Эх орон таньдаа зориулав-9. Ус зайлуулах шугам

Бороо их ордог урд зүгийн орнуудын борооны хажууд манай бороо "юм мэддэг хүнд үзүүлэхэд ичмээр дамшиг даа" гэдэг шиг ямар бороо гэхэв. Гэхдээ л манайд бороо орсоны дараа шалбаагаар дүүрч манай бороо их вм шиг харагдана. Энэ нь ус зайлуулах систем байхгүйтэй холбоотой юм байна.Гадаадынхан зам барихдаа ч, гарааж барихдаа ч, байшин барихдаа ч ус зайлуулах шугамтай холбож барьдаг. Энд тэнд ийм зүйлийг хараагүй хүн ховор.

Монголын зам доор ус зайлуулах шугам бараг байхгүй, байсан ч дуслын систем шиг нарийхан юм байдаг нь усаа зайлуулж чадахгүй, хогонд нь бөглөрөөд байхгүйтэй адил.
Ус зайлуулах шугам муутайгаас болж, зам дээр ус тогтож, тэр ус нь тогооны өрөм шиг нимгэн хар замыг нэвтлэн, замын доорх ул шороог норгож суулт үүсгэн замыг эвдэнэ. Тогтоол усанд нарийн шороо тунаж үлдэн бороо орсон өдрөө л тоос манарана.

Дэлхийн алдартай том хотуудад ус зайлуулах систем нь хотын доорх хот болж байгуулагдаад лав л 100 гаруй жил болж байгаа юм байна.

Газар доорх зайлуулах шугам ч хэрийн юманд бөглөхөөргүй, ороод цэвэрлэж болохоор байдаг юм байна.

Ус зайлуулах шугам нь зөвхөн ус зайлуулдаг юм биш, хотыг хоггүй, шороогүй, сайн замтай  байлгах хамгийн чухал хэсэг юм байна. Ус зайлуулах шугамыг бөглөрөхөөс хамгаалах, цэвэрлэх зориулалтаар газар доогуур явж байгаа усыг том шуудуу буюу гол шугамаар дамжуулан тунгаах, цэвэрлэх байгууламжтай холбоод далай, нуур, гол руу холбоно. 

Төв шугамыг ч зүгээр нэг шуудуй биш хотын үзэмжинд тааруулан зохиомж, шийдэлийн хувьд өвөрмөцөөр шиидэж дүүжин болон ердийн гүүрээр замын 2 талыг холбож өгдөг. Гүүрээ гэрлээр донжийг нь олж чимэглэснээр шөнийн зугаалгын газар болно. 

Замын эвдрэлийг багасгах, тоос шороогүй, шалбааггүй, хоггүй, үзэмжтэй хот болохын тулд ус зайлуулах системийг яаралтай байгуулая.

Эрүүлээр битгий сэтгэ-2 Тоймч болж тоглов

Би эдийн засгийн талын мэргэжлийн хүн биш учраас энэ бичсэн зүйл шал худлаа ч байж магадгүй. Гэхдээ л ингэж бодогдоод байна.

Хямрал хаанаас эхлэхэв? Банкнаас.

Яагаад?

1. Менежмент муутайгаас
2. Ажлын туршлага муугаас (зээл их өгсөнөөс, ялангуяа орон сууцны зээл )
3. Санхүүгийн тайландаа хөрөнгөө хуучин өртөгөөрөө (1000$-ийн хөрөнгийн өртөг хямралаас болоод 500$ болчихсон байхад 1000$-аараа байгаад байх) удаан байснаас банкны удирдлага буруу тоо харж удирдсаар удирдлагаа алдах
4. Хууль тогтоомж, хяналтийн системийн алдаанаас болж

Банкны системийн хямрал болохоор бизнесийн цус болсон мөнгөний урсгал доголдож бизнес цонхийсон, удааширсан байдалд орно.

Банкийг яах вэ?

Банкуудад төрөөс мөнгө өгөх нь цус алдаж байгаа хүнд цус хийхтэй адил. Түр хацар нь ягаарч ирээд буцаад л цонхийчихнэ.

