралдсанаа нууцалж байсан ч баттай эх сурвалжаас авсан мэдээгээр бол аялалыг зогсоох тухай ярилцсан гэнэ.
20:40 Машин цааш явах бололцоогүй байсан тул машинаа засахаар хоноглохоор буув.

2006 оны 7 сарын 24

11:25 Цааш хөдлөж, Шар усны гол дээр ирэхэд бас л үерлэсэн байв.
16:46 Завхан аймгийн Отгон сум орж ирлээ. Отгон сум орж ирэхэд алсааас Отгонтэнгэр уул харагдаад бид бууж зураг авлаа. EOS 350D-ийн зай дууссан тул IXUS 800IS-аар зураг авлаа. Баянжаргал манай нөхөр биднийг гүүрэн дээр хүлээж байгаа даа гээд очиход байсангүй, тэгвэл сумын төв дээр байгаа гээд очиход байсангүй. Холбоон дээрээс утсаар ярихад Улиастайгаас гараагүй байв. Зоогийн газар орж бүх зайгаа цэнэглээд, тэнд хооллоцгоов. Баянжаргал, түүний нөхөр Баярсайхан бид их сургуулийн нэг ангийн андууд билээ. Бид нилээд олон жилийн өмнөөс л монголоор тойрон аялал хийнэ гэж ярьдаг байсан ч нэг л амжихгүй явсаар өдий хүрсэн юм.
23:00 Баярсайхан, охин Одонтуяа, найз Цогоо, түүний эхнэрийн хамт ирэв. Баярсайхан сумын зочид буудал руу яриад зохицуулсан байсан тул бид зочид буудалд хоноцгоолоо

2006 оны 7 сарын 25

06:00 Өглөө нар мандахад Отгонтэнгэрийн зураг авахаар Буянт голын эрэг дээр очив. Үүлтэй байсан боловч үүлэн чөлөөгөөр зургийг нь авч амжив. Баярсайхан хувьтай хүнд л харагддаг уул даа гэж байв. Бид хувьтай яваа л юм байлгүй.
11:28 Зочид буудлаас хөдөлж, замдаа айлаас хонь авахаар сумын төвөөс жолооны курст сууж байсан нэг залуу авч явав. Замдаа Дашням гэдэг айлаас хонь авав. Хонь гаргаж байх хооронд хүүхдүүд кино үзэв. Хөдөөний айлууд ихэнх нь нарны зайгаар ажилладаг зурагт, CD тоглуулагчтай болжээ.
18:28 Буянт бригадын төв дээрээс Отгонтэнгэрийн зураг авлаа. Эндээс Отгонтэнгэрийн орой тав гэзэгтэй хүний толгой шиг сонин харагддаг юм байна.
18:38 Отгонтэнгэр уулын хормойд очиж машинаас бууж явган алхацгаав. Отгонтэнгэр уул нь 4021 м өндөр, мөнх цастай эртнээс онголон тахиж ирсэн Монголын их тахилгат уулын нэг. Мөнх цаснаас доошхно Бадар хундага гэдэг нуур бий. Зах дээр арц л бол Отгонтэнгэрийнх гэдэг. Энэ нь тэндэхийн арц үнэхээр алдартай арц гэдгийг харуулж байгаа юм.
19:55 Отгонтэнгэр уулын хормойд Байгал орчны яамны сайдын ивээлээр Очирваань бурханы баримал барьжээ. Бид тэр бурханы өмнө зураг авахуулав.
20:57 Бадархундаганы доод талын овоо дээр гарцгаав. Отгонтэнгэр уулын орой буданд нэг ил гарч, нэг далд орж байв.
22:50 Хорхогоо хийж идэцгээв.

2006 оны 7 сарын 26

08:00 Баярсайхны машинаар дөхөж очоод, цааш явган явсаар Бадар хундаганд очив. Бадар хундагын амсар дээр цас хаялж байлаа.
13:12 Буцах замдаа мэлхий хадны зураг аваад бууж ирлээ.
15:35 Очирваань бурханы дэргэдээс хөдлөв.
16:25 Алтан элс нэртэй амандаа хийхэд уусдаг элсэн дээр ирэв. Ходоодонд сайн гэж хүн болгон идэж үзэв. Усанд уусахгүй мөртлөө аманд хийхэд уусдаг сонин элс байв.
19:00 Буянт голыг хөвөөнд солонго татахыг хараад бүгдээрээ бууж зураг авлаа.
19:41 Отгон сумаас гарч Улиастай орохоор хөдлөв.
23:17 Цагаанхайрхан сумын төвийн хажууд Ширээтийн голын хөвөөнд хоноглов.

