Эх орон таньдаа зориулав - 5. Сургууль, сургалт

Ном дор мөргөмүй
Лам (багш) дор мөргөмүй
Бурхан дор мөргөмүй
Хувраг дор мөргөмүй

Хөмөрсөн сав,
бохир сав,
ёроолгүй сав
гуравт ариун рашаан хийж яаж болохов.
Бодь мөрийн зэрэгээс

Энэ Post-ийг Амарсайханы шалгалт-ийг уншаад бичив.
Эртнээс нааш монголчууд ном, багш хоёрыг бурхантай дүйцүүлэн мөргөж залбирсаар иржээ. Шашин номын газрыг (сургуулийг) ариун номын газар гэж хүндэтгэдэг байж.

Манай монгол нэг хүнд ноогдох их, дээд сургуулийн тоогоор Геннисийн номонд ч орохоор болсон байх. Гэхдээ сургуульд юу зааж, юу сургаж, сурагч оюутнууд нь юу сурч байна аа. Сургуулиудад мөнгийг авсан юм чинь аргалж байгаад төгсгөе гэдэг шалгуур маш хүчтэй байна. Юутай ч Сургууль дор бас нэг мөргөчихье.

Нилээд хэдэн сургуулиар ороход архи уусан, тамхи татсан, хэзээ цээжилсэн нь бүү мэд конспекттай архаг хэдэн багш л байх юм. Сургуульд юм сурах аргыг л сургавал болмоор юм шиг. Тэгэхгүй бол угаасаа мэдээлэл 2 жилийн дараа хуучираад хэрэггүй мэдээлэл болно.
Багш нар дор дахиад нэг мөргөчихье.

Сургуулиудад байгаа ном нь нэг улсын хандиваар ирсэн англи хэлээр бичсэн хэдэн ном. Тэдэн дотор сайн ном байнаа. Бас хэнд ч хэрэггүй юмнууд бас байна. Гэхдээ л ихэнхи нь хуучин ном. Хуучин гэдэг нь хавтасыг нь хэлж байгаа юм биш. Интернетийг номын оронд нэг сайн ашиглахгүй байх шиг. Ном, интернет хоёрт дахиад нэг мөргөчихье.

Сурагчид бас их но байнаа. Бодь мөрийн зэрэгт Хөмөрсөн сав гэдгийг сонсохгүй шавь юу ч сурахгүй, бохир сав гэдгийг сонссон ч анхаарахгүй өөр зүйл бодвол юу ч сурахгүй, ёроолгүй сав гэдгийг сонссон ч мартвал юу ч сурахгүй гэж тайлбарлажээ. Төгсөөд наймаачин юм уу аль нэг хөрөнгөтөн улсад харлагч болохоор бол сургуульд мөнгө төлж хэрэггүй юм сурахын хэрэг байна уу? Үүнийг сурагч хүн бас анхаармаар юм.
Хэрэгтэй юмаа л сураасай гээд хувраг (сурагч) дор нэг мөргөчихье.

Эх орон таньдаа зориулав - 4. Номын дэлгүүр, ном

Суварга бүтээх нь буян их

Сургаалийг дагах үлэмж буянтай

Хөмөрсөн сав,
бохир сав,
ёроолгүй сав
гуравт ариун рашаан хийж яаж болохов.
Бодь мөрийн зэрэгээс

Хөдөө орон нутгаар явж байхад ариун номын оронд байна уу гэлтэй суваргаар дүүрэн орон болж МОНГОЛ. Сум болгон ядаж нэг суваргатай. Эмээлтээс Улаанбаатар орох замд бүр олон. Сайхан л байна. Суварга бүтээвэл буян болно гэдэг сургаалийг манай лам хуваргууд нэг л дутуу ойлгосон, ойлгуулсан бололтой. Хөдөөний хүмүүсээс танай суманд хүмүүсийн үздэг сайхан байгаль, түүх дурсгалын зүйлс юу байна гээд асуухаар манай суманд ч тийм юм байхгүй дээ тэр ууланд нэг хад бий. Бичигтэй гэх юм. Яваад очихоор Ум мааний бад ма хум гэсэн үгийг л бичсэн байх юм. Шаахар толгойн бичгийн дурсгал гэж маш том бичиг сүг зургийн дурсгал үзэж байхад хамгийн их бичиг, зурагтай хэсгийг нь голлуулаад өнөө л ум мааний бад ма хум-аа биччихэж. Юутай халаг. Юутай тэнэг вэ тэр лам. Эсвэл төдөн оны 8-р анги гэсэн бичиг бичнэ. Юутай гэнэн бэ тэр хүүхэд. Ховд аймгийн Манхан суман дахь Гурванцэнхэрийн агуй дахь зургийг тодруулж байж зургий нь хуулах гээд дээгүүр нь будгаар тодруулсан нь цаад зургаа ховхлоод уначихаж. Юутай мулгуй вэ тэр эрдэмтэн.
Гэхдээ түүнээс буян ихтэй ажил зөндөө байдаг бололтой. Энэ зун 3 аймгийн 30-аад сумаар дайрахад номын дэлгүүртэй сум нэг ч таарсангүй. Ном уншихаа больсоноос болоод юу болох, юу болохгүйг ялгахаа больж.
Суварга барихын оронд номын дэлгүүр баръя. Номын сан баръя.