Банкууд манай банк яах ч үгүй, хэвийн ажиллаж байгаа, манайх хүүгээ нэмлээ гээд байгаа нь эмнэлэгт очсон хүнийг эмч үзээд энэ хүн нас барах юм байна гэхээр нь ах дүү нар нь нэг сайн уйлж аваад хөдөө байгаа ах дүү нараа дууддагтай төстэй. Тэд ирээд яахав. Түүний оронд наашаа ирье гэж бодож байгаа хүмүүс замын зардлаа явуул. Эм авч хийе гэсэн нь дээр. Тэгээд ч банкны захирал манай банк дампуурна шүү. Мөнгөө бушуухан аваарай гэж юу гэж хэлэхэв.

Гадаадын орнуудад хадгаламжинд төр баталгаа гаргаж өгч байгаа нь миний мөнгөө хадгалуулсан банк дампуурсан ч манай "нам", "засаг" надад мөнгийг минь буцаагаад өгчих юм чинь гэсэн итгэлийг хадгалуулагчид өгч хүмүүсийг мөнгөө буцааж татах ажлыг сааруулах оролдлого. Энэ сааралтыг ашиглан зөв менежмент хийж банкаа тэнхрүүлбэл цусны эргэлт сайжрана.

Бусад салбар яах вэ?

Хямралын барих гээд эдийн засгийн өсөлт багасах байх. Ойролцоогоор ойрын үед 2 дахин. Цагаан сар хүртэл 1$=2000 төгрөг орчим болох байх. Дэлхийд эдийн засгийн өсөлт 1%-аар багасахад 100 сая хүн ажилгүй болдог юм гэсэн. 6 тэрбум хүнд 100 сая гэхээр энэ пропорцоор нь бодоход монголд 200000 хүн ажилгүй болно. Тэд ядуусын эгнээнд шилжинэ. Хүмүүс ядуурхаар архи дарсанд орж гэмт хэрэг өсдөг.

Өргөн хэрэглээний барааны борлуулалт нэг хэсэг тогтвортой байх болов уу. Бусад нь ч мэдэхгүй.

Америк 400 триллионы өртэй гэх юм. Энэ өрийн ихэнх нь Хятад, япон хоёрт. Тэр их өрөө төлчихсөн ч байж магадгүй. Гэхдээ доллар нэртэй цаасаар. Тэдний худалдан авалт хямралаас болж багасахаар хятад, японы зах зээл багасаж хятад, японы борлуулалт багасана. Илүүдэл бараа ихтэй болно. Үнэ нь навс унана. Ингээд Монголд орж ирэх барааны өртөг унана. Сайхан мэдээ юм шиг хэрнээ муухай мэдээ.
Иим болохоор Монголд хямдрал сайн зарлаад складаа хурдан хоосон болгох хэрэгтэй. Сарын нөөц хадгалдаг байсан бол 14 хоногийн нөөц бариад эргэлтээ хурдан болгох хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол үнэтэй нөөцөө хадгалаад байвал дампуурлаа л гэсэн үг.

Одоо зарж байгаа үнээрээ байвал ойрын хэдхэн сарын дотор нийт борлуулалт 2-3 дахин буурна. Үүнийг нөхөхийн тулд үнэ багасгаад эргэлтээ хурдасгах ёстой.

Энэ бас хэцүү. Тээвэрлэлт, хүмүүсийн худалдан авах чадвар, банкны системийн чадвар гээд олон юмнаас хамаарна.

Яахийм бэ тэгээд бид?

Мөнгөө одоо битгий үл хөдлөх хөрөнгө болго. Хямралын оргил үеийг мэдэр. Тэр үед мөнгөтэй байж тааралдсанаа ав.

Эх орон таньдаа зориулав - 5. Сургууль, сургалт

Ном дор мөргөмүй
Лам (багш) дор мөргөмүй
Бурхан дор мөргөмүй
Хувраг дор мөргөмүй

Хөмөрсөн сав,
бохир сав,
ёроолгүй сав
гуравт ариун рашаан хийж яаж болохов.
Бодь мөрийн зэрэгээс

Энэ Post-ийг Амарсайханы шалгалт-ийг уншаад бичив.
Эртнээс нааш монголчууд ном, багш хоёрыг бурхантай дүйцүүлэн мөргөж залбирсаар иржээ. Шашин номын газрыг (сургуулийг) ариун номын газар гэж хүндэтгэдэг байж.