2006 оны 7 сарын 27

08:19 Цагаанхайрхан сум орчмын уулуудын зураг аваад Ганцын даваа өөд өгсөх үед машин доголдож эхэлсэн тул Баярсайханы машинаар нэг хэсэг чирэв.
10:57 Бүх хүнээ буулгаад явсаар Ганцын даваан дээр гарч ирлээ. Ганцын даваан дээрээс Отгонтэнгэр уул 53 км холоос харагдаж байгаа ч маш сайхан харагдаж байлаа.
11:26 Улиастай орж ирэв.
12:30 Бидний машин эвдэрсэн тул засварын газар олж засуулахаар боллоо. Бүтэн ээлж хийхээр боллоо. Хэд хоногтой Завханд байхаар боллоо.
16:30 Хайрхан даваан дээр гарав. Эндээс Отгонтэнгэр уул 46 км-ийн зайтай харагддаг юм байна.
Улиастайд Баярсайханы хүргэн ахынд хоноцгоов.

2006 оны 7 сарын 28

Бүтэн өдөржингөө машины сэлбэг, засварын газар хайсаар өнжив. Энэ хооронд Баярмагнай ах, дүү гурван чулуу, хараацайны үүр зэргийн зургийг авчээ.
21:00 Манай машин засагдаагүй учир Баярсайхны машинаар Даян гарахаар явцгаалаа. Хүүхдүүд хоцров.
23:00 Даянгийн Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн байгаль хамгаалагч Даваадоржийнд очиж хонов. Шүлэг бичдэг, байгалаа гэсэн сэтгэлтэй сайхан хүн байлаа. Тэднийх хоёр настай хүн байсан ч маш том түмпэнээр нэг боов хийсэн байв. Тэгээд Даян дээр гарах хүмүүс их ирдэг болохоор 7 хонодоггүй юм гэхэд бусдын төлөө гэсэн сайхан сэтгэл мэдрэгдэж байлаа.

2006 оны 7 сарын 29

11:00 Даян дээр гарахаар машинаараа явлаа. Дагвадорж гуай Даян дээр чулуун арслан хийж байгаа тул суурийн цутгах ус авч явав.
11:32 Хоёр Даянгийн хоорондох хөтөл дээр гарав. Тэндээс Дагвадорж гуайд туслаж буян болохоор эрэгтэйчүүд нэг, нэг шуудай элс үүрч, эмэгтэйчүүдэд зургийн хэрэгсэлээ үүрүүлэв.
12:52 Далайн түвшинээс 2450 м өндөрт байрлах Хойд Даян дээр гарлаа. Маш том чулуутай сонин газар байв. Эндээс Отгонтэнгэр уул ар талаасаа 23 км-ийн зайтай харагдаж байлаа. Ар талдаа цас багатай юм байна. Энэ газар нь эмийн ургамал, ан амьтанаар элбэг монголын ариун дагшин газруудын нэг.
14:21 Дагвадорж гуай бидэнд юм үзүүлэнэ гээд дагуулж явсаар Вансэмбэрүү цэцэг зөндөө ургасан газар авч ирэв. Үнэхээр л үүд хойморын зайтай ургадаг, хүүгийн минь зулай шиг хүрэнтэх тэргүүнтэй үзэсгэлэнт сайхан цэцэг байлаа.
15:35 Урд Даян дээр гарлаа. Аварга могой шиг хэлбэртэй том хад байдаг юм байна. Энд зүрхэн хэлөэр гаргаж ухсан юм шиг чулууны хонхорт ус тогтсон байв.
16:15 Дагвадорж гуай Отгонтэнгэр уулын маань уншиж, сан тавьж бид ч гэсэн бяцхан тахилга үйлдэв.
17:30 Даянгаас бууж ирээд, хоол цай хийж, Дагвадорж гуайнхантай хамт хооллов.
22:08 Богдын голын усан цахилгаан станцыг очиж үзлээ.
23:00 Улиастай орж ирэв. Манай машин засагдаж дууссан байлаа. Маргаашаас аялал цааш үргэлжлэх боллоо.

2006 оны 7 сарын 30

12:50 Жавхлан толгой дээр гарч Завханаас тодорсон хутагтуудад зориулсан суваргуудыг үзлээ. Хажууханд сүм байдөг вм байна.
14:30 Баярсайхан, Баянжаргал, хоёр охины хамт, Цогоогийнх 5-уулаа биднийг гаргаж өгөхөөр Мөстийн амны амралтад очлоо. Маш сайхан газар байв. Монгол гэрийн тооноор Уулын орой харагдаж байлаа.
18:17 Үдэлтийн ажиллагаа үргэлжилсээр, бид цааш явах, үдэгчид буцах чадваргүй болж Улиастайн голын хөвөөнд хоноглохоор боллоо.
19:20 Хүүхдүүд загас барьж хоол хийцгээлээ.