Номын буян суварга бүтээх буянаас үлэмж их гэсэн Бурханы сургаалийг дагая.

Таны буян үлэмж арвин болог.

Эх орон таньдаа зориулав - 3 Брэнд

Бид брэнд үүсгэх гэхээр л барааны тухай боддог билээ. Гэтэл брэнд гэдэг юу ч байж болохоор санагдлаа.Манай монголд албан газруудын хүлээлгийн өрөө, уулзалтын өрөөнд манайх таны найдвартай түнш гэсэн үгтэй л байдаг. Казакстаны P&G компаний уулзалтын өрөө нь Wella meeting room гээд хүлээсэн, уулзсан хүндээ энэ манай брэнд гэдгээ үзүүлдэг юм байна.
Москвагийн Арбатын гудамж нь Москвагийн брэнд гудамж юм. Тэнд Оросын брэнд Матерушка харин нэг янз янзаараа байнаа. Тэнд дотор дотроо ордог хүүхэлдэйнд бараг би л алга. Гэхдээ хүсвэл хийгээд л өгөх янзтай. Монголд ч гэсэн нэг ийм юмтай болчихоод монгол гэхээр л тэр юм гадаадынхны санаанд ордог болгочихвол зүгээр юм даа. Гадаадынхан Чингис, Чингисийн Монгол гээд мэддэг ч манайхан Чингисийг элдэв юманд битгий хэрэглэ. Талийгаач гэж дууд гэх нь холгүй дүрэм хууль гаргачихсан. Бас Чингисд дуртай хүн ч байна. Дургүй хүн ч байна. Нэг л авсаархан, хямд брэнд бүтээгдэхүүн олмоор...
Арбатын гудамжны бас нэг брэнд үйлчилгээ нь хүний хөрөг зурах үйлчилгээ. Тэд хүнийг өөрөөрөө бахархтал нь ч зурж байна. Ичтэл нь шоглож байна. Монголчуудын хувьд гадаадынханд үзүүлдэг брэнд үйлчилгээ нь хорхог, боодог хийж өгөх, морь, тэмээ унуулах. Бас л нэг хялбархан брэнд үйлчилгээтэй болмоор...
Бас тэд "Чиний юм миний юм. Миний юм миний юм" гэдэг зарчмыг сайхан баримталж байна. Шрек гуайтай зураг авахуулах гээд хажууд нь зогсоход л 30 рубль. Америкчуудын мөнгөө төлөөд брэнд болгочихсон зүйлийг дуурайлгаж хийгээд л ... ашиглаад л ... Манай Сүхбаатарын талбайд нэг чихмэл баавгай байдаг. Нөгөө баавгайнаас нь жаахан хүүхдүүд бас айна.
Бас төрөл бүрийн амьтаны зураг авахуулаад мөнгө бас олж байна.
Бас тэд зорилготой гуйлга гуйж байнаа. Урдаа цаасан дээр Би шинэ гитар эсвэл хийл авах гэсэн юм гээд бичээд тавьчихаад дуулж, хөгжимдөж байх юм. Түүнээс биш ядуурлаас гаргана гээд үсрэнгүй хөгжсөн оронд ч байдаг зүйлийг устгах гээд эсвэл ахаа хоол хайрла гээд хоолын өгсөн ч талы нь хог руу хаяаад суудаггүй юм байна. Гуйлга нь хүртэл өөрийн брэндэд чиглэсэн байх юм.Кремлийн хажууд хүндэт харуул солилцоход хүн болгон шаваад зургийг нь авч байна. Энэ харуулын цэргүүд гудамжинд буу, зэвсгээ тас няс хийлгээд хүмүүсийн анхаарлыг татах юм. Манайх болохоор хүндэт харуулын цэрэг юу хийж байгааг гадаадын хүн ирэхээр нэг, есөн цагаан тугаа стадион руу авч явахад нэг харж болдог. Энэ үед юун цэрэг харах, нөгөө үйл явдал нь том болохоор жуулчид цэрэгийг анзаардаггүй. Засгийн газар орчмоор харуулын цэрэг байдаг л байх. Тэгэхдээ тэд хүний нүднээс далд. Чингисийн хөшөөний хажууд хүндэт харуул гаргаад ойрхон ойрхон солиод, хүндэт харуулын цэргээрээ шоу хийж болмоор санагдлаа. Баатрын хувцас өмссөн ганц нэг цэргийг хүмүүстэй зураг авахуулсан ч яахав. Бас хүндэт харуулын хувцасыг түрээслээд, хүмүүс өмсөж Чингисийн хажуугийн 2 баатарыг түр мануулсан ч яахав.