Манай монгол нэг хүнд ноогдох их, дээд сургуулийн тоогоор Геннисийн номонд ч орохоор болсон байх. Гэхдээ сургуульд юу зааж, юу сургаж, сурагч оюутнууд нь юу сурч байна аа. Сургуулиудад мөнгийг авсан юм чинь аргалж байгаад төгсгөе гэдэг шалгуур маш хүчтэй байна. Юутай ч Сургууль дор бас нэг мөргөчихье.

Нилээд хэдэн сургуулиар ороход архи уусан, тамхи татсан, хэзээ цээжилсэн нь бүү мэд конспекттай архаг хэдэн багш л байх юм. Сургуульд юм сурах аргыг л сургавал болмоор юм шиг. Тэгэхгүй бол угаасаа мэдээлэл 2 жилийн дараа хуучираад хэрэггүй мэдээлэл болно.
Багш нар дор дахиад нэг мөргөчихье.

Сургуулиудад байгаа ном нь нэг улсын хандиваар ирсэн англи хэлээр бичсэн хэдэн ном. Тэдэн дотор сайн ном байнаа. Бас хэнд ч хэрэггүй юмнууд бас байна. Гэхдээ л ихэнхи нь хуучин ном. Хуучин гэдэг нь хавтасыг нь хэлж байгаа юм биш. Интернетийг номын оронд нэг сайн ашиглахгүй байх шиг. Ном, интернет хоёрт дахиад нэг мөргөчихье.

Сурагчид бас их но байнаа. Бодь мөрийн зэрэгт Хөмөрсөн сав гэдгийг сонсохгүй шавь юу ч сурахгүй, бохир сав гэдгийг сонссон ч анхаарахгүй өөр зүйл бодвол юу ч сурахгүй, ёроолгүй сав гэдгийг сонссон ч мартвал юу ч сурахгүй гэж тайлбарлажээ. Төгсөөд наймаачин юм уу аль нэг хөрөнгөтөн улсад харлагч болохоор бол сургуульд мөнгө төлж хэрэггүй юм сурахын хэрэг байна уу? Үүнийг сурагч хүн бас анхаармаар юм.
Хэрэгтэй юмаа л сураасай гээд хувраг (сурагч) дор нэг мөргөчихье.