2006 оны 7 сарын 31

09:15 Өглөө эртхэн босож цайгаа уугаад, дахин үдэлт хийгээд бид долуулаа аялалаа үргэлжлүүлэв. Баянжаргал, Эрдэнэтуяа нар Улиастайд хоцров. Энэ дашрамд биднийг Завхан аймгаар аялаж явахад гүн туслалцаа үзүүлсэн ангийн анд Баярсайхан, Өаянжаргал, завханд танилцсан Цогоо, түүний гэр бүлийнхэнд талархал илэрхийлье. Энэ өдрийн аялал Монгол элс, Борхярын элс гэж монголын 2 том элсний дундуур үргэлжлэв.
13:15 Эрдэнэхайрхан сумын нутаг Их хайрхан ууланд ирэв. Энд 108 агуй байдаг гэнэ. Гадна халуун байсан ч агуйд маш сайхан сэрүүн байлаа. Бид агуй дотор цайгаа өдрийн цайгаа уулаа. Агуйн мухарт хүрэхээр зөндөө хол явсан боловч цааш явах боломжгүй болоод буцаж гарлаа.
21:29 Тээлийн гүүрийн хажууд гуанзанд бууж оройн хоол идэв. Сар хайрхан гэж тал дээр сонин шовгор уул байна.
23:00 Завхан аймгийн нутгаас дөнгөж гараад, Дөргөн сумын нутагт Тээлийн голын хажууд хоноглов. Шөнө халаад бараг унтаж чадсангүй.

2006 оны 8 сарын 1

06:30 Өдөр халж магадгүй гээд өглөөний сэрүүнээр газар хороох санаатай эрт босоцгоов.
08:55 Чоно харайхын гүүрэн дээр ирж ингэний хоормог уув.
09:44 Хар-ус нуур, Дөргөн нуур хоёрын хооронд айл байхгүй байв. Алсад Жаргалант хайрхан уул харагдана.
09:57 Хар-ус нь эрэг дээр ялаа шумуул элбэг, нуурын мандал дээр шар цэцэг, шувуу их, 72 км урт, 26 км өргөн, дундаа аралтай, хулс шагшуурга элбэг нуур.
15:00 Маш халуун байсан тул байсхийгээд л машины ус халж зогсоно. Жаргалант хайрхан уулын зүүн талаар гарч Манхан сум орохоор явсаар л...
17:12 Манхан сумын төв орж, дэлгүүрээс хуурай идэх юм авч идээд Цэнхэрийн агуй руу хөдлөв.
18:37 Манхан сумын төвөөс баруун тийш 25 км зайтай Хойд цэнхэрийн голын баруун талын ууланд нэлээд дээр байрлах 220 м урт хонгил агуй болох Цэнхэрийн агуйд очив. Энэ агуйд МЭӨ 20-15 мянган жилийн өмнө хүн амьдарч байсан гэж үздэг. Агуйн ханаар янгир, тэмээн хяруул, шувууны сүг зураг элбэг. Агуйн дотор овоо барьж, зургийг хүрээлэн тодруулсан нь түүх дурсгалын зүйлсийг хамгаалах бодлого, мэдлэг дутагдаж байгааг харуулав. Хайран юм.
19:21 Агуйгаас доохно ханан хадан дээр нилээд сүг зураг байдаг юм байна. Тэр сүг зурагны дээд талд Улаан номонд орсон Өрөв тас (Ciconia nigra) шувуу үүрээ зассан байлаа. Өрөв тасын зураг авах гэж цаг гаруй болов.
21:40 Дунд цэнхэрийн гол өгсөн хавцал дундуур явсаар Тагтааням гэдэг айлд сүү хөөрүүлж байтал буув. Сүү хөөрүүлж байхад буусан хүн сайхан сэтгэлтэй явна гэж бэлэгшээн сүү хийж өгдөг монгол заншилаар бидэнд бүгдэд нь сүү хийж өгөв.
23:46 Маргааш өглөө эрт босож нар мандах үед Мөнххайрхан уулын зураг авахын тулд хавцалаар өгссөөр, Улаан говийн хүрээн дээр ирж буудаллав. Өдөр халууцаж явсан бид даарч эхлэв.