Эх орон таньдаа зориулав - 2 - Усан оргилуур

Манай монгол орон эх газрын эрс тэрс уур амьсгалтай гэж хичнээн жил ч бахархав. Эрс тэрс уур амьсгалын чийглэг зөөлөн уур амьсгалтай болгоход монгол хүн бүрийн хүчин зүтгэл хэрэгтэй юм байна.
Гудамжинд төрөл бүрийн хэлбэртэй усан оргилуур байрлуулах нь хотын гоо үзэмжинд сайнаар нөлөөлөхөөс гадна халуун нартай өдөр хажуугаар сууж сэрүүцэж болох амралтын газрын талбай нэмэгдэх, хотын агаарын чийгшилд ч чухал ач холбогдолтой юм. Манай монголд иймэрхүү шийдэл бас байсаныг бид Дуурийн театрийн хажууд байсан усан оргилуурын дундах Эмнэг сургагч баримал, Хороололд Москва рестораны хажууд байсан хувин барьсан эмэгтэйн байримал, MCS Plaza-ийн хажууд байгаа гурван хүүгийн баримал зэргээс харж болно. Ираны Испахан хотод хотын дундуур урсах том голын дотор голын уснаас нь дээш оргилуулсан оргилуурууд олон байгаа нь тэр хотын агаарыг чийгшүүлэхэд их л нөлөөтэй, усан сан барих ажил байхгүй хямд арга санагдсан. Улаанбаатарын дундуур урсах Туул, Сэлбэ голууд дээр ийм оргилуур барихад улсын хувьд юу байхав.

Мөн айл бүр хашаатай нь хашаандаа, харштай нь харшныхаа гадна жижиг цөөрөм байгуулаад долоо хоногт нэг удаа 1 цистерн усыг 2500 төгрөгөөр аваад нэмээд, тэр цөөрөм дотроо оргилуур, хүрхрээ үүсгэвэл гэр орны амралтын сайхан бүс үүсэх бөгөөд бас л агаарыг чийгшүүлж зөөлөн чийглэг болгоно. Манай монголд иймэрхүү шийдэл Хүүхдийн паркт байгааа цөөрөм байна.
Энэ Алмата хотод байсан хүрхрээ бүхий хөшөө. Манайд гадна ийм хүрхрээ байдаг эсэхийг мэдэхгүй байна. Том албан байгууллагууд дотроо хүлээлгийн зааландаа ийм оргилууртай байх нь гадаадад стандарт болжээ. Азийн бараг бүх зочид буудлууд, Москвагийн ГУМ гээд олон газар үсэрдэг, оргилдог, бургилдаг гээд элдэв төрлөөрөө байхыг харж байсан. Манай монголд Puma Imperial ресторанд ороход нэг шилэн хана дагаад урсдаг ус байгаа нь бас сайхан байлаа. Мөн MCS Plaza дотор баригдсан цагаас нааш ажилласаар байгаа жижигхэн усан оргилуур бий.
Москвагийн томоохон супермаркетууд доод давхартай мөсөн гулгуурын талбайтай, тэндээ дэлгүүр хэсэж явахдаа хүүхдүүдээ сургагч багшаар хичээл заалгаад үлдээчихээд дэлгүүрээ хэсэж дуусаад хүүхдээ аваад харьдаг эцэг эх, хүүхдэд хэн хэнд нь зугаатай ийм сайхан үйлчилгээ байна. Үүнийг манайд хэрэгжүүлэхэд хөрөнгө зарахаар байгаа ч шийдэе гэвэл бас боломж байгаа л байх. Мөн өвлийн цагт хотын дотор олон түр гулгуурын талбай барьвал хүмүүсийн чөлөөт цагийг өнгөрөөх, ажилгүй хүмүүст ажлын байр гарах сайн талтай.

Дээрх ажлуудыг хийхэд хэрэгтэй мөнгийг хаанаас олох вэ? Энд хэд хэдэн арга байна.

1. Улсын Их Хурлын гишүүд нэг нэг оргилуур бариулах. Тэдэнд мөнгө байгаа
2. Байгууллага бүрийг орчиндоо нэг оргилуур бариулах. Тэдний оргилуур бариулсан мөнгийг татвараас хасаж тооцоох. Улсад тушаагаад тендер зарлаад бариулбал тухайн компаний барилгын дезайнд таарахгүй болох, дундаас нь зуучлагчид олширч өртөг өндөрсөх дутагдалтай.
   