Эх орон таньдаа зориулав - 3 Брэнд

Бид брэнд үүсгэх гэхээр л барааны тухай боддог билээ. Гэтэл брэнд гэдэг юу ч байж болохоор санагдлаа.Манай монголд албан газруудын хүлээлгийн өрөө, уулзалтын өрөөнд манайх таны найдвартай түнш гэсэн үгтэй л байдаг. Казакстаны P&G компаний уулзалтын өрөө нь Wella meeting room гээд хүлээсэн, уулзсан хүндээ энэ манай брэнд гэдгээ үзүүлдэг юм байна.
Москвагийн Арбатын гудамж нь Москвагийн брэнд гудамж юм. Тэнд Оросын брэнд Матерушка харин нэг янз янзаараа байнаа. Тэнд дотор дотроо ордог хүүхэлдэйнд бараг би л алга. Гэхдээ хүсвэл хийгээд л өгөх янзтай. Монголд ч гэсэн нэг ийм юмтай болчихоод монгол гэхээр л тэр юм гадаадынхны санаанд ордог болгочихвол зүгээр юм даа. Гадаадынхан Чингис, Чингисийн Монгол гээд мэддэг ч манайхан Чингисийг элдэв юманд битгий хэрэглэ. Талийгаач гэж дууд гэх нь холгүй дүрэм хууль гаргачихсан. Бас Чингисд дуртай хүн ч байна. Дургүй хүн ч байна. Нэг л авсаархан, хямд брэнд бүтээгдэхүүн олмоор...
Арбатын гудамжны бас нэг брэнд үйлчилгээ нь хүний хөрөг зурах үйлчилгээ. Тэд хүнийг өөрөөрөө бахархтал нь ч зурж байна. Ичтэл нь шоглож байна. Монголчуудын хувьд гадаадынханд үзүүлдэг брэнд үйлчилгээ нь хорхог, боодог хийж өгөх, морь, тэмээ унуулах. Бас л нэг хялбархан брэнд үйлчилгээтэй болмоор...
Бас тэд "Чиний юм миний юм. Миний юм миний юм" гэдэг зарчмыг сайхан баримталж байна. Шрек гуайтай зураг авахуулах гээд хажууд нь зогсоход л 30 рубль. Америкчуудын мөнгөө төлөөд брэнд болгочихсон зүйлийг дуурайлгаж хийгээд л ... ашиглаад л ... Манай Сүхбаатарын талбайд нэг чихмэл баавгай байдаг. Нөгөө баавгайнаас нь жаахан хүүхдүүд бас айна.
Бас төрөл бүрийн амьтаны зураг авахуулаад мөнгө бас олж байна.
Бас тэд зорилготой гуйлга гуйж байнаа. Урдаа цаасан дээр Би шинэ гитар эсвэл хийл авах гэсэн юм гээд бичээд тавьчихаад дуулж, хөгжимдөж байх юм. Түүнээс биш ядуурлаас гаргана гээд үсрэнгүй хөгжсөн оронд ч байдаг зүйлийг устгах гээд эсвэл ахаа хоол хайрла гээд хоолын өгсөн ч талы нь хог руу хаяаад суудаггүй юм байна. Гуйлга нь хүртэл өөрийн брэндэд чиглэсэн байх юм.Кремлийн хажууд хүндэт харуул солилцоход хүн болгон шаваад зургийг нь авч байна. Энэ харуулын цэргүүд гудамжинд буу, зэвсгээ тас няс хийлгээд хүмүүсийн анхаарлыг татах юм. Манайх болохоор хүндэт харуулын цэрэг юу хийж байгааг гадаадын хүн ирэхээр нэг, есөн цагаан тугаа стадион руу авч явахад нэг харж болдог. Энэ үед юун цэрэг харах, нөгөө үйл явдал нь том болохоор жуулчид цэрэгийг анзаардаггүй. Засгийн газар орчмоор харуулын цэрэг байдаг л байх. Тэгэхдээ тэд хүний нүднээс далд. Чингисийн хөшөөний хажууд хүндэт харуул гаргаад ойрхон ойрхон солиод, хүндэт харуулын цэргээрээ шоу хийж болмоор санагдлаа. Баатрын хувцас өмссөн ганц нэг цэргийг хүмүүстэй зураг авахуулсан ч яахав. Бас хүндэт харуулын хувцасыг түрээслээд, хүмүүс өмсөж Чингисийн хажуугийн 2 баатарыг түр мануулсан ч яахав.

Линзний төрлүүд

Гэрэл зураг авахад чухал зүйлийн нэг нь яах аргагүй линз байдаг. Гэрэл зургийн зохиомж, юугы зураг авахаас хамаараад өөр өөр линз хэрэглэх шаардлагатай болдог. SLR аппаратууд л линз солих боломжтой байдаг ба SLR аппаратын 2 гол үйлдвэрлэгч болох Canon, Nikon, эдгээрт тааруулж линз үйлдвэрлэгчдээс Sigma линзийг жишээ зургуудад орууллаа. Линзний зургийг томруурах үед бичиг нь уншигдаж байвал зүгээр гэж бодоод хэмжээний харьцаанд анхаараагүй.

Загасны нүдэн дуран буюу Fisheye lens

Загасны нүдэн дуран нь хамгийн өргөн өнцөгтэй дуран ба голдуу 6-15 мм-ийн фокусын зайтай байдаг. Ийм дурангаар зураг авахад зургийн гол хэсэг төвийж гардаг. Энэ нь зургийн зохиомжийг сайжруулж ч болно, муутгаж ч болно. Донжийг нь л олох хэрэгтэй. Энэ төрлийн дуран монголчууд шиг гэрт найр хийдэг, тэгээд олуулаа зураг авахуулах дуртай улсад яг таарна. Загасны нүдэн дурангаар гэрт байгаа бүх хүний зургийг нэг дор авч болно.

Хэт өргөн өнцөгийн дуран буюу Ultrawide angle lens

Энэ төрлийн дуранд голдуу 14-21 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд ордог. Загасны нүдэн дуран шиг өргөн өнцөгөөр харахгүй ч, зургийн гаж илт багатай байдаг. Ийм дурангуудыг ойрын зайнаас их зүйлийг багтааж зураг авахад ашиглахад тохиромжтой. Жишээлбэл нуур, байгалын зураг, олон хүний зураг, барилга байгууламж гэх мэт.

Өргөн өнцөгийн дуран буюу Wide angle lens

Энэ төрлийн дуранд голдуу 24-35 мм-ийн фокусын зайт ай дурангууд ордог. Зургийн гажилт байхгүй. Нилээд өргөн хэрэглээтэй.