2006 оны 8 сарын 2

07:30 Өглөө будантай, сэрүүхэн байв. Мөнххайрхан уулын зураг авав. Мөнххайрхан уул нь Монгол Алтайн нурууны гол хэсэг, оргил нь Таванхумст уул, 4205 м өндөр. Өглөөний цайнд Тагтаанямынхаас авсан ямааны сүүгээр цай чанаж ууцгаав.
09:55 Мөнххайрхан сумын дэргэд, Алагтэхийн гол дээр зогсож ус авч, нүүр гараа угаав. Цааш нь хавцалаар өгсөв. Ховд, Баян-Өлгийд үзэсгэлэнт хавцал олон байдаг.
11:31 Мөнххайрхан уулыг нилээд ойроос харав. Маш том чулуу дундуураа хуваагдсан байгаа нь их сонин харагдав.
11:50 Долоон нуурын хажуугаар явлаа.
14:21 Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын нутагт Мухтан гэдэг казак өвс хадаж байсантай тааралдаж, тэдэнтэй хамт өдрийн хоол, цай хийж идэв.
16:24 Булган сум орж, хамгийн үнэтэй, 800 төгрөгийн талх авав.
19:40 Улаагчийн даваа өгсөж явсаар, нилээд дээр гарч машины ус хөргөж зогсов.
23:00 Дэлүүн сум өнгөрөөд 10 км яваад буудаллав.

2006 оны 8 сарын 3

08:50 Өглөөний цайгаа уугаад, хөдлөв. Баян-Өлгий аймаг тарвага элбэгтэй байв.
10:39 Толбо сум орж ирэв. Сумын хажууханд Байколов, Хасбаатар нарын хөшөө байв.
11:37 Толбо нуурын хөвөөнд ирлээ. 18 км урт, 10 гаруй км өргөн нуур. Энд Хасбаатар, Байкалов нарын цэргүүд бүслэлтэнд орж байсан газар дурсгалын хөшөө босгосон байв. Алсад Алтайн нурууны ноён оргил цайран харагдана.
13:55 Өлгий хот орж ирэв.
15:43 Булган голыг уруудан Ачит нуур руу явлаа. Булган гол үерлэсэн сүртэй харагдаж байлаа.
18:07 Ачит нуурын хөвөөнд ирлээ. Энэ орчимд Дэвэл арал гэж байх ба энд гургуул шувуу амьдардаг. Зуны цагт Дэвэл арал хүрэх боломжгүй юм байна.
19:30 Ачит нуур дээр 11 дэгдээхэйгээ дагуулсан галууны зураг авч гайхацгаав. Яг цэцэрлэгийн хүүхдүүд зам хөндлөн гарч байгаа юм шиг.
20:00 Ачит нуурын хөвөөнд усанд орж, оройн хоолоо хийж идэцгээв.
24:00 Шөнө харанхуй болчихсон тул Бөхмөрөн сумын нутагт буудаллав. Буугаад майхнаа барьчихаад харсан чинь маш их шумуул. Нэгэнт майхнаа барьчихсан юм чинь хонолоо. Хожим сонсоход Бөхмөрөн сумынхан зуны цагт шумуулаас зугатаж 60 км нүүдэллэж зусдаг юм байна. Бид яг шумуул дунд хоножээ. Сайн, битүү майхны ачаар ялаанд хазуулалгүй хонов.

2006 оны 8 сарын 4

07:44 Өглөө босоод, майхан дотроо бүх хувцасаа өмсөж, ганц дайралтаар машиндаа сууцгаалаа.
08:45 Шумуулгүй газар, Сагил сумын нутагт ирж нүүр гараа угаав.
10:16 Үүрэг нуурын хөвөөнд ирлээ. Эндээс Можоогийн хадны зураг үзэхээр хилийн застав дээр ирлээ. Бид хилийн орчим аялал, зугаалга, үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөл авах ёстой байдгийг мэдэхгүй байснаас тийм бичиг байсангүй. Ингээд бид бүх бичиг баримтаа шалгуулаад, учирлан гуйсны эцэст Можоогийн хадаа хайсан боловч олсонгүй.
12:20 Буцаж Үүрэг нуур луу явж байгаад хадны зурагтай тааралдаж авлаа.
13:24 Үүрэг нуурын хөвөөн дээр ирж өдрийн хоол хийж идэн, усанд орцгоов. Намайг бага байхад манайх энэ нуурын эрэгт байсан ба манай гэр ёроолд нь байсан чулуу одоо нуурын голд нилээд хол харагдаж байна. Ингээд энд тэндэхийн нуур ширгэж байна гэж их сонсдог бидэнд ус нь ихэссэн нуур байгаа нь сайхан санагдаж байв.
19:30 Хаг гэдэг газар миний нагац ах Төгсөөгийнх дээр ирж хонохоор буудаллав. Нагац маань аймгийн төв явсан байв. 23 цагийн үед биднийг ирнэ гэдгийг аймгийн төвөөс сонсоод ирэв. Шөнө 2 цаг хүртэл хөзөр тоглож юм ярьцгаав.