3. Хашаатай айл бүрт цөөрөмтэй болох уриалга гаргах. Одоо хашаандаа мод тарьсан айлд мөнгө өгдөг шигээ хашаандаа цөөрөм байгуулсан айлд мөнгө өгөх эсвэл усыг нь улсаас үнэгүй хүргэж өгөх.
4. Шинээр барих том байшингуудыг усан оргилуур, цөөрөмтэй байлгах шаардлага тавих.

Гэрэл зургийн CD-ний нээлт

CD-нийхээ нээлтийг даруухан тэмдэглэхээр шийдэж, хууль зүйн үндэсний төвд 50-аад хүнийг урилаа.
Урьдчилаад үзүүлэх, харуулах зүйлсээ бэлдсэн байсан ч нээлт болдог өдөр өдөржингөө л ажилтай байлаа.
Нээлт эхэллээ. Баярлаж байгаа юм уу айж байгаа юм уу бүү мэд. Сандарч байнаа. Хоолой ч бас зангирч үзэж байна. Зураг тайлбарлаад хэсэг яриад ирсэн чинь зүгшрээд гайгүй боллоо.

Ингээд нээлтэн дээр үг хэлэхдээ ашигласан powerpoint-ийн үзүүлэнгээсээ үзүүлэе

Талархал

• Энэ CD-д орсон зургуудыг авахад надтай хамт говийн халуун нар, хангайн хүйтэн бороо үл тоон аялж, хийхэд тусалж дэмжиж байсан гэр бүлийнхэнээрээ бахархаж байна
• Энэ CD-г хийхэд мэргэжлийн туслалцаа үзүүлсэн Баттөгс, Өнөржаргал, Буянжаргал нарт талархал илэрхийлж байна
• Миний анхны CD-ний нээлтэд хүрэлцэн ирсэн та бүгдэд баярлаж байна

Миний тухай

n

• 1978 онд Ломо-135ВС аппарат авсанаар миний зураг авах хобби эхэлсэн
• Өнөөдрийг хүртэл 14 аппарат хэрэглэсэн
• 2004 оноос хойш дижитал аппаратаар зураг авсан
• 2005 оноос хойш америкийн мэргэжлийн зурагчдын холбооны гишүүн
  
• З номны зураг авсан, гадаад, дотоодын цөөхөн сэтгүүл, танилцуулгад миний зураг хэвлэгдсэн
• Өнөөдрийг хүртэл 50 мянга гаруй зураг авсан
• nВэб: http://mongolia.photoreflect.com
• Блогууд:
  http://mongolianphoto.blogspot.com
  http://photomongolia.blogspot.com
  http://ngansukh.blogspot.com

Миний хийсэн аялал

Аялана гэдэг бол тэнэх гэсэн үг биш дурсах юмтай үлдэх гэсэн үг гэж боддог

• 2003 онд “Хөвсгөл” аялал
• 2004 онд “Их нуурууд” аялал
• 2005 онд “Хэнтий” аялал
  
• 2006 онд “Монгол сайхаан – 2006” аялал
• 2007 онд “Монгол сайхаан – 2007” аялал

CD-ний тухай

Энэ CD-д Төв, Дундговь, Өмнөговь, Баянхонгор, завхан, Ховд, Баян-Өлгий, Увс, Архангай аймгийн үзэсгэлэнт газруудаар 10000 км замыг 1 сарын туршид аялаж, 108 газар авсан 10000 зургаас түүвэрлэн 250-аад зураг оруулсан. Монголын сайхан байгаль, ан амьтан, ахуй амьдралын гэгээлэг бүхнийг оруулахыг зорьсон.
Энэ цомог нь Амьтан, Ус, Уул, Бусад гэсэн 4 ангилалтай.
Англи монгол хэлээр тайлбартай. Бүх зургийг авсан аймаг, сум, газрын нэр, GPS-ийн координаттай.
Эдгээр slide-уудыг үзүүлээд анхаарал тавьсанд баярлалаа гэдэг үгийн оронд "Надад мэдрэгдсэн сэтгэгдэл танд мэдрэгдэнэ гэдэгт найдаж байна" гэдэг CD-ний нүүрэн дээр бичсэн үгээр өөрийн хэлэх үгээ өндөрлөж тууз хайчлах ёслолын ажиллагаа боллоо.

Дараа нь хундага тулгаж, хоол идэцгээлээ.Дараа нь УБ хотын ерөнхий дендрологич Чимид, Монгол Улсын ШУ-ы сангийн захирал, Монгол Алтай Судлалын хүрээлэнгийн үүсгэн байгуулагч Цоохүү, Азийн урлаг компаний захирал Алтангэрэл, миний 10-р ангийн найз Бямбаа, надтай 2 удаа аялал явж байсан Topica компаний захирал Цэлмэг нар үг хэлж дурсгалын зүйл гардууллаа.