Ердийн дуран буюу Normal lens

Энэ төрлийн дуранд 35-70 мм-ийн фокусын зайтай дуран ордог. Хүний нүдний харах өнцөг 50 мм-ийн дурантай ойролцоо өнцөгөөр хардаг тул ийм дурангаар авсан зураг нүдээрээ харж байгаатай төстэй байдаг.

Холын дуран буюу Medium Telephoto lens

Энэ төрөлд 70-135 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд орно. Макро дурангууд голдуу энэ мужид байдаг нь гүний фокус хянах боломжоороо их байдагтай холбоотой. Мөн хөрөг зураг авахад их тохиромжтой байдаг.

Нилээд холын дуран буюу Long Telephoto lens

Энэ төрөлд 135-300 мм-ийн фокусын зайтай дурангууд орно. Ийм дурангууд нуурын эрэг, зоопарк зэрэг амьтанд ойртох боломжоор бага үед их хэрэг болдог. Мөн хөрөг зураг авахад их тохиромжтой байдаг.

Хэт холын дуран буюу Super Telephoto lens

Энэ төрөлд 300 мм-аас дээш фокусын зайтай дурангууд орно. Ийм дурангууд жижиг амьтан, шувууны зураг авах, алсад байгаа зүйлийн зураг авах, папарацийн зургуудад их хэрэглэгддэг. Авч явахад их хүнд, маш сайн хөлтэй байхгүй бол гар дээрээс авах боломжгүй. Холын дурангууд гарын хөдөлгөөн, чичэргээнд маш мэдрэмтгий.

Хэт холын дурангийн нэг Canon-ы 500 мм дуран иймэрхүү хэмжээтэй байдаг.

Улаанбаатарын шөнө

Улаанбаатарын шөнө, Улаанбаатарын бүх гудамж, Улаанбаатарын бүх байшин энэ байшин шиг гэрэлтэй сайхан байвал бид харанхуй болмогц тагнуултай кинонд тоглож байгаа юм шиг нүдний булангаар сэм ийш тийш харан, яаран сандран гэрийн зүг явах бус, Сэгс цагаан богд найраглалд гардаг шиг амраг ханиа сугаданхан, автобусны буудал руу алханхан явах билээ. Энэ сайхан гэрэлтүүлсэн байшинг хараад зургийг авахаар нь харанхуй болтол хүлээж байж зургийн авч тавилаа. Ноднингоос хойш хотын гэрэлтүүлэлт сайжирч байгаа нь нилээд хэдэн газрын гэрэлтүүлэлтээс харагдаж эхэлсэн юм. Эдгээрийн тоонд Grand Khaan Irish Pub, Улаанбаатар банкны байшин, Соёлын төв өргөө, Баянгол зочид буудал зэрэг газруудыг нэрлэж болох юм.

Улаанбаатарыг утаанбаатар гээд л байгаа. Зайсан дээрээс Улаанбаатар шөнийн нэг цаг болж байхад бас ч боломжийн харагддаг юм байна. Энд гудамжны гэрэл жаахан дутмаг харагдаж байх юм. Компани болгон, байшин болгоны гэрэлтүүлэлтийг сайжруулчихвал хурдхан маш гоё хот харагдаж болох нь ээ. Үүнийг хийхэд ойролцоох газраа гэрэлтүүлэхэд зарцуулсан мөнгийг чинь татвараас чөлөөлж өгнө, тэгээд тэр гэрэл дээрээ Өрнөх нэгдлийн малчин Жаргал зассан хашаа гэдэг шиг үг бичиж болно гэхэд татгалзах компани байхгүй л болов уу? Харин түүнийг хотын хөгжил, архитекторын байдалд зохицуулан, чиглүүлэх л хэрэгтэй. Түүнээс биш хотыг гэрэлтүүлэх тендер зарлаад, бөөн сүр хүчийг бадруулаад байвал бүтэхгүй.