2006 оны 8 сарын 5

08:10 Хархираа, Түргэний уулсын зураг авлаа. Үүрээр адуу авчирахаар адуунд явлаа.
10:05 Нагац маань бидэнд хорхог хийж өгөв.
13:30 Өдөржингөө морь бугуйлдах, эмнэг булгиулах зэргийг харж, зургийг нь авч хөдөөний амьдралын жаргалтай нэг өдрийг харлаа.
16:20 Эмнэг булгиулах тэмцээн явууллав
17:20 Морь бугуйлдах тэмцээн явуулав
18:40 Хагаас хөдөлж Улаангом авлаа.
19:57 Улаангом орж ирлээ. Аймгийн төвөөр явж, ах дүүгээрээ ороод орой болгов.

2006 оны 8 сарын 6

Өглөө мөн л айлуудаар ороод, үдээс хойш Тээлийн гол орохоор боллоо.
15:18 Улаангомоос хөдлөв.
15:47 Тээлийн голын хөвөөнд ирж, үдэлт хийхээр зогсож, хоол унд хийцгээлээ.
16:00 Шатрын аварга шалгаруулах тэмцээн явагдаж, Баярмагнай түрүүлэв.
19:14 Малчин сум руу хөдлөв.
20:10 Малчины хөдөөгөөс бага насаа өнгөрүүлсэн нутгийн бараа харагдаж, сэтгэл их хөдөлж байлаа.
21:26 Малчин сумын Хүрэн морьтын рашааны дэргэд аавын гэрийн буурин дээр майхнаа барьж хонолоо.

2006 оны 8 сарын 7

Энэ Малчин сум нь миний бага насаа өнгөрүүлсэн дурсамж дүүрэн, сайхан нутаг билээ. Энд өвөлдөө маш их цас унадаг тул цана, чарганы нутаг байсан юм.
07:25 Баянхайрханы овоо дээр гарахаар Хүрэн морьтоос хөдлөж, Хүрэн морьтын рашаанаас ус авав.
08:00-09:00 хүртэл сумын төвийн айлуудаар орж явах хүмүүсээ аваад хөдлөв.
10:22 Баянхайрханы овоо дээр гарч ирэв. Баянхайрхан уул нь Хан Хөхийн нурууны үргэлжлэлд орших 2280 м өндөр, орой дээрээ нууртай, 2 овоотой, морь уралдах, бөх барилдах талбайтай сонин тогтоцтой уул юм. Энэ уулын орой дээрээс тэр хавийн бүх сумын нутаг харагддаг.
11:47 Биднийг тэнд байхад овоо тахихаар хүмүүс гарч ирэв. Биднийг бага байхад Баянхайрхан уулыг хүүхэн савдагтай гээд эмэгтэй хүн хамаагүй гардаг байв. Одоо бусад газрын овоо тахилгаас халдварлан gender-ийн асуудалтай болсон байна. Эмэгтэй хүн гардаггүй байсан юм гэж лам, харгүй урьдны явдлыг мэддэг болж...
17:23 Малчин сумаас Хяргас нуур луу хөдлөв.
19:09 Хяргас нуурын хөвөөнд ирэв. Энд бидний танил хүмүүс тааралдаж, тоглож, усанд орсоор орой болгов.

2006 оны 8 сарын 8

Өглөөнөөс эхлээд л бүгдээрээ нуурын усанд орцгоов.
Өдрийн хоолонд хуушуур хийлээ.
Энэ өдөр амралтын байдалтай өнгөрөв.
21:37 Бидэнтэй Баянбаглаагийн багийн 7 хүн нэгдэж цааш хэцүү хад орж хонохоор хөдлөв. Машин элсэнд суугаад нилээд юм болж байж гаргаж авсан чинь машин эвдэрчээ хөөрхий. Ингээд Наранбулаг сум орж гагнуур хийлгэх шаардлагатай болж, бид дахиад Хар тэрмис дээрээ хонох боллоо.
Машин байн байн эвдэрэх нь хүмүүсийг их бухимдуулдаг юм байна. Цаашид аялалд гарахаасаа өмнө машин эвдэрч болно гэдгийг аялагчддад ойлгуулах хэрэгтэй юм. Эвдэрэхгүй бол сайн л биз