Блог амьдралын анхны жилээ эргэн харав

2006 оны 10 сарын 23-нд http://mongolia.photoreflect.com нэртэй фото вэбээ нээгээд хүмүүст яаж хүргэх вэ гэж байгаад Ганбаагийн блогийг уншаад, рекламанд нь автан блогчин болов.
2006 оны 11 сарын 1-нд анхны http://mongolianphoto.blogspot.com блогоо нээж, блог хаягаа монголын сайхан зүйлийг магтан дуулахын тулд Монгол сайхаан гэж монгол сайхан гэдэг үгийг гүнзгий амьсгаа авч байгаад амьсгалсан агаараа дуустал бахархаж гайхсан өнгөөр хэлсэн энэ үгээр нэрлэсэн юм. Та ч гэсэн энэ үгийг нэг сайхан хэлээд үзээрэй. Монгол сайхаан.
Анхны постоо Монгол сайхан ш дээ нэртэйгээр бичиж, миний блогийг хүн уншиж байгаа болов уу гэж байн байн орж тэр өдрийнхөө бүх уншигч нь өөрөө болж байсан.
Би монголоороо л байгаад байвал би далайд гарцгүй монгол гэдэг шиг дэлхийд гарцгүй Гансүх хэвээрээ байх юм байна гэж бодогдоод 2006 оны 11-р сарын 2-нд http://ngansukh.blogspot.com нэртэй англиар бичих блогоо нээж Zorgol khairkhan блогоо Монгол сайхаан 2006 аялалынхаа анхны цэгээр нэрлэн бичлээ. Англи Блогийн минь уншигчийн тоо Монголыгоо гүйцэхгүй байгаа ч ихэнх нь хилийн чандаас хандаж байлаа.
Монгол, Англи хоёр блогоо алагчлан үзэлгүй тус бүр дээр нь 14 блог бичив. Энэ хооронд өдөрт 20-50 хүн уншиж өөрийн уншигчтай болж байлаа.
2006 оны 12 сарын 21-нд үзэгчтэй болохоор шийдэн http://photomongolia.blogspot.com нэртэй фотоблогоо нээж анхных нь постоо Steppe Eagle (Aquila nipalensis) нэртэйгээр хөх тэнгэрийн эзэн бүргэдийг сонгов. Энэ блог маань отгон блог болоод ч тэр үү эхний долоо хоногтоо 24 пост хийгдэж, үзэгчдийн тоо огцом өсөж эхлэв.
Энэ үед би блог бичихээсээ илүү, яаж хайлтанд дээгүүр гаргах вэ? гэдэгт анхаарч байв. Одоо надад энэ тал дээр зовох юмгүй болж санаа амрав.
Ингэж эхний жилдээ 2 сарын дотор 3 блог, 3000-аад үзэгч, уншигчидтай болж гараагаа эхлэв. Эхлэх маш чухал, эхэлчихвэл цаашаа явж л таарна.
3 блогтой сайхан блог болог гэдэг ерөөл өргөе. Монгол сайхаан. Монголоо магтан дуулцгаая.

Think globally Act locally

Ариунаагийн блогоос ийм блог уншаад бас л хошуу нэмэхээр бишээ хуруу нэмэхээр (keyboard ашиглахын тулд) шиидэв.
Хүмүүс блог их бичих юм. Тэд тэндээ л бичээд байгаа боловч Монголыг яаж сайхан болгох вэ гэсэн цаанаа нэг ил, далд санаатай. Тийм ээ. Монгол биднээс эхэлнэ.
Монгол хөгжих замдаа орсон. Хөгжиж эхэлсэн. Пуужин гараанаас гарахдаа нийт түлшнийхээ 80%-ийг хэрэглээд цааш амархан яваад өгдөг гэж сонс л уу, унш л уу? Монголын хөгжлийн пуужин гараанаас тасарсан. Одоо хөөрөхөөс өөр арга байхгүй.
The ART of the START хэмээх энэ номыг уншив.
Хавтасных нь зургийг энд тавих гэж интернетэд ороод ёстой мэл гайхав. Та завтай байвал http://www.guykawasaki.com/books/cover/index.shtml хаягаар ороод үзээрэй. Нэг номын хавтас хийх гэж ингэж ч ажил болох гэж... Аймаар ч юм шиг, бахархмаар ч юм шиг. За одоо номоо нээе.
Ямар нэгэн юмыг эхэлэхэд бүртгэл тооцоо, бизнес төлөвлөгөө хоёр л хамгийн гол юм гэнэ. Тийм болохоор бид яаж монголын хөгжилд нэмэр оруулах вэ? гэдэг бизнес төлөвлөгөө гаргах хэрэгтэй юм байна. Ингэснээрээ бид юу хийж чадах, хэзээ хийж чадахаа мэдэх болно.
Харин одоо яаж хувь хүртэх вэ? гэдэг тооцоогоо өдөр тутам хийх хэрэгтэй.
Дээрх 2 зүйлийг хийчхээд тэрнийгээ мөрдөөд явбал ТА МОНГОЛЫГ ХӨГЖҮҮЛНЭ. МОНГОЛЫН БАЯЛАГААС ХҮРТЭНЭ.

Сэтгэл гарга - 2

Хишгээ, Ганбаа нарыг дууриаж өмнө нь бичсэн Сэтгэл гарга-ийн 2-р анги болгож үүнийг бичив.
Өмнөх анги дээр тоглож болохгүй гэж биччихээд хэд хоног бодсон чинь тоглож болох юм шиг санагдаад... Tiger Woods гольф тоглоод, орос хүүхнүүд теннис тоглоод, зарим нь компьютерээр байлдаж тоглоод дэлхийн аварга болоод л байхад гэж бодогдож байх юм. Тоглоод л... Мөнгө олоод л... Мөн сайхнаа.
Гэхдээ л сэтгэл гаргах хэрэгтэй. Тэд тоглож байгаа биш, ажил хийж байгаа юм байна.
Тогловол тоглосон шиг тоглоод, тоглоомыг тоглоом биш, ажил болгочихвол тоглоод байлгүй яахав.
Блогийн аваргуудыг дуурайгаад ч тэд шиг бичиж чадахгүй шинжтэй. Тэдний блог 1-р анги нь ч роман, 2-р анги нь роман байхад минийх хоёр анги хоёулаа л гарчиг шиг юм болчихлоо.

Цаг гарга

Бяр чадлын ундарга тул бодож сэтгэхэд цаг гарга
Бага залуу харагдах тул тоглож наадахад цаг гарга
Орчлонгийн жам өршөөлгүй тул мөргөж сүслэхэд цаг гарга
Оюун ухаан ундаршгүй тул уншиж мэдэхэд цаг гарга
Ариун хишиг бурхных тул хайр сэтгэлдээ цаг гарга
Аз жаргалын харгуй тул найз нөхөддөө цаг гарга
Зүрх сэтгэлийн дуулал тул инээж баясахад цаг гарга
Зүдрэх цаг ээлжтэй туд өглөг хишигт цаг гарга
Хөлс болгон шагнал тул ажил хөдөлмөрт цаг гарга
Хүрэх диваажин нэхэлтэй тул буян хураахад цаг гарга

Сэтгэл гарга

Та хэний төлөө хадаас хадах нь хамаагүй, хадсан шиг хад! Хазгай цохивол таны хуруу бяцрана.

Ажилдаа үнэн сэтгэлээсээ зүтгэхгүй, хүний ажил хийж өгч байна гэж бодож ажилладаг хүн олон болжээ. Тэд чат, тоглоомын завсараараа ажилаа хийгээд байхад эзэн нь хохирох нь юу л бол.

Халдвартай аз жаргал, сайхан юм ховор, халдварлах нь маш удаан. Халдвартай өвчин элбэг байдаг. Та чатлах, тоглох зэргээр цагаа үр бүтээлгүй өнгөрүүлэх чинь эхлээд таныг юу ч хийх чадваргүй болгоно. Дараа нь найз нөхдийг чинь ажиллах чадваргүй болгоно. Дараа нь өрсөлдөгч чинь хүртэл энэ муу тоглож байхад би ажиллаж байхдаа яадаг юм гэж бодоод тоглож эхлээд таны хойноос орно.

Эзэндээ сэтгэл гаргахгүй байна гэдэг бол өөрийнхөө ирээдүйг баллаж байна гэсэн үг. Танд энэ ажил чинь таалагдахгүй байгаа бол сольсон нь танд ашигтай.