2006 оны 8 сарын 9

Машин засагдахыг хүлээн нилээн орой босож цай, хоолоо идээд, дахиад л усанд орцгоов.
13:00 Хар тэрмис хавийн газруудын зураг авлаа.
15:10 Загас барих гэж нилээд оролдсон боловч тэр хавьдаа загас байхгүй байлаа.
17:55 Хэцүү хад руу дахиад л хөдлөв.
19:29 Исгэрхээр боргилдог рашаан дээр ирэв.
21:51 Хоёр дахь оролдлогоороо Хэцүү хад дээр ирэв. Манай гэр бүлийн хувьд энэ газар 2 дахь удаагаа ирж байгаа нь энэ юм.
22:00 Нуурын усанд орж, юм ярилцаж суусаар нилээд оройтов. Маш тогтуун сайхан байлаа.

2006 оны 8 сарын 10

07:44 Өглөө эртлэн босож нар мандах үед Хэцүү хадын зураг авч, өглөөний цайгаа ууцгаав.
11:00 Усанд орцгоов. Нуурын ус маш тунгалаг сайхан байлаа.
12:37 Усанд орж байтал гэнэт нуурын нөгөө талд шороон шуурга болж, удалгүй бидний байсан эрэг дээр ирэв. Бид майхнаа яаравчлан буулгаж эвхэлгүйгээр машиндаа чихэв.
12:45 Юу ч харагдахгүй харанхуй шуурч байв. Нуурын сүртэй давалгаа миний зураг авах сонирхолыг татаж дээлээ өмсөөд нуурын хөвөөнд очиход нуурын ус хийсээд бороо орж байгаа юм шиг байв. Миний хойноос манайхан цувж очсоор бүгд норцгоов.
14:43 Салхи бүрэн зогсов. Бидэнд энэ 2 цаг бидний аялалын оргил үе болж аймшигтай шуургыг бүгд ямар гоё давалгаа таараваа гэж магтацгааж байв. Энэ хугацаанд бид 464 зураг авч богино хугацаанд олон зураг авсан рекорд тогтоолоо.
16:21 Хоол цайгаа уугаад, Хяргас нуурын хөвөөнөөс Улаанбаатарын зүг буцлаа.
20:27 Завхан аймгийн Сант голоос ус авч оройн хоолоо хийцгээв.
21:52 Завханы Сонгино сум дайрав.
23:13 Завханы сонгино сумын нутагт Ялаатын дөрөлжид буудаллав.

Байгал хамгаалал, Шашин шүтлэг

2006-12-04T09:34:00.000+08:00

Байгал хамгаалахад шашин онцгой үүрэг гүйцэтгэсээр ирсэн. Одоо сөрөгөөр нөлөөлөх нь ихсэж...

Отгонтэнгэр уулын хормойд сунаж мөргөх тавцан хийж, сууж архидах ширээ ч бэлдэж... хогийн сав алга. Бадар хундага нууранд гуйлтаа хэлээд хадаг хийж байх юм. Хадаг нь ариухан, будаггүй л байдаг байгаа даа. Овооноос дээш эмэгтэй хүн явж болдоггүй гэнэ. Гэхдээ манай улсын томчууд ихэнх нь эрэгтэй авгайтай бололтой. Бүгд дээш явцгаасан гэнэ.
Миний төрсөн нутаг Увс аймгийн Малчин суманд Баянхайрхан гэж орой дээрээ 2 овоотой, морь уралдах, бөх барилдах талтай, нууртай сайхан уул бий. Намайг бага байхад хүүхэн сахиустай уул гэж л өвгөд ярьдаг байв. Гэтэл одоо овоо дээр нь эмэгтэй хүн гарахаа болчихож. Бусад уулын шүтлэгээс хуулбарлан мухраар сүсэг зохиож яаж болохов дээ.
Цэнхэрийн агуй дотор нилээд том овоо бариад хадаг, өнөө архины шил, таягаа л тавьчихаж. Түүхэн ач холбогдолтой агуй болохоос ... Энэ агуй тэр овооноосоо ах байлгүй дээ. Шүтнэ шүтнэ гэхэд хэтэрч байнаа.
Цэнхэрийн агуй доторх зургийг тодруулж байгаа нь энэ гээд захаар нь тойруулаад будчихсан байна. Уул нь хамгаалж байгаа байх л даа. Ээ халаг. Тэнэгийн дотор мөн харанхуй яа. Овоо барьж мухраар сүсэглүүлэхийн оронд түүнд гар ч хүрч болохгүй. Тэгвэл наадах чинь дахиад хэдэн мянган жилдээ арилахгүй гэдгийг л ойлгуулсан бол яалтай.
Хөдөөгөөр явж байхад харгана, мод, гүүрний хашлага, тугал бярууны хүзүүвч гээд хадаг хэрэглэдэггүй зүйл алга болж. 90-ээд он хүртэл хадаг ховор, нэр хүнд нь өндөр байсан. Одоо тэрэн шиг хямд, үнэ хүндгүй юм алга. Хайран мөнгө, хайран байгал.
Аавдаа, уулдаа, нутагтаа, сум, сургуулийн ойдоо зориулан суварга барих болж... Буяны дээд буян ч бас л хадаг шиг болчих вий.

Боломжийг ашигла

2006-12-01T16:08:00.000+08:00

Энэ блогийг Хишгээгийн блогд зориулж бичсэн боловч устгачихсан байхаар нь дахиж бичив. Би уул нь энэ блогтой фото зурагтай холбоотой зүйлсийг бичье гэж бодож байсан юм. Одоо ингээд эрээвэр хураавар болгохоос...

Нэг голын усанд нэг л орж болдог.

Залуухан хос бал сараа мөрөөдлийн хөлөг онгоцоор аялаж өнгөрүүлэхээр болж, билетээ авахаар очиход, нэг сар аялана, 30000 долларын үнэтэй гэв. Зайлуул тэдэнд мөнгө байсангүй. Гэхдээ хэзээ нэгэн цагт заавал явна даа гэж бодоод мөнгөө цуглуулсаар... 30 жилийн дараа 30000 доллар цуглуулж. За ингээд мөнгөө төлөөд, 30 жилийн дараа, 30 хоногийн аялалд эмээ, өвөө хоёр явлаа.
Илүү мөнгө байхгүй юм чинь консерв, доширак мэтийгээ идэж явсаар 29 хонов.
Сүүлийн өдөр 2-уулаа онгоцон дээр нэг хооллоё, дүүрсэн хэрэг гээд хооллож дуусаад хоол ямар үнэтэй вэ гэтэл манай онгоцонд суухдаа л мөнгө төлдөг, буутлаа хүссэнээрээ үйлчлүүлдэг гэж. Ай хайран мөрөөдлийн аялал. Дахиж 30000-ийг цуглуулах нас байхгүй.
Боломжийг эхлээд судла. Байгаа боломжийг шавхаж ашигла.

Монголын шувуу, амьтаны зураг авна

2006-11-27T10:32:00.000+08:00

Би монголын шувуу, амьтаны зураг цуглуулдаг. Уул нь 450 шувуу, 133 хөхтөн амьтаны зураг авах юухан байхав гэж бодогдож болох ч энэ нь цаг, мөнгө шаардсан нүсэр ажил байдаг юм байна. Иймд танд монголд авсан амьтны зураг байвал хандивлах, худалдах хэлбэрээр хамтран ажиллахыг хүсэж байна. Би таны зургийг ямар нэгэн хэлбэрээр ашиглавал урьдчилан тантай тохиролцож, зохиогчийн эрхийн хуулийн дагуу хэрэглэх болно. Би таны зургийг ямар нэгэн хэлбэрээр (хандив, худалдаж авах) авсан ч зохиогчийн эрх нь танд үлдэх болно. Мөн эдгээр зургийг монголыг сурталчлах, монголыг ан, амьтныг хамгаалах үйл хэрэгт хэрэглэх зэрэг сайн үйлд зориулна.
Ан амьтныг хамгаалах, монголын сайн талаас нь сурталчлах үйл хэрэгт таныг хамтран ажиллана гэдэгт найдаж байна.

Холбоо барих хаяг

e-mail: ngansukh@gmail.com

Монголд юуны зураг авах вэ

2006-11-21T10:23:00.000+08:00

450 гаруй зүйлийн шувуу
138 зүйлийн хөхтөн амьтан
12500 зүйлийн шавьж
74 зүйлийн загас
20 зүйлийн хэвлээр явагч
5408 зүйлийн ургамал
33 говь
20 гаруй мөнх цаст уул
4000 гол
400 рашаан
16 том нуур, олон жижиг нуур
50 тусгай хамгаалалттай газар
700 сүм хийд, түүний ул мөр
21 аймаг
73 Улаанбаатарын хөшөө
Түүх соёлын олон хөшөө
Өдөр тутмын амьдралын олон тохиолдлууд
Үзэсгэлэнт нар мандалт, шингэлт
Од, сар
Хөх тэнгэр
гэх мэт...