Морь нэг хөлөөрөө явдаггүй

Customer Relationship Management буюу харилцагчийг панаалдах систем

• Манай талд урвачихаар дайсны талын харилцагч байгаа эсэхийг тагнах
• Манайх таны найдвартай түнш гэж итгүүлэх
• Зурагтаар реклам явуулж харилцагчдаа бие засах цаг гаргаж хүнд үед нь тусалснаа бүртгэх
• Шинэ жилээр ил захидал явуулах
• Харилцагчийн бүх мэдээллийг хэрэглэхгүй, хэрэггүй байсан ч цуглуулах
• Манай талын хүнийг алдахгүй барих

үүрэгтэй системийг CRM гэдэг юм байна. Энэ систем нь өөрийн бараа, үйлчилгээг харилцагчид шахахад зориулагдсан байдаг ба сайн ажиллаад эхлэхээр барааны нийлүүлэлтийг сайжруулах шаардлага гарна. Энэ нь Supply Chaim Management (SCM) юм.

Supply Chain Management буюу нийлүүлэгчийг аргалах систем

Энэ систем нь:

• Нийлүүлэгчийн шахаанд орохгүй байх (Төлөвлөгөөнд дарагдах)
  
• Сайн барааг хямд үнээр болж өгвөл зээлээр авах
• Хурдан нийлүүлэх

ажлуудыг зохион байгуулах систем юм. Энэ сайн ажиллаад эхлэхээр хэрэгтэй хэрэггүй нь мэдэгдэхгүй дүүрэн хог овоолсон айлын илүү гэр буюу склад болох аюул тулгардаг. Энэнээс гарахын тулд илүү гэргүй систем буюу Inventory Management-ийг сайжруулах шаардлага гарна.

Inventory Management буюу Хог хураахгүй байх систем

Энэ систем нь:

• Хүнд байгаа юмыг надад байна гэж хэлж байгаад бусдад зарах
• Өөртөө байгаа юмаа хаана байгаагийн мэдэх
• Хадгалж байгаа зүйлээ хав дараад муутгалгүй зарах
• Сааль бэлдэхээр сав бэлдэхгүй байх буюу хадгалах юм байхгүй бол илүү гэрээ зарах

үүрэгтэй. Дээрх гурван зүйл сайн ажиллаад эхлэхээр албатаа сайн ажиллуулах буюу HRM-ийг хөгжүүлэх шаардлага гарна.

Human Resource Management буюу Морь нохой мэт зүтгүүлэх систем

Энэ систем нь:

• Бусдад гайгүй зүтгэж байгаа хүнийг урвуулах
• Урвуулсан ажилтнаа шүүсийн гартал шахах
  
• Өөрт ажиллаж байгаа ажилтнаа ажлаасаа гарна гэж хэлэх аргагүй болгох

үндсэн гурван үүрэгтэй.
Энэ номыг уншаад дээрх дөрөв дөрвүүлээ сайн ажиллавал мөнгийг ч нэг хүүлэх юм шиг байна. Аль нэг нь доголдвол доголон морь маягтай л юм болох юм байна гэж ойлгов.

Боломжийг ашигла

Энэ блогийг Хишгээгийн блогд зориулж бичсэн боловч устгачихсан байхаар нь дахиж бичив. Би уул нь энэ блогтой фото зурагтай холбоотой зүйлсийг бичье гэж бодож байсан юм. Одоо ингээд эрээвэр хураавар болгохоос...

Нэг голын усанд нэг л орж болдог.

Залуухан хос бал сараа мөрөөдлийн хөлөг онгоцоор аялаж өнгөрүүлэхээр болж, билетээ авахаар очиход, нэг сар аялана, 30000 долларын үнэтэй гэв. Зайлуул тэдэнд мөнгө байсангүй. Гэхдээ хэзээ нэгэн цагт заавал явна даа гэж бодоод мөнгөө цуглуулсаар... 30 жилийн дараа 30000 доллар цуглуулж. За ингээд мөнгөө төлөөд, 30 жилийн дараа, 30 хоногийн аялалд эмээ, өвөө хоёр явлаа.
Илүү мөнгө байхгүй юм чинь консерв, доширак мэтийгээ идэж явсаар 29 хонов.
Сүүлийн өдөр 2-уулаа онгоцон дээр нэг хооллоё, дүүрсэн хэрэг гээд хооллож дуусаад хоол ямар үнэтэй вэ гэтэл манай онгоцонд суухдаа л мөнгө төлдөг, буутлаа хүссэнээрээ үйлчлүүлдэг гэж. Ай хайран мөрөөдлийн аялал. Дахиж 30000-ийг цуглуулах нас байхгүй.
Боломжийг эхлээд судла. Байгаа боломжийг шавхаж ашигла.