Шувууны зураг авах

2006-11-06T12:48:00.000+08:00

Шувууны зураг авах нь нэлээд хэцүү ажил байдаг. Ялангуяа жижиг шувууд маш их хөдөлгөөнтэй байдаг.

Шувуунд аль болох ойртох хэрэгтэй
Аль болох холын зураг авах линз хэрэглэх
Таны линз хүрэхгүй байвал үржүүлэгч (teleconverter) ашиглах
Зургийн аппаратаа шувуу суух газарт ойрхон байрлуулаад алсын удирдлагаар удирдаж зураг авах
Дуранг өөрийн аппараттайгаа хослуулан хэрэглэх (Digiscoping)
Холоос авах тул хөл хэрэглэх, Хэрэв танд хөл байхгүй бол, ямар нэгэн тогтвортой зүйл дээр аппаратаа байрлуулах
Хөшигний хурдыг хангалттай ихээр сонгох
Дараалсан зураг авах горимыг ашиглах
Шувууны зураг авахдаа баримтлах ёс зүйн шаардлагыг мөрдөх(Code of Birding Ethics)

Чиний юм миний юм, харин миний юм миний юм

2006-11-06T08:46:00.000+08:00

Монголын аялал жуулчлалын компаниудын вэбийг үзэж байтал бүгд ижил зураг, ижил текст оруулсан хэрнээ зохиогчийн эрх хамгаалагдсан. Хулгайлбал хуультай гэсэн үг бичжээ. Та ч гэсэн ороод үзээрэй. Энэ нь Өөрөө айлын өвөлжөөний хажууд буучихаад, бусад айлуудыг өөрийн өвөлжөө орчимоос хөөгөөд байдаг дээр үеэс удам дамжиж ирсэн удамшилын "өвчин"-ий шинэ шинж шиг санагдана.
Харин дараах зүйлсийг ашиглавал "Чиний юм миний юм, харин миний юм миний юм" болно.

Харин хэд хэдэн вэбээс нэг төрлийн материалуудыг түүж аваад, уншиж ойлгоод, дахин шинээр бичиж, зураг, дизайныг солиод тавьчихвал "Та нарын юм миний юм, Миний юм миний юм" болно.

Эсвэл шууд хуулаад тавьчих. Тэгээд эх сурвалж нь тэр гээд доор нь биччих
Баянхонгор аймгийн Баянговь сумын нутаг Цагаан булаг гэдэг газар хүүхдийн гарын мөртэй чулуун гулгуур бий.

Миний хийсэн аялалууд

2006-11-02T16:26:00.000+08:00

2003 оны 7 сард Булган, Хөвсгөл аймгаар аялсан анхны аялал
2004 оны 6 сарын 27-оос 7 сарын 10-ны хооронд Булган, Архангай, Завхан, Увс, Өвөрхангай аймгаар аялсан "Их нууруудын аялал"
2005 оны 7, 8 сард Хан хэнтийн дархан цаазат газар, Хэнтий аймгийн Хар зүрхний хөх нуураар аялсан "Хэнтий" аялал
2006 оны 7 сарын 14-өөс 8 сарын 14-ний хооронд Төв, Дундговь, Өмнөговь, Баянхонгор, Завхан, Ховд, Баян-Өлгий, Увс, Архангай аймгаар аялсан "Монгол сайхаан 2006" аялал

Монгол сайхан ш дээ

2006-11-02T15:48:00.000+08:00

3 жилийн өмнө буюу 2003 оны хавар аялал жуулчлал эрхэлдэг нэгэн найздаа вэб хийж өгөхөөр монголын сайхан гэрэл зураг олох санаатай интернетээс хайхад монгол гэж

элсэн цөлд нь тэмээ явж байдаг
энгийн ард нь гэр хэмээх жорлон, халуун ус, гал тогоо, унтлагын өрөө байхгүй нэг өрөө дугуй байшинд 10-уулаа амьдардаг
хотынхон нь траншейнд амьдардаг, байшин байхгүй

ийм л дүр төрх харагдахаар гэрэл зураг олж билээ.

Тийм зураг хараад өөрийн эрхгүй "монгол сайхан ш дээ, би монголыг муулаад магтаснаасаа их мөнгө олж болох ч хэзээ ч монголыг доош нь хийсэн зураг авахгүй" гэж тангарагласан юм. Мөн 10 жилийн дотор монголын бүх аймгаар явж зураг авахаар шийдсэн юм.